Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/955 K.2024/897

Av. ***

DAVA

İtirazın İptali ( 6102 sayılı TTK.'nin 1472 Kapsamında Rücu)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili sigorta şirketince ... poliçe numarası ile Akaryakıt Servis İstasyonları sigorta poliçesi yapılan ... ve Gıda Mad.Tic.San.Ltd.Şti.'ye ait benzin istasyonundaki pompaların 16/01/2022 tarihinde ehliyetsiz Murat ...'nun sevk ve idaresinde olduğu belirtilen 16 ... plakalı aracın çarpması ile hasar aldığını, olay tarihinde düzenlenen ifade tutanağında, sigortalı istasyon müdürü ... ifadesinde 16/01/2022 tarihinde saat 00.15 sıralarında 16 ... plakalı aracın hızla gelerek 5-6 numaralı akaryakıt pompasına çarparak kaçıp gittiği, aynı gece saat 02.30 sıralarında,

çarpan şahsın yakınlarının istasyona gelerek maddi hasarlarının karşılanacağını ifade ettiklerini belirttiğini, ayrıca yapılan incelemelerde 16 ... plakalı aracın trafik sigortacısının davalı şirket olduğu ve ... nolu poliçe ile trafik poliçesinin mevcut olduğunun tespit edildiğini, olay sonrasında sigortalı akaryakıt istasyonunda yapılan ekspertiz incelemesi sonucu hasara konu Gilbarco Marka, SK700 Model, A Tip, ...

Seri Numaralı, 2010 imal yılı olan 5-6 numaralı akaryakıt dolum pompasının kısmen çalışır durumda olduğu, pompanın dışarıdan almış olduğu mekanik darbeye bağlı olarak pompa ada elemanları (pompanın üzerinde sabit bulunduğu beton yapı), pompa koruma elemanları (pompa etrafında bulunan demir korkuluklar), pompa dış muhafaza / koruma kapakları, kolon ve kolon üzerinde bulunan kaplamaların kırılma / eğilme şeklinde deformasyona uğramış olduğu tespit edilmiş olup toplam zararın 23.323,57- TL. olduğu belirtildiği ve bu tutarın müvekkili şirket tarafından 27/04/2022 tarihinde sigortalı ...

San.Tic.Ltd.Şti'ye ödendiğini, sigortalı şirkete verilmiş olan zarar nedeniyle müvekkili şirket tarafından araç sürücüsü Murat ... ve 16 ... plakalı aracın trafik sigortacısı davalı şirkete rücu mektupları gönderildiğini ve fakat taraflarca herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu sebeplerle müvekkili şirket tarafından Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ***E.

Sayılı dosyası ile 11/08/2023 tarihinde ilamsız icra takibine geçildiğini, davalı şirket tarafından 21/08/2023 tarihinde borca ,takibe,yetkiye itiraz edildiği için müdürlükçe takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı şirket her ne kadar icra takibine itirazlarını içerir 21/08/2023 tarihli dilekçesinde yetki itirazında bulunmuş ise de yetkili icra dairesinin hangisi olduğunu belirtmediği için itirazının geçersiz olduğu, HMK 16. Madde;

haksız fiilerden doğan davalarda yetkiyi düzenlemekte olup," Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." şeklindedir.Bu sebeple davalının yetki itirazının reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davalı şirketin borca ve ferilerine ilişkin itirazlarının da haksız ve yersiz olduğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A3 bendinde trafik sigortasının kapsamı tanımlanmış olup, "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında,

üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür."şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik sigortası 3.kişilerin zararını karşılamakta olup, araç sürücüsünün ehliyetsiz olması veya olay yerini terk etmesi zarar gören 3.kişilere karşı ileri sürülebilecek hususlar olmadığını, Trafik Sigortası Genel Şartlar B4 Maddesinin ilk cümlesi de "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

" şeklinde düzenlenmiştir. Bu sebeplerle 16 ... plakalı aracın trafik sigortacısı davalı şirketin itirazları haksız ve yersiz olduğunu, dava şartı olması sebebiyle arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu fakat anlaşma sağlanamadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile davalı borçlunun itirazlarının iptalini, takibin kaldığı yerden devamını, takibe konu asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren reeskont avans faizi işletilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Sürücü Murat ... sevk ve idaresindeki 16 ... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi ... A.Ş. nezdinde 29/12/2021- 29/12/2022 tarihleri arasında ... poliçe numarası ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Ek-1: Poliçe) kapsamında sigortalı olduğunu, 16.01.2022 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle ...

Sigorta A.Ş. tarafından Akaryakıt Servis İstasyonları Sigorta Poliçesi kapsamında zararın karşılandığı, akabinde karşılanan hasar bedelinin rucüen tahsili kapsamında Kayseri Genel İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatıldığını ancak itiraz sonrası takibin durması üzerine işbu bedelin karşılanması amacıyla işbu davanın ikame ettirildiğini, söz konusu davaya müvekkili şirkete Karayolları Trafik Kanunu madde 97 hükmü gereğince yapılması gereken zorunlu başvuru usulüne uygun olarak yapılmadığından dava şartı eksikliği nedeniyle davanın reddi gerektiğini,

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. Maddesi gereğince zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekmekte olup ilgili madde hükmü şöyledir:“Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı:Madde 97 – (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.)Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.

Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” her ne kadar trafik kazası neticesinde mağdur olan kişilerin,

kaza nedeni ile ortaya çıkan zararlarının tazmini adına ilgili sigorta şirketine karşı dava açmadan evvel sigorta şirketine doğrudan başvuru yapmış olmaları yasal zorunluluk ise de başvurunun eksiksiz olması ve etkin olması da gerektiğini zira başvurunun muhatabı sigorta şirketinin de başvuruya olumlu/olumsuz geri dönüş yapabilmesi için başvuruyu değerlendirmesi gerekmekte olup nihai sonucun oluşması adına eksiksizliğin ve taleplerin net bir şekilde ortaya koyulması gerektiğini, bu durum Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesinde de açıkça belirtildiğini,

ancak huzurdaki olayda davacı tarafından müvekkili şirkete ulaştırılan herhangi bir başvuru olmadığını, her ne kadar dava dilekçesinde ilgili yazının gönderildiği ve cevap alınmadığı belirtilmişse de konu ile ilgili PTT'ye müzekkere yazılarak başvuru evrakının ulaşıp ulaşmadığının teyit edilmesini talep ettiklerini, davacı vekili müvekkili şirketten alacağın tazminini isterken alacağın muaccel ve dolayısıyla ödenebilir olmasını sağlamak için bütün belgeleri eksiksiz sunmadan müvekkil şirketten alacağın tahsilini talep edemeyeceğini,

ancak davacı vekili müvekkili şirkete yapmış olduğu başvuru sırasında yukarıda sayılan gerekli belgeleri sunmadan zararlarının giderilmesini talep ettiğini, iyi niyet ve azami güvene dayanan sigorta ilişkilerinde sigortacının somut olayın özelliklerine göre sorumluluğunu belirleyebilmesi için gerekli olan belge ve bilgiye ihtiyacı olduğunu, dava şartı yokluğu tahkikat aşamasında tamamlanabilecek bir husus olmayıp nitekim Hukuk Muhakemeleri Kanunu mad.

115/2 “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.” şeklindedir.

Eksik evrakla sigorta şirketine başvuru tamamlanabilir bir dava şartı olmadığından dava şartı eksikliği nedeniyle söz konusu başvurunun usulden reddi gerektiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili sigorta şirketinin tazminat sorumluluğu poliçede belirlenen teminat limitleriyle ve sigorta ettirenin kusuru oranında sınırlı olup bu limiti aşan meblağlardan müvekkilinin sorumluluğunun söz konusu olmadığını, sigorta şirketinin sorumluluğu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında uygulanacak teminat limiti ile sınırlı olduğunu, bu tutarları aşan zararlarda sigorta şirketinin sorumluluğunun olamayacağını,

zarar gören kişilere sigortacının ödeyeceği tazminatın tutarı (poliçe limitleri), KTK. m. 93/1’e göre Hazine Müsteşarlığı’nın bağlı bulunduğu Bakanlıkça saptanır ve Resmi Gazete’de yayınlanır. Bakanlık yeni bir karar alıncaya kadar, sigortacı, poliçelerde yazılı limitle sınırlı olarak ödeme yapacağını, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E. 2016/6107 K. 2018/7206 T. 16.7.2018.

"Karayolları Trafik Kanunu'nun 92. maddesinin (f) bendi ile Zorunlu Trafik Genel Şartları'nın 3. maddesinin (e) bendi uyarınca manevi zararlar trafik sigortası teminatının dışındadır.

Davalı poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olup teminat limiti dışında olan ve teminat limiti üstünde kalan kısım yönünden herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı gibi limit üzerinde kalan miktarın ferilerinden ve manevi tazminata düşen yargılama gideri, vekalet ücreti ve harçlardan da sorumluluğu bulunmamaktadır." kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkeme aksi kanaatte olması durumunda müvekkili ...

A.Ş.’nin sorumluluğuna isabet eden tazminat miktarına ilişkin hesaplamanın yapılması için söz konusu dosyada kusura ve zarara ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, müvekkili ...

A.Ş.’nin kaza sebebiyle ortaya çıkan zarardan sorumluluğu kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Poliçesindeki teminat limiti dâhilinde sigortalısının kusur oranıyla sınırlı olduğunu, davanın ilgili kazada 16 ... plakalı araç sahibi ve sürücüsüne ihbar edilmesini talep ettiklerini, haksız ve mesnetsiz davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Bilirkişi Makine Mühendisi ...'dan alınan 07/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu, Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü Murat ... sevk ve idaresindeki 16 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve aşağıda detaylıca bahsetmiş olduğum ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, gece saatlerinde zeminin ıslak ve buzlu olma durumunu dikkate almamış, akaryakıt istasyonuna girerken araç hızını düşürmemiş, kontrolsüz ve dikkatsizce istasyona giriş yapmış,

ehliyetsiz ve alkollü şekilde araç kullanmış, istasyona girerken aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yaparak pompaya çarpmış, yapmış olduğu tehlikeli davranışla başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiştir. Bu nedenle 16 ... plakalı araç sürücüsü Murat ...' nun meydana gelen trafik kazasında TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,

Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtilen ... Ve Gıda Mad. Tic. San. Ltd. Şti.' nin kaza olayında bir ihmalinin ve etkisinin bulunmadığı, Raporun 4. Maddesinde belirtilen aracın teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın 16 ... plakalı araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır.

Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı, Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı, Dava konusu olay için 16.01.2022 olay tarihi itibarıyla Gilbarco marka SK700 model A tip 2010 imal yılı akaryakıt dolum pompasının hasarının yedek parça ve işçilik olmak üzere %18KDV hariç 23.323,57TL olduğu, ... Türk Sigorta şirketi tarafından ... Ve Gıda Mad. Tic. San. Ltd.

Şti.' ne 27.04.2022 işlem tarihli 23.323,57TL hasar ödemesinin yapıldığına dair Türkiye İş Bankası ödeme dekontunun görüldüğü ve yapılan ödemenin hasarla uyumlu olduğu,

kanaatinde olduğunu bildirmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyanlarını sunduğu, davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarını sunduğu görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi nezdinde akaryakıt servis istasyonları sigorta poliçesi ile sigortalı ... ..... Ltd. Şti. 'e ait benzin istasyonundaki pompalarının 16/01/2021 günü davalı sigorta nezdinde ZMSS poliçesi bulunan ehliyetsiz sürücü Murat ...'nun sevk ve idaresindeyken akaryakıt pompalarına çarpmak suretiyle hasar verdiğinin, davalı hakkında takip yaptıklarını belirterek itirazın iptalini dilemiştir.

Davaya konu, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'ne ait ... esas sayılı icra takip dosyası üzerinde yapılan incelemede; alacaklısının mahkememize ait işbu dava dosyası davacısı, borçlusunun yine mahkememize ait işbu dava dosyası davalısı olduğu, alacaklı tarafından borçlu aleyhine toplamda 27.535,39 TL üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin borçlu tarafa 21/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafın süresi içerisinde takibe itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği, 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde işbu itirazın iptali davasının açıldığı görülmüştür.

Sigorta poliçesi incelenmesinde, 16 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, kaza tespit tutanağı ceza dosyası uyarınca uyarınca 16/01/2021 günü ehliyetsiz sürücü Murat ...'nun sevk ve idaresindeyken akaryakıt pompalarına çarpmak suretiyle hasar meydana geldiği görülmüştür.

Davacı bünyesinde hasar dosyasının incelenmesinde sigortalı ... ..... Ltd. Şti lehine Akaryakıt istasyonları Sigorta Poliçesi düzenlendiği, poliçenin geçerlilik tarihinin 28/06/2021-28/06/2023 olduğu, poliçe kapsamında ''kara taşıtları çarpması klozu'' ile 7.300.000,00 TL bedelle hasarın teminat altına alındığı, davacı tarafça sigortalıya 23.323,57 TL ödeme yaptığı görülmüştür.

- Hukuki sorumluluğa dair değerlendirmede;

Halefiyet, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun zarar sigortaları kapsamında 1472. maddesinde, sorumluluk sigortaları kapsamında 1481. maddesinde düzenlenmektedir. “Halefiyet” başlıklı 1472. maddede;

“Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.

Halefiyet, bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir. 6102 sayılı TTK m. 1472/1. maddesinde sigorta tazminatını ödeyen sigortacının, hukuken sigorta ettirenin (başkası hesabına sigortada sigortalının) yerine geçeceği ifade edilmiştir. Bu nedenle hukukumuzda yasal halefiyete ilişkin olarak tazminat alacağının yasa uyarınca sigortacıya geçmesi ilkesi benimsenmiştir.

Yasal halefiyet zarar sigortalarında söz konusu olup, mal sigortaları bakımından TTK m. 1472 hükmünde, sorumluluk sigortaları bakımından TTK m. 1481 hükmünde düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz’î haleftir (Yargıtay HGK'nın 05/02/2019 tarih ve E. 2017/17-1088 E - 2019/65 K ).

- Kusur ve hasara ilişkin değerlendirmede; Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti ve değer kaybı konusunda rapor almıştır. Alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Kayseri ili Melikgazi ilçesi Esenyurt mahallesinde 16.01.2022 günü saat 00:20 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki 16 ... plakalı aracının ön kısımları ile Shell Petrol istasyonuna akaryakıt almak için geldiği sırada 5 ve 6 numaralı akaryakıt pompasına çarparak vermiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası olayı gerçekleşmiştir.

Sürücü Murat ... sevk ve idaresindeki 16 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu 36, 48, 52 ve 84. Maddeleri uyarınca asli kusurlu sayılan trafik kurallarını ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, gece saatlerinde zeminin ıslak ve buzlu olma durumunu dikkate almamış, akaryakıt istasyonuna girerken araç hızını düşürmemiş, kontrolsüz ve dikkatsizce istasyona giriş yapmış, ehliyetsiz ve alkollü şekilde araç kullanmış, istasyona girerken aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yaparak pompaya çarpmış,

yapmış olduğu tehlikeli davranışla başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiştir. Bu nedenle 16 ... plakalı araç sürücüsü Murat ...' nun meydana gelen trafik kazasında %100 kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Sunulan bilirkişi raporunda hasar dosyasındaki hasarın gerçek hasar ile uyumlu olduğu ve davacının 23.323,57 TL asıl alacak ve bana ait faizden alacaklı olduğu ve itirazın iptali gerektiği anlaşılmıştır.

-Davanın konusuz kalmasına dair meselenin değerlendirilmesi;

6100 sayılı H.M.K.nın 331/1 maddesinde; "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." düzenlemesi bulunmaktadır.

Dava konusu icra dosyasının tamamının borcunu ödemiş diğer borçlu tarafından ödenmiş olmaları nedeni ile dava konusuz kalmıştır. Davacı vekili, dava açılmasına sebebiyet veren davaldan yargılama vekalet ücreti talebinin olduğunu beyan etmiştir. Davanın açıldığı tarih itibariyle davalı haksız olduğundan davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmiştir.

Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır