Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/246 K.2025/406

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI : HASIMSIZ

MÜDAHİLLER : 1)

VEKİLİ

2)

VEKİLLERİ

3)

VEKİLLERİ

4)

VEKİLİ

5)

VEKİLLERİ

6)

VEKİLLERİ

KONKORDATO

KOMİSERİ

DAVA : ADİ KONKORDATO

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 26/03/2025 tarihli dilekçesiyle; davacının borçlarını ödeme güçlüğü içerisine düştüğünü beyan ederek, 2004 s. İİK.nin 285 vd. maddeleri gereğince davacı lehine 3 aylık konkordato geçici mühleti verilmesini ve davacı lehine tedbirlere hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.

Açılan dava Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiş, davanın iki ayrı davacı için açıldığı anlaşılmış, davacılardan ... yönünden dava tefrik edilerek Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiş, davacı şirket yönünden davaya Mahkememizin ... E. sırası üzerinden devam edilmiştir.

Davacı ... tarafından ön proje ve ekleri ibraz edilmiştir.

Mahkememizin 10/04/2025 tarihli ara kararı ile davacı lehine 10/04/2025 tarihinden itibaren 3 ay süre ile konkordato geçici mühleti verilmiş ve bir kısım tedbirlere hükmedilmiştir.

Geçici mühlet dönemi içerisinde ilgili yerlere konkordatoya ve tedbirlere ilişkin müzekkereler yazılmış, ilanlar yapılmış, tayin edilen konkordato komiseri tarafından 10/05/2025 ve 02/06/2025 tarihli raporlar ibraz edilmiş, farklı alanlardaki bilirkişilerden de (geçici konkordato komiseri tarafından) 09/05/2025 ve 15/05/2025 tarihli raporlar alınmış, müdahiller tarafından müdahale dilekçeleri sunulmuştur.

18/06/2025 tarihli son duruşmada, davacı ve vekili ile konkordato komiseri ve hazır olan müdahil vekilleri dinlenilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Konkordato" davasıdır.

2004 s. İİK.nin 288/1. maddesine göre, "Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur."

2004 s. İİK.nin 287/5. maddesine göre de, "291 inci ve 292 nci maddeler, geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanır."

2004 s. İİK'nin 289. maddesine göre, "Mahkeme, kesin mühlet hakkındaki kararını geçici mühlet içinde verir.

Kesin mühlet hakkında bir karar verilebilmesi için, mahkeme borçluyu ve varsa konkordato talep eden alacaklıyı duruşmaya davet eder. Geçici komiser, duruşmadan önce yazılı raporunu sunar ve mahkemece gerekli görülürse, beyanı alınmak üzere duruşmada hazır bulunur. Mahkeme yapacağı değerlendirmede, itiraz eden alacaklıların dilekçelerinde ileri sürdükleri itiraz sebeplerini de dikkate alır.

Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir. Bu kararla birlikte mahkeme, yeni bir görevlendirme yapılmasını gerektiren bir durum olmadığı takdirde geçici komiser veya komiserlerin görevine devam etmesine karar verir ve dosyayı komisere tevdi eder..."

2004 s. İİK.nin 292. maddesine göre ise, "İflâsa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi hâlinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflâsına resen karar verir:

a) Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa.

b) Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa.

c) Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa.

d) Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse...

Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder."

Somut olayda ; konkordato geçici ve kesin mühleti verilmesinin amacı, borca batık olan veya borca batık olmamasına rağmen ödeme güçlüğü içerisinde bulunan borçluların, belli bir plan dahilinde ve alacaklıların belli orandaki rızasıyla borçlarını tasfiyelerini sağlamaktır (2004 s. İİK. m. 285/1). Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına da uymak zorundadır (4721 s. MK. m.2/1).

Bilindiği üzere, konkordato davası açmadan önceki davaya hazırlık süreci ortalama yaklaşık 1 ila 2 ay kadar sürebilmektedir. Çünkü, bu süre içerisinde bağımsız denetim şirketlerinin bu büyüklükteki bir şirketi hem kayden, hem fiilen usulüne ve standartlara uygun incelemeleri ve projelerin hazırlanması zaman almaktadır.

Konkordato geçici ve kesin mühletleri, sadece borçlu davacının değil, alacaklıların da menfaatinin gözetilmesinin gerektiği süreçlerdir.

Geçici konkordato komiserinin 10/05/2025 tarihli raporu ve 02/06/2025 tarihli son raporu ile duruşmadaki sözlü beyanları ve davacının son duruşmadaki sözlü beyanları ile dosyaya sunulan dilekçeler, müdahillerin beyanları ve diğer belgeler birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı ... tacir sıfatına sahip olmadığı, davacının kendi borçları nedeniyle konkordato talep ettiği, davacı son duruşmada kendi adına 4 araç ve 18 adet taşınmaz olduğunu beyan etmesine rağmen, Uyap sorgusuna göre davacı adına tescilli 2 adet araç (otomobil) ve 14 adet taşınmaz olduğu anlaşılmıştır.

Yine davacının geçici mühlet tarihi itibariyle 1.361.514,22 TL.si ipotekli olmak üzere toplam 18.029.037,75 TL. borcunun bulunduğu, malvarlığının ise 29.620.004,75 TL. olduğu, borca batık olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı ödeme planında, kefaleten üstlendiği borçların asıl borçlu (şirket) tarafından ödenmesi halinde bu borçların bir yük oluşturmayacağını beyan etmiş, ayrıca 5 adet taşınmazı satmak ve diğer taşınmazlardan 2026, 2027, 2028 yılına ait kira geliri elde etmek suretiyle borçların ödenmesini teklif etmiştir.

Konkordato komiseri, bu ödeme planının gerçekleşebilirlik ve sürdürülebilirlik yönünden yetersiz olduğunu, ödeme planının davacının malvarlığı ile uygun olmadığını, davacının taşınmazlarının önemli bir kısmının satılması ve nakde çevrilmesi halinde borç ödemesinin mümkün olabileceğini beyan etmiştir.

Davacı taraf bu raporun tebliğine rağmen herhangi bir revize projesi sunmamış, davacı vekili son duruşmada revize projesi sunmak üzere 2 ay süre istemiştir. Bu talebin, samimi olarak borç ödeme ve alacaklıların mümkün olan en üst seviyede ekonomik olarak alacaklarını tahsil etmesi amacına uygun olmadığı, bir revize projesinin sunulmasının 2 aylık bir süreyi gerektirmediği, son duruşmadan önce de samimi bir proje revize çabasının bulunmadığı, davacı asilin bizzat kendisinin son duruşmada genel ve soyut olarak ihtiyaç kadar taşınmaz satmak suretiyle borç ödemeyi düşündüğünü beyan ettiği görüldüğünden, davacı tarafın samimi bulunmayan ve süre kazanmaya matuf görülen revize projesi sunmak için (geçici mühletin uzatılması ve bu konuda) 2 ay süre verilmesi talebi reddedilmiştir.

Gayrimenkul değerleme bilirkişisinin 15/06/2025 tarihli ek raporundan davacıya ait taşınmazların 6 ay ile 1 yıl içerisinde satılabileceği belirlenmiş, davacının ise gerek satışını vaat ettiği taşınmaz sayısının yetersizliği, gerekse borç ödemek için ön gördüğü 2 yıllık vade, Mahkememizde borçlunun malvarlığı ile uyumlu bir proje sunmadığı kanaatini uyandırmıştır.

Diğer yandan; konkordato komiseri tarafından 25/04/2025 tarihinde davacıdan, 11.800.000 TL.'lik 8 kişiye ait borcunun kaynağını (çek, senet, fatura, sözleşme gibi) izah etmesi ve ayrıca Biyonik Tarım Ltd. Şti.'ye olan 7.100.000 TL.'lik borcun hangi hukuki nedene dayandığının (çek, senet, fatura, sözleşme gibi...) izah edilmesi istenilmiş, davacı ise konkordato komiserine sunduğu 03/05/2025 tarihli dilekçede, 11.800.000 + 7.100.000 = 18.900.000 TL. borcun 12.713.000 TL.'ye düştüğünü, 6.187.000 TL.'lik kısmının ödendiğini beyan etmiş ancak, konkordato komiserine buna ilişkin somut olarak açıklayıcı beyan ve belge sunmamıştır.

Bu husus duruşmada da davacının bizzat kendisine Mahkememiz tarafından sorulmuş, davacı bu borcun 3.000.000-4.000.000 TL.'lik kısmının babası tarafından ödendiğini, kalan kısmın ise kendisi tarafından nakit alacak tahsili yapamadığından kendisine borcu olan kişilerin kredi kartı ile yapmak istedikleri ödemeleri, kendisine almak (tahsil etmek) yerine borçlu olduğu şirketlere yapılmasını sağladığı dolayısıyla, kendisinin borçlu olduğu alacaklılar arasında eşitsiz yarattığı, bu ödemelere ve babasının yaptığı iddia edilen ödemelere ilişkin somut belge de sunmadığı belirlenmiştir.

Yargıtay HGK’nun 02/10/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "İcra ve İflas Kanunu’nun 305 inci maddesinde belirtilen konkordatonun tasdiki için aranan şartların yanında mahkemece Kanun’un öngördüğü iki ilkenin de dikkate alınması gerekmektedir. Bu ilkelerden birincisi 2004 sayılı Kanun'un 308/d maddesinde belirtilen ve borçlu tarafından alacaklılardan birine konkordato projesinde öngörülenden fazla olarak yapılan vaatlerin hükümsüz olmasıdır. Bu düzenleme alacaklılar arasında eşitlik ilkesinin dayanağını oluşturmaktadır…

Hükümsüzlük için borçlunun alacaklılarından birisini ya da bir kısmını konkordato projesine göre daha iyi konuma getirmeyi taahhüt etmesi gereklidir. Bunun klasik görünümü borçlu tarafından alacaklılarından birine konkordato projesinde öngörülenden fazla veya daha önce ödeme yapılacağı yönündeki vaat şeklinde gerçekleşir. Bu hükmün konuluş nedeni konkordatoda tüm alacaklılara eşit davranılması ve alacaklıları borçlunun mallarından alacaklarını eşit olarak tahsil edebilmelerini teminat altına almaktır (... , s. 159). Alacaklılar arasındaki eşitlik ilkesi uyarınca hiçbir alacaklı diğerinin aleyhine öncelik veya ayrıcalık elde edemeyecek, bu şekilde konkordatonun nisabında oyların manipüle edilmesinin önüne geçilmiş olacaktır.

Konkordatonun tasdiki sırasında mahkemece dikkate alınması gereken bir diğer ilke ise, konkordatonun kötüniyetle sakatlanmamasıdır. 2004 sayılı Kanun'un “konkordatonun tamamen feshi” başlıklı 308/f maddesinde her alacaklının kötüniyetle sakatlanmış konkordatonun feshini tasdik kararını vermiş olan mahkemeden isteyebileceği düzenlenmiştir. Buna göre konkordatonun tasdikinden sonra kötüniyetin anlaşılması hâlinde konkordatonun feshi mümkün olup, bu durumda mahkemece konkordato isteminde bulunanın, tasdik aşamasında da iyiniyetli davranıp davranmadığı denetlenmeli, istemde bulunanın tasdik aşamasında kötüniyetli davranış içerisinde bulunduğunun tespit edilmesi durumunda mahkemece konkordato tasdik edilmemelidir.

Somut uyuşmazlıkla ilgili olarak konkordatonun tasdiki için aranan şartları düzenleyen 2004 sayılı Kanun'un 305/1-b maddesinde belirtilen "teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması" şartına değinmek gerekmektedir… Burada belirtilen "orantılılık" şartı ile borçlunun mali imkânlarıyla, tüm alacaklıların alacaklarına adil ve uygun zamanda kavuşmalarını sağlamak amaçlanmaktadır. Konkordato talebi ile birlikte mühlet hükümlerinin devreye girmesi ve bu süreçte alacaklıların alacaklarını tahsil edememeleri nedeniyle katlandıkları sürecin karşılığı olarak borçlunun da mümkün olan surette kaynakları ile borçlarını ödemesi beklenmektedir.

Borçlunun alacaklılara daha kısa zamanda ve daha fazla miktarda ödeme yapma imkânı varken, alacaklıların aleyhine bir ödeme planının tasdiki uygun değildir. Nitekim konkordato kurumu, borçlunun faaliyetlerine devamını sağlamak ile birlikte alacaklıların da tatmini yolu olup, borçluya konkordatonun amacı dışında bir finansman enstrümanı niteliğinde projenin tasdik edilmesi mümkün değildir.

Bununla birlikte borçlunun vade konkordatosu talep ederken de büyük bir hareket alanına sahip olduğundan söz edilemez. Borçluya vade konkordatosu yoluyla da olsa uzun yıllar faizden kurtulmasını sağlayacak biçimde konkordato imkânının tanınmayacağı açıktır.”

Davacı ... ödeme planının malvarlığı ile uyumlu olmaması, samimi, gerçekçi ve somut bir proje revizesinin zamanında ileri sürülmemesi, mühlet içerisinde alacaklılardan bir kısmına yönelik diğer alacaklılarla eşitsizlik yaratacak şekilde ödeme yapılması, mahkemenin ve konkordato komiserinin bu hususlardaki sorularının somut, net ve belgeli olarak izah edilememesi, bu tür davranışların Mahkememizce de iyiniyetli bir davranış olarak görülmemesi nedenleriyle, davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Ticaret Sicili Müdürlüğü ve Vergi Dairesi cevabi yazılarından da davacının tacir olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesine rağmen ayrıca iflas kararı verilmemiştir.

Yargıtay . HD.nin 31.10.2017 gün ve ... E. ... K. ve Yargıtay . HD.nin 08/09/2015 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihatlarına göre, davaya müdahale halinde maktu olarak hem başvuru hem de peşin harcın yatırılması gerektiğinden, eksik harç yatıran müdahillerden de eksik harçların da tahsili gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip