Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/319 K.2024/691

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete ... numaralı poliçe ile ZMMS sigortası ile sigortalı olan davalıya ait ... plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpışması sonucu trafik kazasının meydana geldiğini, kaza sonucunda hasara uğrayan ... plakalı aracın maddi zararı ve değer kaybı nedeniyle yapılan başvuru ve ihtarnameler sonucunda, ekspertiz incelemesi ile tespit edilen hasar ve değer kaybı müvekkili şirket tarafından 25.07.2022 tarihinde 5.496, 61 TL, 25 08.2022 tarihinde 5.974,89 TL, 10.03.

2022 tarihinde 3.500 TL olmak üzere ... plakalı araç malikine ödendiğini, trafik kazası tespit tutanağı ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğunu ve olay yerinde durmayarak sürücünün olay yerini terk ettiğinin tespit edildiğini, sürücünün olay anında yetersiz ehliyete sahip olmadığının belirtildiğini, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi ve yeterli ehliyetnameye sahip olmaması nedeniyle, sigortacı sigorta ettirene rücu etme hakkına sahip olduğunu,

trafik kazası gerçekleştikten sonra sigortalara sürücüsünün kanunda belirtilen gerekçeler olmadan olay yerini terk ettiğinin trafik kazası tespit tutanağı ile sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi ve yeterli ehliyete sahip olmaması nedeniyle sigortacı sigorta ettirene rücu hakkına sahip olduğunu, müvekkili şirket ödediği tazminatın yukarıda açıklanan gerekçelerle sigortalıdan rücuan tahsili için davalı aleyhine Konya. İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davanın haksız ve kötü niyeti itirazı nedeniyle takibin durduğunu, davalı ile anlaşmak için arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle dava açmak zorunda kaldığından bahisle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı taraf cevap dilekçesi vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; Davacı tarafından 02/11/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle dava dışı ... plakalı araca, davacı ile davalı şirkete ait ... plakalı araç arasında akdedilen ZMMS poliçesi çerçevesinde yapılan ödemenin davalıya ait araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğu ve olay yerini terk ettiği iddiasıyla yapılan ödemenin rücusu talebiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu,

Taraflar arasındaki ihtilafın ise 02/11/2021 tarihli trafik kazası sebebiyle sigortalı davalı araç sürücüsünün ... plakalı Otobüsü kullanma ehliyetine sahip olup olmadığı, olay yerini terk edip etmediği, olay yerini terk etmesi sebebiyle rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, dava dışı ... plakalı araçta meydana gelen gerçek zarar miktarının ne olduğu ve davalıdan tahsilinin istenilip istenilemeyeceği hususlarında olduğu görüldü.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

(1) T.C. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 30/10/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Davacının talebi, sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile verdiği zarar nedeniyle zarar görenlere yapılan ödeme nedeniyle, Genel Şartlar "B.4-f" maddesi gereğince sürücünün olay yerinin terkine dayalı olduğundan, olay yerini terkin zorunlu nedenlerden kaynaklanmamış olması halinde davacı, zarar görene yapmış olduğu ödemeyi, sorumlu olduğu "gerçek zarar" ile sınırlı olarak, sigortalısından talep edebilir.

Diğer bir deyişle, trafik kazasının yaralamalı olup olmadığına bakılmaksızın olay yerini terk Genel Şartlarda rücu sebebi olarak kabul edilmiş, ayrılmayı haklı kılacak zorunlu haller haricinde sigorta şirketi sigortalısına rücu edebilecektir." denilmiştir.

(2) T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 10/10/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, sigortacı, sigorta sözleşmesinin diğer tarafı olan sigorta ettirene Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.

4. maddesinin (f) bendine dayanarak rücu edebilir. Burada belirtmek gerekir ki, sürücünün olay yerini terk etmesi tek başına sigortacıya rücu hakkı vermez. Sigorta şirketi sürücünün olay yerini terk ettiğini ispatladıktan sonra, ispat yükü yer değiştirir. Buna göre, sigortalı, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme ve can güvenliği gibi nedenlerle olay yerinden uzaklaştığını ispat ederse, sigortacının rücu hakkı da olmaz." denilmiştir.

(3) T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 14/10/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4. maddesi f bendinde bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesinin rücu sebebi olduğu düzenlenmiştir.

Dosyaya sunulan tüm beyan ve belgelerden; kaza tespit tutanağında sürücünün firar ettiğinin belirtilmesi ve dava dışı sigortalı araç sürücüsünün olayın ardından hastaneye veya emniyete gittiğine dair kayıt bulunmaması nedeni ile oluşan kaza yerini terk sebebinin ZMMS Genel Şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden olmadığı, bu nedenle rücu koşullarının oluştuğu gözetilerek davanın esasına girilmesi gerekirken ..." denilmiştir.

AKSİ YÖNDE

(4) T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 23/09/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkının doğumu için iki sebebin bir arada bulunması gerekmektedir.

a)- Bunlardan ilki meydana gelen trafik kaza sonucunda "bedeni hasar"ın doğmasıdır. Poliçe genel şartlarında maddenin kapsamı "bedeni hasar ile" sınırlandırılmış olup, düzenleyici, yalnızca maddi hasar meydana gelen kazaları özellikle rücu kapsamına almamıştır. Kural, riskin gerçekleşmesi halinde zararın karşılanması olduğundan ve teminat dışı olan durumlar istisna olduğundan, maddi hasarlı trafik kazalarında, sigortalı sürücüsü tarafından olay yerinin terkinin genişletici yorumla rücu kapsamına alınması mümkün değildir.

b)-Rücu için gerekli olan ikinci sebep ise, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk sebebinin ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden birine dayanması gerekmektedir.

Somut olayda ise 20.11.2021 Kaza tarihinde tutulan Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı incelendiğinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır. Meydana gelen kazanın maddi hasarlı olduğu davacı sigorta şirketinin de kabulündedir. Maddi hasarlı trafik kazalarında, sigortalı sürücüsü tarafından olay yerinin terk edilmesi yukarıda anlatılan nedenlerle rücu kapsamında bulunmamaktadır. " denilmiştir.

(5) T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 23/03/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı ilamında;

"Rücu davaları; gerçek zararın giderilmesi amacına yönelik olup zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir. Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı da, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusundan isteyebilir. Bu nedenle mahkemece, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir." denilmiştir.

(6) T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 03/12/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3.şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir." denilmiştir.

(7) T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 13/09/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı ilamında;

"Ayrıca kabule göre de, davacının talebi uğranılan zararın rücuen tahsiline ilişkin olup alacak likid olmadığından İİK m 67 gereğince icra inkar tazminatına hükmedilmemesi gerekirken davalı aleyhine bu yönde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1) KAZA KONU ARACIN RUHSAT BİLGİLERİNİN İNCELENMESİNDE: Davalıya ... plakalı aracın ruhsat bilgilerinin temini için Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılmış, 15/06/2023 tarihli müzekkere cevabı ekinde yer alan Araç tescil Özet Raporunun incelenmesinde kullanım şeklinin yolcu nakli-ticari olduğu, araç cinsinin ... marka ... ... model (CA Tek Katlı) otobüs olduğu anlaşılmıştır.

(2) DAVA DIŞI SÜRÜCÜNÜN SÜRÜCÜ BELGESİNİN İNCELENMESİNDE: Davalıya ... plakalı araç sürücüsü olan dava dışı ... kazanın meydana geldiği 02/11/2021 tarihinde dava konusu aracı kullanma için sürücü belgesi olup olmadığı sorulmuş, T.C. Konya Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünün 05/06/2023 tarihli müzekkere cevabında sürücü ... 22/04/2011 tarihinde ... Sicil Numarası ile (E) sınıfı sürücü belgesi sahibi olduğu, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 85. Maddesi gereğince otobüs cinsi araçları kullanabildiği anlaşılmıştır.

(3) KAZA TESPİT TUTANAĞININ İNCELENMESİNDE: Gerek dosya içerisinde yer alan Kaza Tespit Tutanağının incelenmesinde gerekse de dava dışı sürücünün davacı sigorta şirketine müracaatına ilişkin ihbar dilekçesinde kazanın maddi hasarlı olarak meydana geldiği, bedeni hasarlı bir kaza oluşmadığı anlaşılmıştır.

(4) MADDİ HASARLI KAZALARDA SALT OLAY YERİ TERK OLGUSUNUN RÜCU SEBEBİ OLUP OLMAYACAĞI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Yukarıda künyesi verilen Bölge Adliye Mahkemesi ilamlarından anlaşıldığı üzere Mahkememizin yargı çevresinde bulunduğu Konya Bölge Adliye Mahkemesi ile diğer Bölge Adliye Mahkemeleri arasında rücuya dayanak Genel Şartların yorumlanması hususunda görüş farklılığı bulunmaktadır.

LAKİN ZMM Genel Şartlarının B4/f bendinin kaleme alınış biçimi nazara alındığında bedeni hasar ibaresi ile kastedilen olay yerinin terk edilmesi için zorunlu hallerin neler olduğunun açıklanması mahiyetinde olup olay yerini terk nedenine dayalı rücu sebebinin maddi hasarlı trafik kazalarında da uygulanmasına engel bir hal bulunmamaktadır.

Bir başka ifade ile bedeni hasara sebebiyet veren hallerde, sürücü tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme ve can güvenliği gibi nedenlerle olay yerinden uzaklaştığını ispat ederse, sigortacının rücu hakkı da olmayacaktır. Buradan hareketle maddi hasarlı trafik kazasında bir istisna düzenlenmemiş olup sürücünün olay yerini hiç bir surette terk etmeyeceği, terk etmesi halinde sigorta şirketinin rücu hakkının doğacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan açıklamalar nazara alınarak Mahkememizce yukarıda detayı verilen T.C. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 30/10/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı, T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 10/10/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ve T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 14/10/2024 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı da emsal alınarak maddi hasarlı trafik kazalarında olay yerini terk halinde sigorta şirketinin sigortacısına zararı rücu edebileceği kabul edilmiştir.

(5) SÜRÜCÜNÜN OLAY YERİNİ TERK ETMESİNİN HAKLI SEBEBE DAYANIP DAYANMADIĞI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Dosya içerisinde yer alan ve polis memurlarınca tutulan 02/11/2011 tarihli Kaza Tespit Tutanağında davalı adına kayıtlı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği açıkça tutanağa başlanmıştır. Nitekim kaza sonrasında araç plakasının tespiti neticesinde sürücü ... işçi servisi yapması sebebiyle yola devam ettiği, durumu araç işleten yetkilisine bildirdiğini, işçilerin işe geç kalması sebebiyle olay yerinden ayrıldığını ifade etmiş olup, "işçilerin işe geç kalması" hususunda Yüksek Mahkeme içtihatları çerçevesinde Mahkememizce haklı sebep olarak kabul edilmemiş ve rücu şartlarının oluştuğuna kanaat edilmiştir.

(6) KUSUR ORANI VE GERÇEK ZARARIN TESPİTİ AÇISINDAN YAPTIRILAN BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ: Mahkememizce yukarıda künyesi ve detayı verilen T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 23/03/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 03/12/2019 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı çerçevesinde kazanın meydana gelmesinde kusur oranı ve dava dışı sürücüde meydana gelen gerçek zararın tespiti hususunda bilirkişi raporu aldırılmış, 21/03/2024 Tarihli Kök Rapor ile 09/09/2024 Tarihli Ek Raporun incelenmesinde özetle.

Kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsüne atfı mümkün bir kusur olmadığı, dava dışı sürücünün aracında meydana gelen gerçek maddi zarar miktarının her iki raporda da 7.491,14 TL olarak rapor edildiği, 21/03/2024 Tarihli Kök raporda gerçek maddi zarar miktarı olan 7.491,14 TL üzerinden T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 03/12/2019 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı gereğince rücu davalarında faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihi olması ve davacının icra takibindeki faiz başlangıç tarihi ile ödeme tarihleri de nazara alınarak takip öncesi işlemiş faiz açısından temerrüt tarihi 25/08/2022 tarihi kabul edilmek ve alacak aslına yasal faiz uygulanmak suretiyle davacının talep edebileceği alacak aslı ve takip öncesi işlemiş faiz hesabı açısından hesaplama yapıldığı, davacının şartları oluşmuş ise talep edebileceği gerçek maddi zarar miktarının 7.491,14 TL alacak aslı ve 168,09 TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.659,23 TL olduğunun rapor edildiği,

09/09/2024 Tarihli Ek Raporda davacı tarafından İbrahim Heseki ve vekili Av. ...’e 25/07/2022 tarihinde 5.496,61 TL, 10/03/2022 tarihinde 3.500,00 TL, 25/08/2022 tarihinde 5.974,89 TL olmak üzere toplam 14.971,50 TL ödeme yapıldığı, bu tutar üzerinden T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 03/12/2019 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı gereğince rücu davalarında faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihi olması ve davacının icra takibindeki faiz başlangıç tarihi ile ödeme tarihleri de nazara alınarak takip öncesi işlemiş faiz açısından temerrüt tarihi 25/08/2022 tarihi kabul edilmek ve alacak aslına yasal faiz uygulanmak suretiyle davacının talep edebileceği alacak aslı ve takip öncesi işlemiş faiz hesabı açısından hesaplama .yapıldığı, davacının şartları oluşmuş ise talep edebileceği gerçek maddi zarar miktarının 14.971,50 TL alacak aslı ve 335,94 TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.307,44 TL olduğunun rapor edildiği,

Ek ve kök raporların takdiri Mahkemeye ait olmak üzere ihtimalli olarak tanzim edildiği, raporlar arasında bir çelişki olmadığı anlaşılmıştır.

21/03/2024 Tarihli Kök Rapor ile 09/09/2024 Tarihli Ek Rapor arasında çelişki bulunmadığı, Ek ve kök raporların takdiri Mahkemeye ait olmak üzere ihtimalli olarak tanzim edildiği ve dahi söz konusu raporların Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

(7) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporları, Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetteki ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde 02/11/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde dava dışı ... plakalı araçta hasar meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu,

yukarıda detayıyla izah edildiği üzere her ne kadar araç sürücüsü kazaya karışan aracı kullanmaya yeterli sürücü belgesine sahip ise de ZMM Genel Şartları B4/f maddesi gereğince geçerli bir neden olmadan olay yerini terk ettiği, nitekim bu hususun kaza tespit tutanağı ile ve sürücünün beyanı ile sabit olduğu, alınan bilirkişi raporlarından anlaşıldığı üzere ... plakalı araçta meydana gelen gerçek maddi zarar miktarının 7.491,14 TL olduğu,

bu tutar üzerinden ödeme tarihi faiz başlangıç tarihi nazara alınarak yapılan hesaplamada davacının talep edebileceği gerçek maddi zarar miktarının 7.491,14 TL alacak aslı ve 168,09 TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.659,23 TL olduğu anlaşılmakla bu tutar üzerinden davacının davasının kısmen kabulü ile T.C. Konya. İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra dosyasında davalı(borçlu) tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin alacak aslı 7.491,14 TL ve takip öncesi işlemiş faiz 168,09 TL olmak üzere toplam 7.659,23 TL üzerinden devamına davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar davacı tarafından icra-inkar tazminatı talep edilmiş ise de yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 13/09/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı ilamında ifade edildiği üzere alacak likit olmadığından davacının bu talebinin reddine karar verilerek Mahkememizce oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip Hakim