Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/604 K.2024/135

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracını dava dışı Karaman İl Tarım Müdürlüğü'ne ... İKN ile kiralandığını, müvekkiline ait olan aracı kullanan sürücü ile davalı ... Ltd.

Şti. adına kayıtlı ... plakalı aracın sürücüsünün kusuru ile maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, bu kaza nedeniyle davalı şirket sigortalı olan aracın sürücüsü kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin kaza tarihine kadar aracın tüm bakımlarını zamanında ve yetkili servisinde yaptırdığını, müvekkilinin aracının değer kaybı oluştuğunu, maddi zararlarının tazmini yönüyle davalı sigorta şirketine yapılan müracaat üzerine davalı sigorta şirketinin 27.09.2023 tarihinde 28.373,67 TL ödeme yaptığını, ancak bu ödemenin yetersiz olduğunu belirterek; fazlaya dair hakları ve ilerde artırma (HMK 107) hakları saklı kalmak üzere;

değer kaybı alacağı için 500,00 TL'nin 02.06.2023 kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, araç mahrumiyeti alacağı için 500,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ... Ticaret Ltd. Şti.'nden tahsiline, yargılama giderlerinin de tüm davalılara müştereken ve müteselsilen tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Tic Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Kolluk tarafından düzenlenen tutanakta atfedilen kusur oranına açıkça itiraz etmekteyiz. bu nedenle bilirkişi kusur raporu alınmasını talep etmekteyiz.

Davaya konu kaza 02/06/2023 tarihinde gerçekleştiğini, davalı ... , kaza tarihinde 38JP766 plakalı aracın maliki olduğunu, davanın meydana gelmesi hususunda tutulan tutanakları hatalı olduğunu, yine kaza tespit tutanağında davalı müvekkile tam kusur atfedilmişse de bu husus da hatalı olduğunu, davalı ... ait aracın sürücüsünün kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığını, Kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanakları kazanın oluş biçime ilişkin olup yanılgılı değerlendirme ile kusur oranı durum tespit belgesi olarak nitelendirilemeyeceğini, bu nedenle kusur tayini,

dosyanın alanında uzman bilirkişilerce değerlendirilerek tespit edilmesi gereken bir husus olduğunu, Yargıtay içtihatlarında da kusur oranını tespit etme yetkisinin Adli Tıp Kurumunun Trafik İhtisas Dairesinde olduğu belirtildiğini, davalı müvekkilinin davaya konu trafik kazasında kusur oranı tespit edildikten sonra ancak kusuru oranında meydana gelen değer kaybından ve ikame araç bedelinden sorumlu olacağını, davacıya ait aracın başvuruya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgede bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgede hasar almış olup olmadığının tespitinin gerektiğini,

kaza ile talebe konu hasarlar arasında uygun illiyet bağının olup olmadığının tespitinin gerektiğini belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ...

Sİgorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özet olarak; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 01/07/2022- 01/07/2023 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00-TL olduğunu, davanın yetkili olmayan mahkemede açılmış olup işbu davada yetkili mahkeme İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını,

müvekkili sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğu müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili tarafından davacıya değer kaybı bedeli ödenmiş olup; poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, davacıya bakiye tazminat ödeme borcunun kalmadığını belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, tazminat isteminden ibarettir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı tazminatı ile araç mahrumiyet bedeli istemlerinde bulunmuştur.

Davalılardan ... Ltd. Şti. kazaya karışan ... plakalı aracın kayıt maliki olup, ... plakalı aracın uzun süreliğine Tarım ve Orman Bakanlığı 8. Bölge Müdürlüğü'ne kiralandığını ve kendisinin kaza tarihi itibariyle işleten sıfatının bulunmadığını iddia etmiştir.

2918 sayılı KTK'nın Tanımlar başlıklı 3. Maddesine göre; İşleten : Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... E ... K sayılı ilamı; '' ... İşleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hâkimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hâkimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Uzun süre kavramı, belirli bir gün sayısı ile sınırlı olmayıp, her somut olayın özelliğine göre ayrıca değerlendirilir.

Ayrıca bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarına halel getirecek bir sonuç oluşturmaması şarttır.

O hâlde; kısa süreli olmamak kaydıyla, araç herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devredildiğinde artık üzerindeki fiili hâkimiyetin ortadan kalkması, bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının da bulunmadığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hâkimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimse işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulacak, araç maliki sorumlu tutulamayacaktır.

Aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 22.06.2021 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararında da benimsenmiştir. ... '' şeklindedir.

Davalı ... Ltd. Şti.'nin işleten sıfatının bulunmadığına yönelik savunması yönünden yapılan incelemede; davalı ... ... Ltd. Şti. ile Tarım ve Orman Bakanlığı 8. Bölge Müdürlüğü arasında 23/05/2022 tarihinde hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, kazaya karışan ... plakalı aracın bu sözleşme kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı 8. Bölge Müdürlüğü'ne teslim edildiği, bu kapsamda kaza tarihi itibariyle kayıt maliki ... Ltd. Şti.'nin araç üzerinde fiili hakimiyetinin bulunmadığı, aracın Tarım ve Orman Bakanlığı 8. Bölge Müdürlüğü hakimiyeti altında olduğu, dolayısıyla işleten sıfatının Tarım ve Orman Bakanlığı 8. Bölge Müdürlüğü'ne ait olduğu sonucuna varıldığından, davalı ... Ltd. Şti.'ye yönelik davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı; ''Davacının kayıt maliki olarak görünen bu davalıya işleten sıfatıyla dava açmasına davalının sebebiyet verdiği, uzun süreli kira ilişkisinin davanın açıldığı anda davacı yanca bilinmesinin kendisinden beklenemeyeceği dikkate alınarak davanın salt bu nedenle reddi sebebi ile davalı yararına vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmiş olması doğru olmamıştır.''

Her ne kadar davalı ... Ltd. Şti.'ye yönelik davanın reddine karar verilmiş ise de, anılan içtihat da dikkate alınarak davacının DAVA TARİHİ İTİBARİYLE aracın uzun süreliğine kiralanmış olduğunu bilmesinin mümkün olmadığı kabul edilerek davalı lehine yargılama giderine hükmedilmemiştir.

Davaya konu 02/06/2023 tarihli trafik kazasının sürücü ... idaresindeki ... plakalı kamyonet ile ... Sokağı takiben seyrederek ... otoparkına giriş yaptıktan sonra geri manevra ile seyrettiği esnada aracının arka kısmı ile otopark alanı içerisinde duraklama halinde olan sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobilin ön kısmına çarpması neticesinde meydana geldiği, kaza sonrasında görevli kolluk ekibi tarafından tanzim edilen kaza tespit tutanağı ile kazanın oluşmasında ... plakalı kamyonet sürücüsü ... tam kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Mahkememizce tanzim ettirilen 19/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ile kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Rapordaki bu tespitin kaza tespit tutanağındaki tespitlerle uyumlu olduğu, yine raporun dosya kapsamına ve olayın oluş şekline de uygun olduğu sonucuna varıldığından, Mahkememizce kazanın oluşmasında ... plakalı araç sürücüsü ... tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

19/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ile, davacıya ait araçta oluşan değer kaybı tutarının 45.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme dikkate alındığında davacının araç değer kaybından kaynaklı bakiye zararının 16.626,33 TL, araç mahrumiyet bedeli zararının ise 5.950,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Rapordaki tespitlerin dosya kapsamında uygun olduğu kabul edildiğinden, davacının araç değer kaybından kaynaklı bakiye zararının 16.626,33 TL ve mahrumiyet zararının 5.950,00 TL olduğu sonucuna varılmıştır.

Davacı vekili 25/01/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile değer kaybı tazminatı istemini 16.626,33 TL'ye ve araç mahrumiyet tazminatı istemini 5.950,00 TL'ye yükseltmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... plakalı araç sürücüsü ... tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 45.000,00 TL tutarından değer kaybı oluştuğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubundan sonra davacının değer kaymından kaynaklı bakiye zararının 16.626,33 TL olduğu, yine davacının araç mahrumiyetinden kaynaklı zararının 5.950,0 TL olduğu, ancak mahrumiyet bedeli zararından sadece işleten ve sürücünün sorumlu olduğu, davalı ....

Ltd. Şti.'ne yönelik davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiği, davacının araç değer kaybına ilişkin bakiye zararından ise davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu sonucuna varıldığından davalı sigorta şirkletine yönelik davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.