Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/725 K.2025/370

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALILAR : 1-

VEKİLLERİ

2-

VEKİLİ

3- 4-

VEKİLLERİ

DAVA

MADDİ ve MANEVİ TAZMİNAT

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 05/07/2022 tarihli dilekçesiyle; davalılardan ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plakalı remork ile davacı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, davacının bu kazada yaralanıp, geçici ve sürekli iş gücü kaybı zararı ile bakıcı gideri ve tedavi gideri zararına uğradığını, yaralanması nedeniyle büyük bir acı ve üzüntü de yaşadığını, kusurun karşı tarafta olduğunun, davalılardan ...

Sigorta A.Ş.'nin ... plakalı aracın ZMMS poliçesini tanzim etmesi, ... Nak. Tic. Ltd. Şti.'nin ise ... plakalı aracın işleteni olması, davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin de ... plakalı aracın kasko ve İMMS poliçesini tanzim etmesi nedeniyle sorumluluklarının bulunduğunu, dava konusu kazaya ilişkin Cihanbeyli Cumhuriyet Başsavcılığına ... s. sayılı dosyası üzerinden soruşturma başlatıldığını beyan ederek,

davacının geçici iş göremezlik zararından dolayı 1.000 TL., sürekli iş göremezlik zararından dolayı 1.000 TL., bakıcı gideri zararından dolayı 1.000 TL. ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararından dolayı 2.600 TL. olmak üzere toplam 5.600 TL. maddi tazminatın, davalı sigorta şirketlerinin sorumluluğunun poliçe limitleri sınırlı olması kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bütün davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ayrıca, 250.000 TL. manevi tazminatın ise kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ..., ...

Ltd. Şti. ve ... Sigorta A.Ş.'den (bu sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı verilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili, öncelikle yetki ve 2918 s. KTK'nin 97. maddesine istinaden dava şartı yokluğu itirazında bulunmuş, ayrıca bütün davalılar vekilleri, davanın reddini istemiştir.

Kazaya karışan araçların trafik kayıtları, Cihanbeyli Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturmasına ve bu soruşturma üzerinden açılan davaya ilişkin Cihanbeyli Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/616 E. sayılı davasına ilişkin ilgili belge suretleri ile,

sigorta şirketlerinden hasar dosyalarına ilişkin ilgili belge suretleri, hastanelerden tedavi belgeleri, davacının gelirine ilişkin belgeler ve davacı ile gerçek kişi olan davalıların ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin araştırma tutanakları dosyamıza getirtilmiş, SGK tarafından davacıya yapılan bir ödeme olup olmadığı araştırılmış, davacı tarafından Meram Tıp Fakültesinden haricen alınan 06/04/2022 tarihli maluliyet raporu dosyamıza sunulmuş, Mahkememizce bilirkişi heyetinden 01/03/2023 tarihli maluliyet raporu ve 07/12/2022 tarihli kusur raporu,

tazminat bilirkişisinden de 12/05/2023 tarihli rapor ve 01/08/2023 tarihli ek rapor alınmıştır.

Davacı vekili 15/09/2023 tarihli (1.) talep arttırım dilekçesiyle maddi tazminat taleplerini; geçici iş göremezlik yönünden 14.514,95 TL.'ye, sürekli iş göremezlik yönünden 926.673,14 TL.'ye, bakıcı gideri yönünden de 2.683,13 TL'ye yükseltmiştir.

Yapılan yargılama sonunda Mahkememizin 22/11/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı kararı ile davacının davasının kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir. Karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Konya BAM . HD'nin 02/09/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile Mahkememizin kararı kaldırılmış, dava Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

BAM kararı gereğince, ... Sigorta A.Ş., ... Sigorta A.Ş.'ye müzekkereler yazılmış, Meram Tıp Fakültesi bilirkişi heyetinden 20/12/2024 tarihli rapor, tazminat bilirkişisinden de 29/01/2025 tarihli ek rapor alınmıştır.

Davacı vekili 26/03/2025 tarihli dilekçesiyle (2.) talep arttırım dilekçesi sunmuş, maddi tazminat taleplerini; sürekli iş göremezlik yönünden 1.962.960,57 TL.'ye yükseltmiş(diğer talepler tekrar edilmiş)tir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat" davasıdır.

Somut olayda ; davalılardan ... Sigorta A.Ş. tarafından yetki itirazında bulunulmuş ise de; zarar gören davacının yerleşim yerinin Konya olması ve zarar gören kişinin kendi yerleşim yerinde de tazminat davası açabilecek olması nedeniyle yetki itirazı reddedilmiştir.

Davalılardan ... Sigorta A.Ş. tarafından 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince dava öncesi sigorta şirketine başvuruya ilişkin dava şartının bulunmadığı iddia edilmiş ise de; davacının davalılardan ... Sigorta A.Ş.'ye 09/02/2022 tarihinde, ... Sigorta A.Ş.'ye 19/06/2022 tarihinde başvurduğu, her iki sigorta şirketi yönünden de 97. maddeye ilişkin dava şartının mevcut olduğu sonucuna varılmıştır.

24/03/2021 tarihinde meydana gelen dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan bilirkişinin 07/12/2022 tarihli kusur raporuna göre meydana gelen kaza da davalılardan ... %75, davacının ise %25 kusurlu olduğu belirlenmiş, istinaf incelemesinde de kusura yönelik istinaf taleplerinin reddedildiği görülmüştür.

Konya BAM . HD'nin ... E. sayılı kararı gereğince, Meram Tıp Fakültesi bilirkişi heyetinden Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre davacının maluliyetine ilişkin 20/12/2024 rapor alınmış, davacının sürekli iş göremezlik (kalıcı sakatlık) oranının %11,1 olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 3 ay olduğu, SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinin 2.250 TL. olduğu belirlenmiştir.

Yine Konya BAM . HD'nin kararı gereğince 20/12/2024 tarihli maluliyet raporu ile 07/12/2022 tarihli kusur raporuna uygun ve PMF 1931 yaşam tablosunu esas alan 29/01/2025 tarihli tazminat bilirkişisi ek raporu alınmış, davacının geçici iş göremezlik zararının 14.514,95 TL., sürekli iş göremezlik zararının 1.962.960,57 TL., bakıcı gideri zararının 2.683,13 TL., SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararının ise 1.687,50 TL. olduğu belirlenmiştir.

Konya BAM . HD'nin aynı kararı gereğince, davalılardan ... Sigorta A.Ş. tarafından aynı kaza nedeniyle dava dışı ... Sigorta A.Ş.'ye 11.090 TL. ödendiği belirlenmiş, yine ... Sigorta A.Ş.'nin 250.000 TL.'lik teminatın içerisinde bu teminatın %25'i ile (62.500 TL.) sınırlı olarak manevi tazminat teminatı da bulunduğu ancak, manevi tazminat limitinin ayrı bir teminat ve limit teşkil etmeyip, 250.000 TL.'lik teminat içerisinde yer aldığı belirlenmiş, davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu belirlenirken 11.090 TL.'lik ... Sigorta A.Ş.'ye ödeme ve 62.500 TL.'lik manevi tazminat sorumluluğu mahsup edilmek suretiyle kalan 176.410 TL.'lik (İMMS) teminat limiti ile sınırlı maddi tazminat sorumluluğu bulunduğu kabul edilmiştir.

Davacı vekili 26/03/2025 tarihli 2. talep arttırım dilekçesiyle tazminat taleplerini geçici iş göremezlik yönünden 14.514,95 TL.'ye sürekli iş göremezlik yönünden 1.962.960,57 TL.'ye, bakıcı gideri yönünden 2.683,13 TL.'ye yükseltmiş, SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri olarak ise 2.600 TL. istemiş, bu tazminatlardan sigorta şirketlerinin teminat limitleri ile sınırlı sorumlu olduğu açıklanarak, davalılardan müştereken ve müteselsilen talepte bulunulmuştur.

Yargıtay HGK'nin 21/06/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "Belirsiz alacak davası olarak açılan eldeki davada maddi tazminat miktarının 22.09.2018 tarihli bilirkişi raporuyla mı yoksa 07.04.2019 tarihli ikinci ek bilirkişi raporuyla mı tam ve kesin olarak belirlenebilir hâle geldiği; buradan varılacak sonuca göre 08.10.2018 tarihli ilk talep artırım dilekçesine mi yoksa 27.06.2019 tarihli dilekçenin ıslah dilekçesi mi yahut ikinci talep artırım dilekçesi mi olduğu belirlenip buna göre bu dilekçeye mi itibar edilmesi gerektiği... noktalarında toplanmaktadır...

Diğer taraftan belirsiz alacak davasını açan davacı, alacağı belirlenebilir hâle geldikten sonra kesin talep sonucunu mahkemeye bildirecektir. Talep sonucunun kesin olarak belirlenmesi genellikle geçici talep sonucunun artırılması şeklinde olacaktır. Kanun talep sonucunun artırılmasına açıkça izin verdiğinden ayrıca karşı tarafın iznine veya ıslah yoluna başvurulmasına gerek bulunmamaktadır. Davacı tarafça talep sonucunun kesinleştirilmesi üzerine geçici talep sonucu değil kesin talep sonucu esas alınmalıdır (... , s. 56)...

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; tüm deliller toplanmadan hazırlanan ve davacılar vekili tarafından itiraz edilen 22.09.2018 tarihli bilirkişi raporuyla alacakların tam ve kesin olarak belirlenebilir hâle geldiğinin kabul edilemeyeceği, zira taraf vekillerinin itirazları ve bu rapordan sonra getirtilen belgeler kapsamında değerlendirme yapılarak düzenlenen 07.04.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda davacıların maddi tazminat alacaklarının daha fazla olduğunun belirlendiği, bu nedenle tazminat alacağı 07.04.2019 tarihli ek bilirkişi raporu ile tam ve kesin olarak belirli hâle geldiğinden bu ek rapor doğrultusunda sunulan 27.06.2019 tarihli talep artırım dilekçesine hukuki değer atfedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında davacılar vekilinin 22.09.2018 tarihli bilirkişi raporuna itiraz etmesine rağmen itirazlarının karşılanmasını veya ek rapor alınmasını beklemeden aceleci davranıp 08.10.2018 tarihli talep artırım dilekçesiyle talep sonucunu belirlediği anlaşıldığından artık 07.04.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda alacakların daha fazla çıkması üzerine verdiği 27.06.2019 tarihli ikinci talep artırım dilekçesine hukuki değer atfedilemeyeceği, bu nedenle 08.10.2018 tarihli ilk talep artırım dilekçesinin hükme esas alınması gerekirken 27.06.2019 tarihli ikinci talep artırım dilekçesine göre karar verilmesinin yerinde olmadığı ve direnme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüş ise de bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir."

Yukarıda yazılı Yargıtay HGK'nin emsal içtihadı gereğince, davacının 26/03/2025 tarihli 2. talep arttırım dilekçesi sunabileceği kabul edilip, bu dilekçe esas alınarak bu dilekçedeki maddi tazminat talepleri yönünden, tazminat bilirkişisinin 29/01/2025 tarihli ek raporunda belirtilen tespitleri geçmeyen miktarlar yönünden 26/03/2025 tarihli talep arttırım dilekçesindeki miktarlar, rapordaki miktarı geçen talepler (tedavi gideri) yönünden ise rapordaki miktar esas alınmak suretiyle davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabul, kısmen reddine karar vermektir.

Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede de; kazanın meydana geldiği tarih, tarafların kusur durumu, davacının yaralanmasının derecesi, tarafların ekonomik ve sosyal durumu ile manevi tazminatın amacı ve paranın satın alma gücü gözönünde bulundurularak davacının manevi tazminat talebinin tamamen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı, davalılardan ... Sigorta A.Ş.'den ... plakalı aracın (Kasko ve) İMMS poliçesindeki manevi tazminat teminatına istinaden ve bu teminatla sınırlı (250.000 TL.'lik teminat X %25'i ile sınırlı manevi tazminat sorumluğu = 62.500 TL.) olmak üzere manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Davacı taraf, hem maddi hem de manevi tazminat taleplerine kaza tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini istemiş ise de; davalılardan işleten ... Ltd. Şti.'yle ait aracın ticari araç olması nedeniyle talep gibi bütün davalılar yönünden avans faizine hükmedilebileceği kabul edilmiştir. Davalılardan sürücü ve işletenin sorumluluğunun haksız fiile dayalı olması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işleyecek faizden sorumlu oldukları sonucuna varılmıştır.

Ancak, davalılardan ... Sigorta A.Ş.'ye 09/02/2022 tarihinde başvurulması ve 2918 s. KTK'nin 99. maddesi gereğince 8 iş günü sonra temerrütün 22/02/2022 tarihinde meydana gelmesi, davalılardan ... Sigorta A.Ş.'ye 19/06/2022 tarihinde başvurulması ve 8 iş günü sonra temerrütün 29/06/2022 tarihinde meydana gelmesi nedeniyle, sigorta şirketlerinin kendi sorumlulukları yönünden faize kendi temerrüt tarihlerinden itibaren hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Davacı tarafından dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk büroları tarafından 22/04/2022 ve 17/06/2022 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanakları düzenlenmiş ise de;

2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı işleten ve sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen, gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

Her ne kadar 6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu arabuluculuk giderlerinden davacının sorumlu olduğu düşünülmüş ise de;

dava öncesi zorunlu arabuluculuğa başvurulmasının gerekip gerekmediği konusunda, uygulamada farklılıklar bulunduğundan ve bu nedenle davacının hem sigorta şirketine hem de arabulucuya başvurması makul görüldüğünden, Mahkememizce ihtiyari sayılan ve kural olarak davacıya yükletilmesi gereken arabuluculuk giderlerinin, hakkaniyet ve adalet gereğince tacir olmayan davacı ile davalılardan sigorta şirketi arasında davanın kabul ve ret oranına göre dağıtılması gerektiği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · ¸