Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/82 K.2025/107

Mahkememize açılan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla Yahyalı İcra Müdürlüğünün *** Esas sayılı dosyası ile yapmış olduğu icra takibine davalı tarafından yapılan haksız ve yersiz itirazın iptali ile icra takibinin devamını, itirazın haksız mesnetsiz ve kötü niyetli olması sebebiyle alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır. Dosyanın, Yahyalı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin *** karar sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesi neticesinde mahkememize geldiği görülmüştür.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, ibraz süresi geçmiş çeke dayalı olarak başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.

Nispi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

Yahyalı Mal Müdürlüğü'nün 05/02/2025 tarih *** sayılı cevabı yazısında; davalı ...'ın basit usulde ticari kazanç elde eden bakkal ve marketlerde yapılan perakende ticaret faaliyetinde bulunduğunun bildirildiği görüldü.

Yeşilhisar Mal Müdürlüğü'nün 04/02/2025 tarih *** sayılı cevabı yazısında; davacı ...'nun vergi kaydı / mükellefiyeti bulunmadığının bildirildiği görüldü.

Vergi dairelerinden gelen cevabi yazılardan anlaşıldığı üzere; davacının vergi kaydının bulunmadığı, davalının ise ikinci sınıf tacir (esnaf) olduğu bu nedenle tarafların tacir olmadığı görülmektedir.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Yukarıda açıklandığı üzere, gerek zamanaşımına uğramış gerekse ibraz süresi geçirilmiş çek, kambiyo senedi vasfını kaybederek yazılı delil başlangıcı hükmünde olur. Hamil sadece keşideciye karşı TTK 732 maddesine dayalı olarak sebepsiz zenginleşme davası açabilir. Temel ilişkiye dayalı olarak açıldığında ispat davacıda olup, sebepsiz zenginleşmeye dayalı açıldığında ispat keşideci davalıdadır. Temel ilişkiye dayalı dava 10 yıllık zamanaşımına tabi olup, sebepsiz zenginleşme ise 1 yıllık zamanaşımına tabidir. Buna göre dava, ibraz süresi geçirilmiş olması nedeni ile kambiyo senedi vasfını yitirmiş çek nedeni ile temel ilişkiye dayalı itirazın iptali davasıdır.

Açılan davanın mutlak ticari dava olarak sayılan davalardan olmadığı, tarafların tacir olmaması sebebiyle nispi ticari davalardan da olmadığı, bu nedenle mahkememizin görevi alanına girmediği, asliye hukuk mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, (Bknz, Antalya BAM 5. HD *** Karar, Bursa BAM 5. HD ***Karar) 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu,

HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görev ile ilgili karar verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliği nedeni ile, HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine,

ancak Yahyalı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından da görevsizlik kararı verildiğinden olumsuz görev uyuşmazlığı çıkmış olmakla HMK 21. Maddesi uyarınca işbu kararın kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde görevli mahkemenin belirlenmesi için dosyanın Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı