Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/312 K.2021/498

İddianın özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili (işveren) ile davalı ...A.Ş. (yüklenici) arasında 08.11.2018 tarihinde Montajlı Satım Sözleşmesi İmzalandığını, Sözleşmenin konusunun davacıya ait yapımı süren büyükbaş hayvan çiftliğinin çatısının yapımı için gerekli olan malzemenin satışı ve montajı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının yapması gereken ödemeleri 1 peşinat, 3 ayrı senet ile eksiksiz bir şekilde yaptığını, davalının ise taahhüt ettiği satış ve montaj işini eksik ve ayıplı bir şekilde yaptığını,

gerek ayıplı ifa gerekse de sözleşmenin 2. maddesine göre davacıya yapılması gereken ödemelerin yapılmadığı için de davalı tarafından davacıya verilen 08.10.2018 tarihli teminat senedinin de davalıya iade edilmediğini, davalının davacıya göndermiş olduğu 13.12.2019 tarihli Konya. Noterliği'nin ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile teminat senedini talep ettiğini, davacının ayıp bildirimini ve sözleşme uyarınca talepleri için Beyoğlu.

Noterliği'nin 19.12.2018 tarih ...yevmiye sayılı ihtarnamesini gönderdiğini, arabuluculuk görüşmelerinden sonra davalının davacıya 06/04/2019 tarih ve 163.550,00-TL tutarlı fatura gönderdiğini, davacının işbu faturaya Ankara.

Noterliğinin 18.05.2019 tarih ve ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile itiraz ettiğini, davacının 18.05.2019 tarihinde sözleşmenin 2. maddesi uyarınca kur farkı ve fazla ürün nedeniyle toplam 11.182,72-TL tutarında iade faturası kestiğini ve davalıya gönderdiğini, davalı taraf itiraz ve iade faturasını tebliğ aldıktan sonra daha önce gönderilen 06.04.2019 tarih ve ...Seri numaralı faturanın üzerine 01.06.2019 tarihini yazarak davacıya tekrar gönderdiğini, davacının da Akyurt.

Noterliği'nin 03.06.2019 tarih ve ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile bir kez daha itiraz ettiğini, sözleşmede de açık açık kesin üretim metrajı yüklenici tarafından çatıda yapılacak ölçümlemeye istinaden montaj sırasında ölçümleme yapılacağının söylendiğini ve çatı için 1804 m2 çatı kaplaması yapıldığını, yüklenicinin sözleşmenin yapıldığı sırada belirtilen 1887 m2 alan için getirtilen fazla ürünler inşaat alanından yüklenici tarafından alınmadığı gibi ödemeden de düşülmediğini,

sözleşme uyarınca kur ve metrekare farkından kaynaklı olarak davacıya ödenmesi gereken 11.182,72-TL nin ve ayıplı üretimin tespiti amacıyla mahallinde keşif yapılarak ayıbın tespiti ve yine bu ayıp gideriminin maliyeti için şimdilik 100,00-TL nin davalıdan 19.12.2018 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsili ile yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da bu beyanlarını tekrar etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, ancak davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Huzurda açılan dava, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca eksik ve ayıplı işlerin giderimi ile kur ve metrekare farkından kaynaklı alacak davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan 08/11/2018 tarihli montajlı satış sözleşmesine istinaden davacının davalıdan eksik ve ayıplı işler ve de kur ve metrekare farkından sebep (fazla malzemeden sebep) herhangi bir alacağının olup olmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, taraflar arasındaki sözleşme, ödemeye ilişkin belgeler, ihtarnameler, faturalar, ayıba ilişkin fotoğraflar ve tüm delil ve belgeler dosya arasına alınmıştır.

Akabinde Akyurt Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak ...talimat sayılı dosyasından keşfen bilirkişi raporu alınmıştır. Dosyaya inşaat bilirkişisi tarafından sunulan 13/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Keşif yapılan yerin büyükbaş hayvan ahırı vasfında olduğu, mahallinde yapılan incelemede çatı olukları ile bazı kolon birleşim noktalarında izolasyon yetersizliğinden veya hatasından kaynaklı su sızıntılarının oluştuğu ve çatı orta kısmı havalandırma kısmının üzerinin tüm çatı hattı boyunca kapatılmamış olduğu, izah edilen hususların eksik ve ayıplı imalat olarak değerlendirildiği, bu eksikliklerin giderilmesi için dava tarihi itibarı ile 9.200,00-TL bedel hesaplandığı, dava konusu ahır vasıflı yapı ve çatı mahallinde yapılan ölçümlerde iş miktarının 80 m2 fazla hesap edildiği,

taraflar arasında yapılan sözleşmede imalat bedellerinin sevk tarihi itibarı ile dolar kuru üzerinden hesap edileceği belirtildiğinden bu farkın hesabı konusunda uzman hesap bilirkişisinden rapor alınması gerektiği ifade edilmiştir.

Akabinde taraflara 2018-2019 yılı defterlerini ibraz etmek veya bulundukları yeri bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde defter ibraz edilmediği veya bulundukları yer bildirilmediği takdirde, defter ibrazından kaçınılmış sayılacağı ve HMK'nun 220 ve 222. Maddeleri gereğince işlem yapılacağının ihtaratına karar verilerek işlem yapılmış olup davacı yanca sunulan defterler incelenerek sunulan 08/06/2021 tarihli SMMM raporunda özetle.

Davacı defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdikinin yapıldığı, delil kabiliyetinin bulunduğu, davalı yana dosyadaki belgelere göre 163.550,00-TL ödeme yapıldığı, davalı tarafça yapılan iş karşılığının ise 152.117,86-TL olarak hesap edildiği ( ürünlerin davacı şantiyesine 23/11/2018 tarihinde sevk edilmesi nedeniyle bu tarihteki TCMB efektif satış kuru nazara alınarak yapılan hesaplamaya göre ) 11.432,14-TL fazladan ödeme yapıldığı,

ancak davacı yanca döviz kuru ve metraj farkından kaynaklanan tutarın 11.182,72-TL olarak talep edilmesi nedeniyle bu tutar kadar alacaklı olduğunun kabul edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Davacı vekili sunulan raporlar sonrasında 07/07/2021 tarihli talep artırım dilekçesi ile başlangıçta kur farkından dolayı talep ettiği 11.182,72-TL ve ayıp gideriminin maliyeti için talep ettiği 100,00-TL'lik talebini; 11.182,72-TL kur farkından dolayı olan alacak ve 9.200,00-TL ayıplı üretimin giderilmesi için olan alacak olarak toplamda 20.382,72-TL'ye artırmıştır. Davacı vekili 19/12/2018 tarihinden itibaren ticari faiz istemiş ise de; temerrüt 19/12/2018 tarihli ihtarnamenin tebliği olan 22/12/2018 tarihinde gerçekleştiğinden dolayı bu tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerekmiş, taraflar tacir olduğundan dolayı da avans faizine hükmedilmiştir.

Taraflar arasında TBK'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup, iş sahibinin borcu iş bedelini ödemek (TBK'nın 479/1.md.), yüklenicinin borcu ise, eseri iş sahibinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir (TBK'nın 471/1).

Ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumluluğunu düzenleyen TBK'nın 474. maddesi uyarınca açık ayıplar yönünden iş sahibi imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde, gizli ayıplar yönünden ise, 477/son maddesi uyarınca da, ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunluluğu bulunmaktadır. Ayıbın bildirilmemesi halinde eser kabul edilmiş sayılır.

Ayıp ihbarı yapılması vakıasından lehine sonuç çıkaracak olan iş sahibi olduğundan ayıp ihbarı yapıldığını HMK 190 ve TMK 6. madde gereğince iş sahibi ispatlamalıdır. Eksik işler yönünden ise ihbar yapılmasına gerek olmayıp, zamanaşımı süresi içerisinde eksikler yönünden istemde bulunulması mümkündür.

Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 6098 sayılı TBK'nın 474-478. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayıp, imâl edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Şayet, imâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içersinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir.

Eksik iş ise sözleşme ve eklerine göre yapılması gerektiği halde yapılmayan (noksan bırakılan) işleri ifade eder. Eksik işler bedelinin istenebilmesi için teslim sırasında ihtirazi kayıt konulmasına ya da ihtar çekilmesine gerek bulunmamaktadır. Eksik işler yönünden TBK’nın 474 ve 477. maddesindeki hükümler uygulanmaz. Yargıtay.

Hukuk Dairesinin yerleşik içtihat ve uygulamalarında, iş bedelinin tamamının yüklenici tarafından taşerona veya iş sahibince yükleniciye ödenmesi halinde eksik ve kusurların giderim bedeli hüküm altına alınabilir ise de iş bedelinin ödenmemiş olması halinde eksik ve kusurların giderim bedeli değil, varsa fazla ödenen bedelinin iadesine karar verilmesi gerektiği, bu nedenle eksik ve kusurlar gözetilerek yapılan işin fiziki oranı belirlenip iş bedeline uygulanarak mukayese edilmesi sonucu eksik veya fazla ödemenin belirlenmesi gerektiği;

sözleşme dışı ve fazla işler yönünden ise iş yapılmış ve bunun iş sahibinin yararına olması durumunda TBK’nun 529. maddesine göre vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenecek bedelinin istenebileceği kabul edilmektedir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirmede, davacı vekilince davalı aleyhine açılan işbu davada kur ve metrekare farkından kaynaklı alacak ile ayıplı üretimin giderilmesi için gerekli olan miktarın tahsili talep edilmiş olup alınan bilirkişi raporlarına göre davacının davalıdan 11.182,72-TL kur farkından dolayı olan alacak ve 9.200,00-TL ayıplı üretimin giderilmesi için olan alacak olmak üzere toplamda 20.382,72-TL alacaklı olduğu belirlenmiş olup, davacı vekilinin talep arttırım dilekçeside nazara alınmak suretiyle davanın kabulüne yönelik olarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmştir.

Katip ... Hakim ...