Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1029 K.2026/121

Av. ...

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ : ...

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :...

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

01/03/2020 tarihinde, müvekkili şirket nezdinde trafik sigortası ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın, ... plakalı araca çarpması neticesinde ölümlü/yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini beyanla davanın kabulüyle, davaya konu icra dosyasına yapılan itirazının iptaline, takibin 581.877,49-TL (takip toplamı) üzerinden devamı ile 29/01/2024 (sigorta tazminatının ödeme tarihi) tarihinden itibaren işleyecek faiziyle (ticari temerrüt faizi) birlikte tahsiline, asıl alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine,

davalıların menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından, davaya konu bedensel zararlı trafik kazasında müvekkili şirketin sahibi olduğu araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği için KTK 52/1-a maddesini ihlal ettiğinden bahisle zarar gören 3. kişilere ödediği tazminatı rücu amacıyla açılan hak ve nesafet kurallarına aykırı her şeyden önce dosyadaki bilgi ve belgelerle çelişen haksız davayı kabul etmediklerini, müvekkiline ait aracı kullanan ...'ın sırf olay yerini terk etmesi sebebiyle yaralıların sağlık durumunun ağırlaşmadığı gibi kazaya karışan araçlarda veya kazazedelerde maddi hasarında artmadığını beyanla davanın reddine,

davacı hakkında asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası Uyap üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde, alacaklının ... Sigorta Şirketi, borçlunun ... Otomotiv Turizm Taşımacılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, toplam 581.877,49-TL üzerinden takibin yapıldığı, ödeme emrinin borçluya 24/08/2024 tarihinde e-tebligat ile tebliğ edildiği, borçlunun 28/08/2024 tarihinde borca itiraz ettiği, iş bu davanın süresinde açıldığı görülmüştür.

Türkiye Sigorta Şirketi'ne müzekkere yazılarak (... poliçe nolu) (34/... hasar dosya nolu) hasar dosyası ve sigorta poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde, ... plakalı aracın 23/06/2019 başlangıç ve 23/06/2020 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.

Kayseri 5. Ağır Ceza ... Esas, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... ... ... Esas, Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas ve Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyaları uyap üzerinden celp edilmiştir.

Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak araçlara ait kayıtları celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, 09/01/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

1) Davacının, ZMMS genel şartlar B.4-f) maddesi gereği sigortalısına rücu talebinde bulunabilmesi için kazayı yapan Okan Susam'ın olay yerinden kaçmış olması gerekecektir. Okan Susam'ın her iki ifadesi de incelendiğinde bu eylemine (olay yerinden kaçma) ilişkin olarak kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu halleri olduğuna dair dosyaya deliller sunması gerekeceği ancak dosyada bu yönde bir delil bulunmadığı,

2) Davacı ve dava dışı 3.kişiler aleyhine başlatılan KGİD ... E. olarak davacı tarafından 29.01.2024 tarihinde 553.317,23 TL rücuen tazminat ödemesi yapılmış olduğu tespit edildiği,

3) Davacı tarafından davalı aleyhine başlatılmış olan İstanbul İcra Müdürlüğünün... E. (Kayseri Genel İcra dairesine gönderilerek...

E. ) sayılı dosya kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından davalıya icra takibi başlatılmış asıl alacak olarak ise 553.317,23 TL Rücuen alacak miktarı, 16.917,86 TL 29.01.2024-01.06.2024 tarihleri arası için işlemiş faiz ve 11.642,40'TL 01.06.2024-03.07.2024 tarihleri arası için işlemiş faiz olarak hesap edilerek böylece toplam 581.877,49 TL tutarında icra takibi başlatılmıştır.

Hal böyleyken davacı tarafından davalıya rücu edilebileceğinin kabulü halinde 581.877,49 TL alacaklı olacağı yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi, davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, ZMMS poliçesini düzenleyen davacı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün sebebiyet verdiği trafik kazası nedeniyle sigorta şirketinin dava dışı üçüncü kişiye yapmış olduğu cismani zarar ödemesinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesi gereğince kendi sigortalısından rücuen tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır.

Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Sigorta Genel Şartları B.4.f maddesine göre, ödemede bulunan sigortacı, bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi ve yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır. Öte yandan yaralamalı kaza olmasa dahi sürücünün olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin yukarıda belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiştir.

Hak sahiplerine ödeme yapan sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı, sürücünün kusur oranı ile sınırlıdır. Sigortacının kusur oranını aşacak şekilde üçüncü kişilere fazla ödeme yapması sigorta ettiren aleyhine sonuç doğurması da mümkün değildir. (Y. HGK., 13.04.2011 T., E: 17-2, K: 40 ve Y.HGK., 13.03.2015 T., E:2013/17 – 1757, K: 1038)

Rücuen tazminat davaları, gerçek zararın giderilmesi amacına yöneliktir. Sigortacının rücu edebileceği tazminat tutarı sürücünün kusur oranı ve zarar görenlerin gerçek zararı kadar olabilecektir (Yargıtay 17 HD 2019/3161 E-2021/85 K sayılı ilam). Zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı zarar sorumlusundan isteyebilir.

Bu nedenle, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir (Yargıtay 17 HD 2020/2303 E-2021/3171 K sayılı ilam). Başka bir ifade ile rücuen tazminat davaları, ödenmesi gerekenin tespiti amacı güder.

Rücu hakkı, başkasına ait borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik tazminat niteliğinde talep hakkı olup, davacının malvarlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleşmekle, faiz başlangıç tarihi de ödeme tarihi olacaktır. Davacının faiz talep edebilmesi için ayrıca bir ihtar ile temerrüde düşürülmesine gerek bulunmamaktadır (Yargıtay HGK 2017/3-393 E- 2018/202 K sayılı ilam).

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celp edilmiş incelenmesinde, alacaklının ... Sigorta Şirketi, borçlunun ... Ltd. Şti. olduğu, toplam 581.877,49-TL alacak üzerinden takibin başlatıldığı, borçluların süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, yasal 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... plakalı aracın 23/06/2019-23/06/2020 tarihleri arasında davacı sigorta şirketi nezdinde ZMMS sigortalı olduğu, 01/03/2020 tarihinde ... ve ... plakalı araçla kazaya karıştığı anlaşılmakla dosyada mübrez trafik kazası tespit tutanağında sigortalı aracın sürücüsünün olay yerini terk sebebinin ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden olmadığı anlaşılmıştır.

Hattı zatında olay yerinin bu amaçlarla terk edildiği de davalı tarafça ileri sürülmüş olsa da ispat edilememiştir.

Öte yandan dosyada mübrez Kayseri 5. Ağır ceza mahkemesi, Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas ve Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyalarındaki kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüeryal inceleme raporu kapsamında kaza nedeniyle dava dışı kazazedeye cismani zarar nedeniyle yapılan ödemenin gerçek zarar miktarı dahilinde kaldığı anlaşılmakla davalının yazılı miktardaki rücu bedelinden sorumlu tutulması gerektiği, TTK uyarınca rücu şartlarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır