Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/37 K.2024/1172

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkiline ait 38 ... plakalı araca 19.10.2023 tarihinde Kayseri ili Melikgazi ilçesi Osmanlı Mahallesinde bulunan evlerinin önünde park halindeyken ... A.Ş.

Sigortalısı ...'a ait bulunan ve sürücülüğünü ...'un yapmış olduğu 38 ... plakalı aracın çarpması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu trafik kazasından sonra tanzim edilen trafik kazası tespit tutanağına göre davalı sigorta şirketi sigortalısı ...'a ait aracın sürücüsünün, müvekkiline ait park halindeki araca çarpması neticesinde kazanın meydana geldiğini ve %100 oranında kusurlu olduğunu, trafik kazası nedeniyle müvekkilinin aracında meydana gelen araç değer kaybı alacağı taleplerinin haksız fiilden kaynaklandığını ve davalı sigortanın poliçesi kapsamında bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu,

sigorta şirketi tarafından müvekkiline 30.000 TL tutarında bir ödeme yapıldığını, ancak bu miktarın müvekkiline ait araçtaki zararı karşılamadığını belirterek davanın kabulüne, müvekkiline ait 38 ... plakalı araç ile ... A.Ş.

Sigortalısı ...'a ait 38 ... plakalı aracın karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası Md. 107 uyarınca, toplanacak delillere göre 1.000,00 TL tutarında değer kaybının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirlenerek temerrüt tarihinden işletilecek yasal faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

38 ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde Trafik Sigorta Poliçesi ile 26/07/2023 - 26/07/2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00-TL olduğunu, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı tarafça sigorta şirketine tam ve eksiksiz olarak başvurunun sağlanmadığını, dava konusu talebin zaman aşımına uğradığını, davanın belirsiz alaca olarak açılmasında hukuki bir yararın bulunmadığını,

davanın sigortalıya ihbar edilmesini belirterek davanın sigortalı Yasir Surar'a ihbarını, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

38 ... ve 38 ... plakalı araçların 19/10/2023 tarihi itibariyle ve halen kayıt maliklerinin kim olduğuna dair kayıtlar dosya arasına alınmıştır.

Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 19/10/2023 günü, 38 ... ve 38 ... plakalı araçların arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, kayıtların 30 gün süre ile kaydedildiğinin bildirildiği görülmüştür.

... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak, olay tarihi itibariyle 19/10/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davadan önce davacı ... tarafından başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğu, başvuruya dair tüm kayıt ve belgeler ile sigorta poliçesi ve hasar dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın 26/07/2023 başlangıç ve 26/07/2024 bitiş tarihli ZMMS poliçesi ile sigortalandığı, poliçe limitinin 120.000,00-TL olduğu görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak 38 ... plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtlarının ve varsa ilgili belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile poliçe, hasar bilgisi, kaza tespit tutanağı ve eksper rapor bilgisinin gönderildiği görülmüştür.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... 09/12/2024 tarihli raporunda özetle;

38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'un meskun mahalde günün gece vakti park yerinden çıkarken gerekli dikkat ve özeni çevresinde bulunan diğer park halindeki araçlara vermesi, park halinde bulunan araçları da dikkate alarak seyrine müteyakkız bir şekilde devam etmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kontrolsüz şekilde seyirle park halinde bulunan dava konusu araca çarpmak suretiyle sebebiyet verdiği olayda;

» KTK Madde 841 "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında, ...1) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar." kuralını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu;

38 ... plaka sayılı araç sürücüsünün, ise meskun mahalde yol kenarında park için ayrılmış bölümde kurallara uygun park halinde bulunduğunu beyan ettiği sırada gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde etkenliği bulunmadığından kusursuz olduğu değerlendirilmiştir.

- Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği,

- Davalı sigorta firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak davacıya 30.000 TL ödeme yapıldığı,

- Dava konusu 38 ... plakalı sayılı aracın model yılına göre 9 (dokuz) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 55.000 km düzeyine sahip olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde 8 adet geçmiş hasar kaydının olduğu, 15/11/2015 ve 27/08/2019 tarihli hasar kayıtlarına göre sol ön tampon, sol ön çamurluk, sol ön far kısımlarından hasar aldığı, akabinde kaporta kısımları da dahil işçilik yapıldığı hasar alan araç kısımların orijinallığını geçmiş tarihli kaza dolayısıyla yitirdiğinin dosyada mevcut SBGM hasar raporları ile sabit olduğu,

dava konusu kaza dolayısıyla da daha önce yapılan onarımlardan dolayı orijinallığı kaybolan hasarlı kısımlarda bir kez daha meydana gelen onarımlarda değer kaybı oluşmayacağı yönünde değerlendirme yapıldığı görülmüştür. Bilirkişi raporundan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, davacı vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, Türk Borçlar Kanunu' nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenen haksız fiil nedeni ile maddi tazminat talebine ilişkindir.

Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı ve 38 ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.

Yetki ilk itirazının değerlendirmesinde;

Davalı ... A.Ş. vekili yasal süresi içinde yetki ilk itirazında bulunmuştur.

6100 Sayılı HMK 'nun 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.

Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlık Karayolları Trafik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden kaynaklandığından ve bu sigorta türü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde düzenlendiğinden diğer bir yetki kuralı da bu yasada yer almakta olup, "Motorlu araç kazalardan dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin, veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinin birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" hükmü ile sigortanın merkez ve şubeleri, sigorta sözleşmesini yapan acenta veya kazanın meydana geldiği yerin yetkili kabul edilmesine, Aynı hüküm ZMSS genel şartlarının C.7. maddesinde de tekrar niteliğinde yer almaktadır.

Somut olayda olduğu üzere bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacılar bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacılar, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir (aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 23/09/2013 tarih 2013/9042 Esas 2013/12620 Karar sayılı ilamı).

Dava konusu uyuşmazlıkta haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında; dava dilekçesine, trafik kaza tespit tutanağına ve dosyamız içindeki diğer kayıtlara göre davacının yerleşim yeri Kayseri'dir ve yine dosya içinde mevcut trafik kaza tespit tutanağına göre davaya konu trafik kazası Kayseri İli, Melikgazi İlçesi'nde gerçekleşmiştir.

Buna göre yetkili mahkememiz yetkilidir. Dolayısıyla yukarıda anlatılan yasal hükümlere ve kanunda belirlenen yetki kurallarına göre; kazanın meydana geldiği yer bir başka deyişle haksız fiilin meydana geldiği yer kuralına göre mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmış ve davalı ... A.Ş.'nin yetki ilk itirazı 10/09/2024 tarihli ön inceleme duruşmasının (1) nolu ara kararı ile reddedilmiştir.

Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,

Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, değer kaybı konusunda rapor almıştır. Makine mühendisi bilirkişi ... 09/12/2024 tarihli raporunda özetle;

38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'un meskun mahalde günün gece vakti park yerinden çıkarken gerekli dikkat ve özeni çevresinde bulunan diğer park halindeki araçlara vermesi, park halinde bulunan araçları da dikkate alarak seyrine müteyakkız bir şekilde devam etmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kontrolsüz şekilde seyirle park halinde bulunan dava konusu araca çarpmak suretiyle sebebiyet verdiği olayda;

» KTK Madde 841 "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında, ...1) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar." kuralını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu;

38 ... plaka sayılı araç sürücüsünün, ise meskun mahalde yol kenarında park için ayrılmış bölümde kurallara uygun park halinde bulunduğunu beyan ettiği sırada gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde etkenliği bulunmadığından kusursuz olduğu değerlendirilmiştir.

Değer kaybına dair değerlendirmede;

Değer kaybı KTK 90/1 maddesi ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı,aracın kilometresi, metal kompanentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve varsa önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği, bu parçaların orijinal olup olmadığı hususları gözönüne alınıp.

Yargıtay'ın yerleşik uygulaması doğrultusunda aracın kazadan önceki hasarsız ikinci el serbest piyasa rayiç değeri ile onarıldıktan sonraki serbest piyasa ikinci el rayiç değeri arasındaki fark kriterine göre belirlenmesi, bu belirlemenin ise; günümüzde ikinci el araç satışlarının büyük oranda internet aracılığıyla yapıldığı göz önüne alınarak, kurumsal olarak araç alım satımına aracılık eden internet sitelerinden dava konusu edilen araçla model yılı, motor hacmi, yaptığı kilometre ve donanım olarak aynı ya da benzer araçlardan hasarlı ve hasarsız bir çok aracın karşılaştırılması suretiyle bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.

Dosya kapsamında alınan raporun incelenmesinde,Davalı sigorta firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak davacıya 30.000 TL ödeme yapıldığı,

- Dava konusu 38 ... plakalı sayılı aracın model yılına göre 9 (dokuz) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 55.000 km düzeyine sahip olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde 8 adet geçmiş hasar kaydının olduğu, 15/11/2015 ve 27/08/2019 tarihli hasar kayıtlarına göre sol ön tampon, sol ön çamurluk, sol ön far kısımlarından hasar aldığı, akabinde kaporta kısımları da dahil işçilik yapıldığı hasar alan araç kısımların orijinallığını geçmiş tarihli kaza dolayısıyla yitirdiğinin dosyada mevcut SBGM hasar raporları ile sabit olduğu,

dava konusu kaza dolayısıyla da daha önce yapılan onarımlardan dolayı orijinallığı kaybolan hasarlı kısımlarda bir kez daha meydana gelen onarımlarda değer kaybı oluşmayacağı yönünde değerlendirme yapıldığı ve araçta bir değer kaybı olmayacağı tespit edildiğinden davanın reddine karar verilmiştir.

Katip *** e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır