Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/335 K.2024/739

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALILAR: 1-

VEKİLİ

: 2-

VEKİLLERİ

: 3-

İHBAR OLUNAN

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 02/06/2023 tarihli dilekçesiyle;09/09/2022 tarihinde davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkiline ait ... plakalı aracın çarpıştığını, davalı ...

"Dur" levhasının olmasına rağmen durmadığını, kaza neticesinde müvekkilinin sağ elinde iki parmağının koptuğunu, kaza tespit tutanağına göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ... asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin ise tali kusurlu olduğunu, meydana gelen kaza neticesinde müvekkilinin şikayetçi olduğunu yürütülen tahkikat sonrasında davalı ... hakkında Konya. Asliye Ceza Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyasından kamu davası açıldığını, kaza tarihinde ... plakalı araç davalı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında ZMM sigortası ile sigortalandığını, müvekkili tarafından sigorta şirketine başvuru sonucunda kendilerine düşük miktarda bir ödeme teklifi edildiğini, izah edilen nedenlerle geçici iş görememezlik ve efor kaybından dolayı uğradığı zarar için 100 TL. Kalıca sakatlık için 100 TL. Bakıcı gideri olarak 100 TL.

SGK tarafından karşılanmayan kaçınılmaz tedavi giderlerine ilişkin olarak 100 TL. Toplam 400 TL. ile ilerideki hakları saklı kalmak kaydıyla davalı sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olmak ve sigortaya ihbar tarihi olan 20/12/2022 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, manevi tazminat yönünden de davalarının kabulü ile 100.000 TL.

Manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki tüm davalılardan dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. Vekilince 04/07/2023 tarihinde Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili aleyhine açılan dava neticesinde ... Sigorta'nın da ihbar edilerek ...

Sigorta'ya karşı rücu haklarının kullanılması için 3. Kişi olarak ihbar edilmesini, davacının davalı müvekkili şirkete ait araç sürücüsü ... işbu kazada %100 kusurlu olduğuna ilişkin beyanlarını kabul etmediklerini, kaza mahallinde düzenlenen kaza tespit tutanağının yanlış tespit edildiğini, davacının iddia ettiği gibi bir maluliyet durumunun söz konusu olmadığını, davacının kazadan sonra tamamen iyileştiğini, davacının talep ettiği manevi tazminat miktarının oldukça fahiş olduğunu, davacının yaşanan olay nedeniyle manevi bir zarara uğradığını da ispat etmesi gerektiğini,

izah edilen nedenlerle müvekkili yönünden öncelikle davanın usulden reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi A.Ş. Vekilince 10/07/2023 tarihinde Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacının hasar aşamasında müvekkili şirkete gerekli evraklarla başvuruda bulunmadığını, müvekkil şirketinin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu, kusur tespitinin yapılması için dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilmesi gerektiğini, dosyada tazminat hesaplamasının yapılarak aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından ZMMS genel şartları çerçevesinde yapılması gerektiğini, Mahkemece müterafik kusur durumunun göz önünde bulundurulmasını, izah edilen nedenlerle müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığından dolayı davanın usulden reddine, davacının yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)" davasıdır.

Mahkememizce Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine, Türkiye Noterler Birliğine, Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine, Konya Şehir Hastanesine, Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne, Konya . Asliye Ceza Mahkemesine müzekkereler yazılarak gerekli belgeler dosyamız arasına konulmuştur.

Dosya Meram Tıp Fakültesi Hastanesine müzekkere yazılarak davacının maluliyet oranın tespiti amacıyla Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğe uygun alternatifli rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.

Meram Tıp Fakültesi Hastanesinden alınan 25/07/2022 tarihli raporda özetle.

Meydana gelen kazada arızaların %6.1 oranında (tüm vücut fonksiyon kaybına sürekli iş göremezlik, kalıcı maluliyet) neden olduğunu, iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceğini, bu sürenin 3 ayında başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağını, kişinin bu süre zarfında mesleğini icra edemeyeceğini ve bu sürenin tamamında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağını, bu sürenin geçici iş göremezlik süresi olarak değerlendirilebileceğini, SGK tarafından karşılanmayan tedavi masraflarının olmadığını ancak bu tür bir yaralanmada bir takım fatura edilemeyen masrafların olacağını, kaçınılmaz giderlerin yapılan masrafların niteliği,

yaralanmanın ağırlık ölçüsü de dikkate alındığında bu tür giderlerin 18.000 TL. Olarak değerlendirilebileceğini, brüt asgari ücretler üzerinden davacının bakıcı giderinden doğan maddi zararının toplam 19.413 TL. Olarak değerlendirildiği görülmüştür.

Mahkememiz dosyası tarafların kusur durumunun tespiti amacıyla Ankara Fen Heyetine gönderilerek rapor düzenlenmesi için bilirkişiler ... , ... ve ... tevdi edilmiştir.

Bilirkişiler tarafından 30/03/2024 tarihinde düzenlenen raporlarında özetle; ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ... ; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/c, 57/a, 84/h maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %75 ( Yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ... ; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/a, 52/b maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %25 ( Yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu şeklinde değerlendirmede bulundukları anlaşılmıştır.

Davacı vekilince 14/02/2024 tarihinde mahkememize sunulan beyan dilekçesi ile davalılardan ... Sigorta şirketi ile maddi tazminat talepleri yönünden Sulh olduklarını, bu nedenle davalı sigorta şirketine yönelik davalarından feragat ettiklerini beyan etmiştir.

Yine tazminat hususunda rapor düzenlenmesi için dosya aktüer bilirkişi ... tevdi edilmiş, bilirkişi raporunda özetle; ... ;

1-)09.09.2022 — 09.06.2023 Tarihleri Arası 9 Aylık Süre ile Sınırlı

Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının 49.078,01 TL. Olduğunu,

2-) Sürekli İş Göremezliği Nedeni ile Uğradığı Maddi Zararının,

a-) 10.06.2023 — 22.01.2069 Tarihleri Arasındaki Süre ile Sınırlı

968 engel oranı ve TRH-2010 Erkek Mortalite Tablosuna göre 556.075,50 TL. Olduğunu,

b-)10.06.2023 — 16.10.2061 Tarihleri Arasındaki Süre ile Sınırlı

266,3 maluliyet oranı ve PMF - 1931 Yaşama Tablosuna göre 367.857,32 TL. Olduğunu,

3-)09.09.2022 — 09.12.2022 Tarihleri Arası 3 Ay Süre ile Sınırlı

İyileşme Süresinde Bakıcı Giderinden Doğan Maddi Zararının 14.559,75 TL. Olduğunu,

4-)Fatura Edilen ve Fatura Edilemeyip Belgeye Bağlanamayan

Kaçınılmaz Tedavi Giderlerinden Doğan Maddi Zararının 13.500 TL. Olduğunu, Sürekli iş göremezlik zararlarının ZMSS Sakatlanma ve Ölüm Klozu teminatı kapsamında bulunduğu ve kaza tarihi itibari ile kişi başı artırılmış poliçe teminat limitinin 1.000.000,00 TL. olduğu, geçici iş göremezlik zararı ile iyileşme süresinde uğranılan bakıcı gideri zararı ve kaçınılmaz tedavi gideri zararlarının, ZMSS Sağlık

Giderleri Klozu teminatı kapsamında bulunduğu ve kaza tarihi itibari ile kişi başı artırılmış poliçe teminat limitinin 1.000.000,00 TL. Olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigorta kuruluşu kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Borçlar Kanunun haksız fiili düzenleyen 41. maddesi: "Gerek kasten ihmal ve teseyyüp yahut tedbirsizlik haksız bir suretle diğer kimseye bir zarar ika eden şahıs, o zararın tazminine mecburdur.." şeklindedir. Bu maddenin karşılığı 6098 Sayılı Türk Borçlar kanunun 49. Maddesidir. Bu madde hükmü ise şu şekildedir. “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür” Buna göre bir kişi kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle (kasten, ihmal ederek, tedbirsiz davranarak) bir başkasını zarara uğratırsa zarar tazmini ile yükümlüdür. Zararın türü maddi ve manevi olabilir.

TBK'nın 56. Maddesine göre; "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir".

Hükmedilecek bu paranın, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin, bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminatı takdir etmesi gerekir( HGK 23/06/2004, ... -... )

Somut olayda davacı vekili, davaya konu trafik kazası neticesinde davacı ... 'ın yaralandığını, yaralanma nedeniyle manevi zarara uğradıklarını iddia ederek maddi ve manevi tazminat istemlerinde bulunmuştur.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsü Mustafa Karakoca'nın % 75 oranında kusurlu olduğu, davalı sigorta şirketinin kazaya karışan ... plakalı aracın ZMM sigortacısı olması nedeniyle zarardan sorumlu olduğu, davacı vekilince sigorta şirketi yönünden maddi tazminat taleplerinden feragat edildiği belirtildiğinden davacının davasının maddi tazminat yönünden reddine karar verilmiştir. Ayrıca davalılar ile davacının ekonomik ve sosyal durumu ve kazaya karışan tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı ve paranın satın alma gücü dikkate alınarak manevi tazminat yönünden davacının davasının kabulüne karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından 02/05/2023 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;

2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, 02/05/2023 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.