Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/139 K.2026/43

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı yüklenici ile müvekkili idare arasında ihale üzerine akdedilen sözleşme gereği hizmet alımı gerçekleştirildiğini, bu kapsamında dava dışı işçicilerin davalı işverence çalıştırıldığını, işçilerin emekli olması sebebiyle müvekkili idare tarafından kıdem tazminatı ödendiğini, ...'nın 01.01.2017-28.02.2017 tarihleri arasındaki 2016/538620 ihale kayıt nolu işte çalışmasına isabet eden 28.02.2020 ödeme tarihli 813,40-TL, ...'ın 01,01.2016-31.10.2017 tarihleri arasındaki 2015/135942 ihale kayıt nolu işte çalışmasına isabet eden 07.09.2023 ödeme tarihli 43.064,73-TL,

Hacı ...'in 01.01.2016-31.03.2018 tarihleri arasındaki ... ihale kayıt nolu işte çalışmasına isabet eden 07.05.2021 ödeme tarihli 11.096,84-TL, ...'in 01.01.2016-31.03.2018 tarihleri arasındaki ... ihale kayıt nolu işte çalışmasına isabet eden 11.05.2023 ödeme tarihli 42.410,94-TL, ...'nün 01.01.2016-31.03.2018 tarihleri arasındaki 2015/135942 ihale kayıt nolu işte çalışmasına isabet eden 11.05.2023 ödeme tarihli 19.311,21-TL, ...'ın 01.01.2016-31.03.2018 tarihleri arasındaki ...ihale kayıt nolu işte çalışmasına isabet eden 31.05.2023 ödeme tarihli 34.585,65-TL,

...'ın 01.01.2017-28.02.2017 tarihleri arasındaki 2016/538620 ihale kayıt nolu işte çalışmasına isabet eden 30.10.2019 ödeme tarihli 817,56-TL, ...'ın 01.01.2017-28.02.2017 tarihleri arasındaki 2016/538620 ihale kayıt nolu işte çalışmasına isabet eden 01.09.2023 ödeme tarihli 3.914,98-TL, Halil... in 01.01.2017-28.02.2017 tarihleri arasındaki ... ihale kayıt nolu işte çalışmasına isabet eden 07.09.2023 ödeme tarihli 3.914,98-TL,

...'in 01.01.2017-28.02.2017 tarihleri arasındaki... ihale kayıt nolu işte çalışmasına isabet eden 01.09.2023 ödeme tarihli 3.914,98-TL tutarındaki kıdem tazminatı ödemesinin rücuen tahsili için idare tarafından Kayseri Genel İcra Dairesi'nin...4 E. Sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiş ancak davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiş, incelemesinde, alacaklının Kayseri Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü borçlunun ...olduğu, toplam 213.687,25-TL alacak üzerinden takibin başlatıldığı, davalı tarafından süresi içerisinde yapılan itiraz sonucu takibin durduğu ve iş bu davanın süresinde açıldığı görülmüştür.

SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ..., Hacı ... , ..., ..., ..., ..., Halil..., ... ... ve ...'ın kıdem tazminatına esas hizmet döküm cetveli celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, nitelikli hesap bilirkişisi 30/12/2025 tarihli raporunda özetle;

DAVA DIŞI İŞÇİ

Talep Edilen Talep Edilen Hesaplanan Hesaplanan Talep Edilebilecek Talep Edilebilecek

DAVA DIŞI İŞÇİ

Asıl Alacak

İşlemiş Faiz

Asıl Alacak

İşlemiş Faiz

Asıl Alacak

İşlemiş Faiz

...

813,40 TL

615,68 TL

801,82 TL

655,61 TL

801,82 TL

615,68 TL

...

43.064,73 TL

10.640,82 TL

43.085,11 TL

11.218,85 TL

43.064,73 TL

10.640,82 TL

H. ...

11.096,84 TL

6.673,76 TL

11.090,80 TL

6.839,45 TL

11.090,80 TL

6.673,76 TL

...

42.410,94 TL

12.558,29 TL

42.376,96 TL

13.552,21 TL

42.376,96 TL

12.558,29 TL

...

19.311,21 TL

5.718,22 TL

19.297,80 TL

8.664,32 TL

19.297,80 TL

5.718,22 TL

...

34.585,65 TL

10.037,42 TL

34.575,12 TL

13.818,56 TL

34.585,65 TL

10.037,42 TL

A....

817,56 TL

661,33 TL

805,91 TL

662,99 TL

805,56 TL

661,33 TL

...

3.914,98 TL

984,56 TL

3.859,99 TL

1.011,96 TL

3.859,99 TL

984,56 TL

H. İ...

3.914,98 TL

967,34 TL

3.860,99 TL

1.007,13 TL

3.860,99 TL

967,34 TL

M....

3.914,98 TL

984,56 TL

3.858,97 TL

1.006,61 TL

3.858,97 TL

984,56 TL

163.845,27 TL 49.841,98 TL

163.603,27 TL 49.841,98 TL İtirazın iptali, takibin devamı ve icra tazminatı talebinin hukuki nitelendirmesinin ve nihai takdirin mahkemede olduğunu bildirir yönde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı iş sahibi tarafından dava dışı işçilere ödenen işçilik alacağının davalı yüklenicilerden tahsili talebine yönelik rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin ferileri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.

Öte yandan davalı iş verenlerin dava açılmadan önce Artova Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi sıfatıyla) 2014/36 Esas 2015/79 Karar sayılı dosyasında haklarında hüküm kurulmuş olduğu anlaşılmakla ödeme tarihinde temerrüde düştüğü göz önünde bulundurulmalıdır. (23. Hukuk Dairesi 2017/2165 Esas 2020/3172 Karar)

Davalı yüklenici tacir olup, 6102 sayılı TTK'nın 19/2. maddesi gereğince taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, kanunda aksine hüküm yoksa diğer taraf için de ticari iş sayılmaktadır. Ticari işlerde 3095 sayılı Yasa'nın 2/2. maddesine göre avans oranında faiz istenebilecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/2067 Esas, 2022/2176 Karar ; 2021/2179 Esas, 2022/2226 Karar)

Bu durumda davalı yüklenicinin son işveren olması nedeniyle yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde son iş verenin ihbar tazminatı alacağının fer'ileri ile birlikte tamamından sorumlu olduğu, kıdem tazminatından ve fer'ilerinden ise ödeme yapılan dava dışı işçilerin davalı yüklenici-son işverende çalıştıkları dönem için bu işverende geçirdikleri çalışma süreleri ile orantılı olarak sorumlu olacağı anlaşılmıştır. (Kayseri BAM 6. HD 18/05/2023 tarih, 2023/871 Esas, 2023/957 Karar)

Ödeme belgeleri, taraflar arasında düzenlenen Hizmeti Alımına ilişkin Sözleşmeler ve eki Şartnameler, tarafların ticari defter ve kayıtları, sgk kayıtları, sözleşmeler, Teknik ve İdari şartname ve tarafların dayandığı tüm deliller celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; 4857 sayılı yasanın 112. maddesi gereğince dava dışı işçinin hakettiği kıdem tazminatı alacağı davacı kurum tarafından ödenmiştir. 30/12/2025 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamalar hükme esas alınarak açılan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır