Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/14 K.2026/34

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin hayvancılıkla uğraştığını, davalının kardeşi ...'ın ise kasap olduğunu, 2017 yılı içinde 120 tane küçükbaş hayvanın 105.000 TL bedel karşılığında satılacağı konusunda taraflar arasında anlaştığını, dava dışı ...'ın ise bono vermek istediğini, davacının başlangıçta senet karşılığında satış yapmak istemediğini ancak davalı ...'ın senette kefil olacağı kendisine taahhüt edildiği için 120 adet küçükbaş hayvanı satmayı kabul ettiğini, davacı tarafından teslim edilen 23/09/2017 düzenleme tarihli 65.000 TL ve 40.000 TL bedelli iki adet senete konu borcun ödenmemesi üzerine lehtar ... tarafından Kayseri 8.İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, iş bu senetlerin keşidecisi ... , avalisti ise kardeşi Davalı ... olduğunu, kefil kısmında imzası bulunan davalı ...'ın takip konusunda senetteki imzanın kendisine ait olmadığını, imzanın ...'a ait olduğunu, kendisinin senedi kabul etmediğini belirterek takibe itiraz ettiğini, Kayseri 1.İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas ...

Karar sayılı kararı ile davacının imzaya itirazını kabul edilerek kefil yönünden takibin durduğunu, müvekkili aleyhine asıl alacak miktarı üzerinden %20 oranında hesaplanan 21.000 TL tazminat ile asıl alacak miktarı üzerinden %10 oranında hesaplanan 10.500 TL para cezasına hükmedildiğini, belirterek davalı ...'ın müvekkili aleyhine başlattığı icra takip dosyası olan Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra takibinin kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı içeriği dikkate alınarak teminatsız şekilde tedbiren durdurulmasına, davanın kabulüne , davacının Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takip dosyasına konu borçlar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, müvekkili menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılmakla davalı ... aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmemiş dolayısıyla davalı taraf davaya herhangi bir cevap vermemiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. Taraflar arasındaki var olduğu iddia edilen ilişkinin hizmet sözleşmesinden kaynaklanması ve hizmet sözleşmesinin TTK' nın 4/1 maddesinde düzenlenmemesi, Borçlar Kanunu'nda düzenlenmesi nedeni ile davanın mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmıştır.

Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; davaya konu uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

Kayseri Defterdarlığının 09/01/2026 tarihli yazı cevabında davacı ...'ın vergi kaydının olmadığı hususu mahkememize bildirilmiştir.

Beydağı Vergi Dairesi Müdürlüğünün 12/01/2026 tarihli yazı cevabında davalı ...'ın basit usulde vergilendirildiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177. Maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısın, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamının altında olduğu hususu mahkememize bildirilmiştir.

Davacı tarafça, davallı aleyhine Kayseri 8.İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, iş bu senetlerin keşidecisinin ..., avalistinin ise ... olduğunu, davalı ...'ın takibe itiraz ettiğini, Kayseri 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin...esas 2019/45 Karar sayılı kararı ile davacının imzaya itirazının kabul edilerek kefil yönünden takibin durdurulduğu hususuna dair karar verilmiştir.

Davalı tarafça davacı aleyhine başlatılan ve iş bu davanın konusu olan Kayseri Genel İcra Dairesinin...E. Sayılı icra dosyasında ise Kayseri 1. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E. ...K. Sayılı 17/01/2019 tarihli kararına istinaden 22.160,74 TL toplam alacak üzerinden ilamlı icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. Maddesi ile değişik TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası ile Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın davaya konu Kayseri Genel icra dairesinin...

E. sayılı icra takibi Kayseri 1. İcra Hukuk Mahkemesinin ...Sayılı 17/01/2019 tarihli kararına istinaden başlatılan ilamlı icra takibi olduğundan mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı ve davacının ve davalının tacir olmadığı dikkate alındığında TTK'nın 4. maddesine göre, nisbi ticari dava da olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği,

görev ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.