Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/47 K.2024/471

2- ... - ... ... 3- ... - ... VEKİLİ : Av. ... -

DAVA

Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... ile davalılardan ...'nin her ikisinin de Mali Müşavir olup geçmişte birlikte çalıştıklarını, 2022 yılı Mart ayının sonu itibari ile ortaklıkları son bulduğunu, bahsi geçen iki kişinin araç alıp kiraya vermek için davalılardan ...'a para verdiklerini, davalı ...'nın ise bu paralar ile 5 adet araç alıp kiraya verdiğini, davalı ...'ın bu beş adet araçtan. 2017 model, 38 ... plakalı Ford Tourneo Courier marka, 2016 model, 38 ...

Plakalı Seat Leon marka ve 2021 model, 38 ... plakalı Fiat Egea marka araçları kendisine ait davalı ... Seyahat Turizm Organizasyon San. ve Tic. Ltd. Şti üzerine tescil ettirdiğini, 2017 model 19 ...

Citroen Elize marka aracı ise davalı ...'nin adına tescil ettirdiğini, 2015 model Nissan Qashqai marka aracın ise 1/2 si davalı ... tarafından davalı ... ile davacı ... adına satın aldığını ancak bu aracı da ...'ın, tanıdığı olan Mehmet isminde galericilik yapan birisinin adına tescil ettirdiğini, dava konusu araçlardan 38 ..., 38 ..., 38 ... plaka sayılı araçlar, 19 ... plakalı araçların 1/2 hissesi ve 2015 model Nissan qashqai marka aracın ise 1/4 hissesi müvekkil ...'e ait olduğunu, davalı ...'ın bu oranlar üzerinden müvekkiline kira bedeli ödediğini,

davalı ...'ın müvekkiline gönderdiği mesaja göre 2022 yılının Temmuz ayında araçlardan aylık 3000 Euro kira geliri aldığını, bu kira gelirinden 1000 Euro ... tarafından müvekkiline elden teslim ettiğini, bu tarihten sonra müvekkiline kira bedeli ödenmediğini, 07.04.2022 tarihinde davacı ...'in, davalı ...'dan araçlara ait cari hesap dökümünü istediğini, gelir gider-masrafları gösteren cari hesabın Ahmet Şafak'ın hesabına gönderildiğini, müvekkili ... ile davalılardan ... arasındaki mali müşavirlik iş ortaklığı bozulunca taraflar arasında araçların paylaşımının gündeme geldiğini,

araçların zilyedi olup kiraya veren davalı ...'ın hakem olarak seçildiğini, davalı ...'ın başlangıçta tarafsız davranıp araçların 1/2 hissesinin davacı müvekkili ...'e ait olduğunu kabul ettiğini, dört adet aracın değerinin belirlendiğini, belirlenen bu araçların iki gruba ayrıldığını, bir grubu ..., diğer grubu ise ...'in alacağı kararlaştırılarak araçlar bu şekilde ... ve ... arasında pay edildiğini, ancak ... ve ...'ın daha sonra bu karardan vazgeçerek davacı ...'in araçlardaki payını inkar ettiğini, davalılardan ...

Seyahat Turizm Organizasyon San. ve Tic. Ltd. Şti adına kayıtlı dava konusu 38 ..., 38 ..., 38 ... plakalı üç adet aracın şu anda halen davalılar tarafından kiraya verilerek kullanıldığını, 38 ..., 38 ..., 38 ... plaka sayılı araçların rızai ve icrai olarak üçüncü kişilere devrinin önlenmesi ile kiraya verilerek çalıştırılmasının ve davalılar tarafından kullanılmasının engellenmesi için teminatsız şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ...

Seyahat Turizm Organizasyon San. ve Tic. Ltd.

Şti adına kayıtlı 38 ..., 38 ..., 38 ... plaka sayılı araçların 1/2 oranında tescilinin iptali ile 1/2 oranında müvekkil adına tesciline, bu mümkün olmadığı takdirde araçların 1/2 hissesinin karar tarihine en yakın rayiç bedelinin hesaplanarak işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacı müvekkile ödenmesine, davalı ... tarafından başkasına devredilmiş olan 19 ... plakalı aracın 1/2 hissesinin karar tarihine en yakın rayiç bedelinin hesaplanarak işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacı müvekkile ödenmesine,

dava dışı Mehmet adına tescil edilmiş 2015 model Nissan Qashqai marka aracın 1/4 hissesinin karar tarihine en yakın rayiç bedelinin hesaplanarak işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacı müvekkile ödenmesine, 38 ..., 38 ..., 38 ... ve 19 ... plaka sayılı araçlar ile dava dışı Mehmet adına kayıtlı 2015 model Nissan Qashqai marka aracın kiraya verilmesinden kaynaklı kira bedelinden şimdilik 100 TL 'nin Ağustos 2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faize ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacı müvekkile ödenmesine,

vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava konusu talep ve iddiaları zamanaşımına uğradığını, davanın usulden reddi gerektiğini, belirsiz alacak davası mı kısmi dava mı olduğununun belirtilmediğini, davanın ticari dava şartlarını taşımadığını, dava konusu iddiaların gerçek dışı olduğunu, davanın reddine, davacının kötüniyetli olduğu için % 20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava konusu talep ve iddiaları zamanaşımına uğradığını, davanın usulden reddi gerektiğini, belirsiz alacak davası mı kısmi dava mı olduğununun belirtilmediğini, davanın ticari dava şartlarını taşımadığını, dava konusu iddiaların gerçek dışı olduğunu, davanın reddine, davacının kötüniyetli olduğu için % 20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava konusu talep ve iddiaları zamanaşımına uğradığını, davanın usulden reddi gerektiğini, belirsiz alacak davası mı kısmi dava mı olduğununun belirtilmediğini, davanın ticari dava şartlarını taşımadığını, dava konusu iddiaların gerçek dışı olduğunu, davanın reddine, davacının kötüniyetli olduğu için % 20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacak davasıdır.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.

Nispi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davacı ve davalılardan ... ve ...'ın tacir olup olmadığı hususları araştırılmış, gelen yazı cevapları ile, davacı ...'in ve davalı ...'nin serbest meslek kazanç defteri tuttuğu, davalı ...'ın şahsına ait herhangi bir vergi mükellefiyetinin olmadığı ancak Gevher Nesibe Vergi Dairesi'nin mükellefi Viatravel Seyahat turizm organizasyon San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin %100 ortağı/yöneticisi olduğunun bildirilmiştir.

Vergi dairelerinin cevabi yazısından anlaşıldığı üzere; tarafların tacir olmadığı dolayısıyla eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı, dava konusunun ticaret mahkemesinin özel alanına giren konulardan olmadığı görülmektedir.

"Davacının az yukarıda da belirtildiği üzere, mali müşavirlik faaliyeti yönünden serbest meslek kaydının bulunması ve bu nedenle tacir niteliğini taşımaması, dava konusunun da kanunda özel olarak düzenlenen hallere girmemesi sebebiyle 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesi hükmünce davayı ticari dava saymak ve asliye ticaret mahkemesini görevli kabul etmek mümkün değildir. Hal böyle olunca, eldeki davada görevli mahkeme Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesidir." ( Kayseri BAM 1. HD *** K.)

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. Maddesi ile değişik TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası ile Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nın 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, görev ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır