Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/806 K.2025/348

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACILAR : 1-

2- 3- 4-

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak. 24 Mart 2023 tarihinde, davacıların murisi ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halindeyken, davalılardan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın aşırı süratli bir şekilde çarpması sonucu vefat ettiği, ..., ...'nin eşi, ..., ... ve ... ise murisin çocukları olduğu, ... hakkında taksirle ölüme sebebiyet verme olayı sebebiyle Konya. Asliye Ceza Mahkemesi'nde ...

E. sayılı dosyadan kamu davası açıldığı, bu kovuşturma kapsamında ...'ın kazanın oluşumunda %25 oranında kusurlu bulunduğu ve hakkında ceza hükmü tesis edildiği, bu ilamın Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Ceza Dairesi tarafından verilen ... E. - ...

K. sayılı ilamı ile kesinleştiği, müvekkillerin işbu taleplerinin yerine getirilebilmesi cihetinde zorunlu arabuluculuk kapsamında başvuru yapılmış olup karşı tarafla anlaşmanın sağlanamadığını, izah olunan nedenlerle fazlaya İlişkin tüm dava ve talep haklarının mahfuz kalması kaydıyla müvekkillerinden ... lehine; belirsiz alacak olarak 10.000,00 TL. destekten yoksun kalma tazminatının trafik kazası tarihi olan 24.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan(davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsilini, 350.000,00 TL.

Manevi tazminat bedelinin davalı ...'dan trafik kazası tarihi olan 24.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini, müvekkillerinden ... lehine; adına kayıtlı ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinden şimdilik 35.000,00 TL.'nin trafik kazası tarihi olan 24.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan(davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsilini, 200.000,00 TL. manevi tazminat bedelinin davalı ...'dan trafik kazası tarihi olan 24.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini, müvekkillerinden ... lehine.

200.000,00 TL. manevi tazminat bedelinin davalı ...' dan trafik kazası tarihi olan 24.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini, müvekkillerden ... lehine.

200.000,00 TL. manevi tazminat bedelinin davalı ...'dan trafik kazası tarihi 24.03.2023 tarihinden işleyecek yasal faiziyle tahsilini, davalı ... adına kayıtlı bulunan ... plakalı aracın trafik kaydı üzerine dava sonucuna kadar ihtiyati tedbir şerhi konulmasını yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özet olarak; ...'ın kazanın oluşumunda hiçbir kusurunun bulunmadığını, kaza mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığında kusursuzluğunun ortaya çıkacağını, kazanın oluşumunda müteveffanın tam kusurlu olduğunu, müteveffanın aracıyla aniden yola çıktığını ve müvekkilinin aracının müteveffanın aracına sol arka taraftan çarptığını, müteveffanın zarar görmesinde kendi kusurunun bulunduğunu, emniyet kemerini takmadığı için zararın meydana geldiğini ve illiyet bağının kesildiğini,

emniyet kemeri takılması durumunda zararın oluşup oluşmayacağının veya zararın bu denli olup olmayacağının tespiti için trafik uzmanı ve doktorlardan oluşan bir heyetten rapor alınmasını, Yargıtay kararlarını örnek göstererek, emniyet kemeri takmamanın müterafik kusur oluşturduğunu ve tazminattan indirim nedeni olması gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu ve kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir sorumluluk yüklenecekse de kusur durumları dikkate alınarak makul bir miktarın belirlenmesi gerektiğini, tüm bu sebeplerle müvekkil yönünden haksız ve yasal dayanaksız davanın reddine karar verilmesini,

yargılama giderlerinin de davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özet olarak; sorumluluğunun poliçe teminatı ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranıyla sınırlı olduğu, kaza tespit tutanağının hüküm kurmaya elverişli olmadığını ve kusur durumunun konusunda uzman kurumlar tarafından (Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi) oran gösterir şekilde tespit edilmesi gerektiğini, ayrıca, müteveffanın ölümü ile trafik kazası arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığının tespitini, 19 Haziran 2021 tarihinde yürürlüğe giren yasa değişikliklerine göre, destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık tazminatlarının ulusal doğum ve ölüm istatistikleri,

hayat tablosu ve %2'yi geçmeyen iskonto oranı esas alınarak hayat anüiteleri ve aktüerya kurallarına uygun olarak hesaplanması gerektiğini, müvekkil şirketin eksik evrakla başvuru yapılması nedeniyle temerrüde düşmediğini ve bu nedenle faiz hesabının dava tarihinden itibaren başlaması gerektiğini ve bu hususun Yargıtay kararlarıyla desteklendiğini, başvuranın SGK veya Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı gibi kurumlardan tazminat veya destek alıp almadığının araştırılmasını ve tespiti halinde bu ödemelerin tazminat hesabından mahsup edilmesini,

ceza soruşturması ve kovuşturma dosyasının celp edilerek uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespitini, uzlaşma sağlanması halinde tazminat davası açılamayacağını veya açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılacağını, belirten nedenlerle davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin 06/08/2023 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile; Dava dilekçesinde müvekkili ... için destekten yoksun kalma tazminatını belirsiz alacak olarak 10.000,00 TL. belirtmiş ve 10.03.2025 tarihli rapor gereğince; 369.269,28 TL. destekten yoksun kalma maddi tazminat bedelinin(davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla) kaza tarihi olan 24.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

03/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile. Kural ihlali yönünden ... plakalı kamyonet sürücüsü Müteveffa ...

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun TRAFİK KAZALARINDA SÜRÜCÜ KUSURLARININ TESPİTİ ve ASLİ KUSUR SAYILAN HALLER başlığı altındaki 84. maddesinin h bendinde belirtilen “Araç sürücüleri trafik kazalarında, kavşaklarda geçiş önceliğine uymama halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden % 75 (YÜZDE YETMİŞ BEŞ) oranında asli kusurlu olduğu, 06 VNV 96 plakalı otomobil sürücüsü ...'ın ise aynı kanunda yer alan ve diğer kusurlar’dan sayılan 52. maddesinin a bendinde belirtilen “Sürücüler, kavşaklara yaklaşırken aracın hızını azaltmak zorundadırlar.” kuralı ihlal ettiğinden % 25 (YÜZDE YİRMİ BEŞ) oranında tali kusurlu olduğu,

davaya konusu aracın onarımının ekonomik olmayacağından dolayı hasarlı olarak değerlendirilmesi gerekerek, pert edilmesi gerektiği, aracın pert edilmesinden dolayı değer kaybının olmayacağı, ... plakalı otomobilin 24/03/2023 tarihinde karıştığı kazadan dolayı kaza tarihinde meydana gelen zarar miktarının 220.000,00 TL olacağı, davaya konu aracın sovtaj değerinin 80.000,00 TL olduğu, bakiye zarar miktarının.

220.000-80.000=140.000 TL olduğu, ... plakalı kamyonet sürücüsü müteveffa ... kusur oranına göre davalılardan talep edilecek miktarın %25 x 140.000 = 35.000 TL olduğu, bu miktarın poliçe limiti dahilinde olduğu ve bu yönde dosya kapsamına göre herhangi bir ödeme yapılmadığı tespit edilmiştir.

10/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile; Pmf1931 Yaşam Tablosuna göre: davacı için destekten yoksun kalma tazminatı olarak 277.099,99 TL olmak üzere toplamda 277.099,99 TL tazminat hesap edildiği, Trh2010 Yaşam Tablosuna göre: davacı için destekten yoksun kalma tazminatı olarak 369.269,28 TL olmak üzere toplamda 369.269,28 TL tazminat, hesap tarihi olan 10.03.2025 tarihi itibari ile hesaplanan tazminat tutarları Pmf1931 ve Trh2010 Yaşam Tabloları dikkate alınarak Yargıtay kararlarında belirlediği çerçeveye uygun olan yaklaşımla tespit edilmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış olup, taraflara duruşma gün ve saatini bildirir davetiye çıkartılmıştır.

Kadıköy İlçe Emniyet Müdürlüğünün, Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün, Karatay İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabi yazıları, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin yazısı ve Meram İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabi yazıları ile Konya . Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, tazminat isteminden ibarettir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigorta kuruluşu kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı davaya konu trafik kazası neticesinde vefat eden ...'nin desteğinden yoksun kaldığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat ve araçta meydana gelen hasardan kaynaklı tazminat isteminde bulunmuştur.

Davaya konu 24/03/2023 tarihli trafik kazası sonucu ...'nin vefat ettiği anlaşılmıştır.

Kaza sonrasında görevli kolluk tarafından tanzim edilen kaza tespit tutanağı ile, trafik kazasının oluşmasında ...'ın kusurunun olmadığı, ...'nin ise tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Ceza dosyasında alınan ATK raporuna göre ...'ın tali kusurlu ...'nin ise tali kusurlu olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce tanzim ettirilen 03/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile ATK raporunun birbiriyle uyumlu olduğu belirlenmiştir.

Mahkememizce alınan 03/03/2025 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlerin dosya kapsamına ve olayın oluş şekline uygun olması nedeniyle, davaya konu trafik kazasının oluşmasında ...'ın %25 oranında , ...'nin ise %75 oranında kusurlu kabul edilmiştir.

Davacılar desteğin eşi ve çocukları olup, kural olarak davacılar ile müteveffa arasında desteklik ilişkisinin bulunduğu kabul edilmelidir. Davalı tarafça bu karinenin aksi usulünce ispatlanamadığından davacılar ile müteveffa arasında desteklik ilişkisi bulunduğu kabul edilmiştir.

10/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile; Müteveffa ... hak sahipleri için 24/03/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatının hesaplamasında davacı ... için 369.269,28 TL Destekten yoksun kalma tazminat hesaplandığı, hesaplanan tazminat tutarları Trh2010 Yaşam tablosu esas alınarak hesaplandığı anlaşılmış yapılan hesaplama yargıtay kararlarına uygun olduğundan bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre. Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir.

Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir.

Nitekim bu husus Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.

Somut olayda, desteğin kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığı konusunda kaza tespit tutanağında bir belirleme bulunmamaktadır. Yine ceza dosyası içeriğinde de bu yönde herhangi bir tespit bulunmamaktadır. Bu nedenle, hesaplanan tutardan müterafik kusur indirimi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsü ...'ın %25 oranında kusurlu olduğu, davalının kazaya karışan aracın ZMM sigortacısı olduğu, anılan yasal düzenlemelere istinaden davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu, kaza neticesinde destek ...'nin öldüğü, davacı ... ile ... arasında desteklik ilişkisinin mevcut olduğu, ölüm nedeniyle davacı ... bu destekten mahrum kaldığı anlaşıldığından davacının destekten yoksun kalma tazminatı davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı ...'nin hasar tazminatı bedeli talebine yönelik yapılan incelemede;

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davacının murisinin %75 oranında kusurunun olduğu, davacıya ait araçta oluşan hasar bedelinin 35.000,00 TL olduğu anlaşıldığından talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacıların manevi tazminat taleplerine yönelik yapılan incelemede ise;TBK'nın 56. Maddesine göre; Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.

Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin, bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminatı takdir etmesi gerekir( HGK 23/06/2004, ... )

Somut olayda, kazanın oluş şekli ve sonucu, davacıların müteveffa ile olan bağı, tarafların kusur oranları, paranın alım gücü, tarafların sosyal ekonomik durumları, manevi tazminatın tatmin ve caydırıcılık fonksiyonu dikkate alınarak davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, 13/06/2023 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmemesine rağmen, trafik kazalarında arabuluculuğun zorunlu olup olmadığı konusunda farklı yargı kararları olması nedeniyle hakkaniyet gereği, bu giderlerin yargılama gideri olarak değerlendirilerek kabul/ret oranına göre taraflara yükletilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalıdır e-imzalıdır