Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/542 K.2025/354

Mahkememize açılan İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonucunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

02.05.2022 tarihinde müvekkili şirket nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan 26 ... plakalı araca park halinde iken davalının sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracı ile çarparak trafik kazasına sebebiyet verdiğini, meydana gelen kazada davalı tarafın asli ve tam kusurlu olduğunu, meydana gelen kaza neticesinde müvekkili sigorta şirketi tarafından 14.09.2022 tarihinde 16.543,00-TL tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkili şirket tarafından ödenen tazminat bedelinin;

kusuru sebebiyle sorumlu olan davalıdan TTK m.1481 kapsamında rücuen tazmin edilmesi gerektiğini, buna ilişkin İstanbul 3. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlattıklarını, yapılan yetki itirazı üzerine dosyanın Kayseri Genel İcra Dairesine gönderildiğini ve ... esas sırasına kaydının yapıldığını, davalının icra dosyasına yaptığı itirazın haksız ve kötü niyetli olduğundan bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, davaya konu icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin 17.375,14-TL üzerinden devamına,

14.09.2022 (sigorta tazminatının ödeme tarihi) tarihinden itibaren işleyecek faiziyle (ticari temerrüt faizi) birlikte tahsiline, asıl alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, davalının menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının uyap kayıtları, kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, sigorta bilgi ve gözetim merkezi müdürlüğünün cevabi yazısı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişiden rapor alınmıştır.

Dosyaya mübrez 11/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; kazanın 02/05/2022 günü saat 04.00 civarında Artvin ili Hopa ilçesi tır parkı içerisinde gerçekleştiği, sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki plakası tutanağa geçirilmeyen çekici ve ona bağlı 38 ... plakalı dorse ile geri manevrası yaptığı esnada park yerinde park halinde bulunan davacı yan tarafından sigortalı 26 ... plakalı dorseye arka kısımlarıyla çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği olayda: 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti, görüşün açık olduğu park yeri içerisinde seyri esnasında,

yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, park için ayrılmış yerlerde nizami bir şekilde park eden dava konusu sigortalı araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğu.

26 ... plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkinliği olmadığından kusurunun olmadığı, dava konusu 26 ... plaka sayılı dorsenin hasarının 16.543,60-TL olduğu, ancak davacı kasko sigorta firması tarafından sigortalısına 15.281,80-TL hasar ödemesi yapıldığından hasar bedelinin 15.281,80-TL olarak değerlendirildiği, dava konusu trafik kazası dolayısıyla 26 ... plaka sayılı dorsede meydana gelen hasar ile değişen parçaların ve yapılan işçiliklerin uyumlu olduğu,

dava konusu 02/05/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle 26 ... plakalı araç maliki sigortalısına ödenen 15.281,80-TL tutarın piyasa rayiçlerine uygun olduğu görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, kasko poliçesinden kaynaklı olarak ödenen paranın rücu edilmesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

Halefiyet, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun zarar sigortaları kapsamında 1472. maddesinde, sorumluluk sigortaları kapsamında 1481. maddesinde düzenlenmektedir. “Halefiyet” başlıklı 1472. maddede;

“Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.

Halefiyet, bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir. 6102 sayılı TTK m. 1472/1. maddesinde sigorta tazminatını ödeyen sigortacının, hukuken sigorta ettirenin (başkası hesabına sigortada sigortalının) yerine geçeceği ifade edilmiştir. Bu nedenle hukukumuzda yasal halefiyete ilişkin olarak tazminat alacağının yasa uyarınca sigortacıya geçmesi ilkesi benimsenmiştir.

Yasal halefiyet zarar sigortalarında söz konusu olup, mal sigortaları bakımından TTK m. 1472 hükmünde, sorumluluk sigortaları bakımından TTK m. 1481 hükmünde düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz’î haleftir (Yargıtay HGK'nın 05/02/2019 tarih ve E. 2017/17-1088 E - 2019/65 K ).

Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle failin faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir. (Bknz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2013/11542 E. 2013/15468 K. Sayılı ilamı)

Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında: alacaklının ... Sigorta A.Ş., borçlunun ... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi ile ... olduğu, 16.543,00-TL asıl alacak ve 832,14-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.375,14-TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, borçluların süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, yasal 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

26 ... plakalı aracın 31/10/2021 - 31/10/2022 tarihleri arasında davacı sigorta şirketi nezdinde genişletilmiş kasko sigortalı olduğu, 02/05/2022 tarihinde, sigortalı araç park halinde iken davalı şirkete ait olup diğer davalı ...'nın sevk ve idare ettiği 38 ... plakalı aracın geri manevra yaparken sigortalı araca arka kısımları ile çarptığı, 14/09/2022 tarihli ödeme makbuzuna göre davacı sigorta şirketinin sigortalısına bu kazadan dolayı 15.281,80-TL ödemede bulunduğu, kaza tespit tutanağı ve alınan uzman bilirkişi raporuna göre meydana gelen kazada %100 kusurun KTK 84/1 maddesi uyarınca davalı sürücüye ait olduğu,

davacının sigortalısının kusurunun bulunmadığı, sigortalıya ödenen tutarın piyasa rayiçleri ile uyumlu ve meydana gelen kaza ile uygun olduğu, böylece TTK 1472 maddesi uyarınca rücu şartlarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davacı, ödeme emrinde 16.543,00-TL asıl alacak ve 832,14-TL işlemiş faiz talep etmiş ise de sigortalısına 15.281,80-TL ödediğine ilişkin 14/09/2022 tarihli makbuzu sunmuştur. Haksız fiilde sigortacının ödeme tarihi 3. kişiye rücu edilebilme tarihi olduğundan bu tutarın ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş yasal faizi 768,69-TL'dir. Netice itibariyle bu tutarlar yönünden davanın kabulüne, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir. Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.

İİK'nun 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir.

Takibe konu edilen alacak mahkememizce bilirkişi incelemesi ile hesaplanarak belirlendiğinden takip tarihi itibariyle borçlunun tazminat tutarını hesaplama imkanı bulunmaması nedeniyle likit bir alacak söz konusu olmayacaktır. Bu nedenle şartları oluşmayan icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı