Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/659 K.2025/706

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket, şehirler arası yolcu taşımacılığı yapan bir otobüs firması olduğunu, maliki olduğu ...

Plakalı otobüse, 13.07.2023 tarihinde davalı şirketten V8 ... motor satın aldığını, bu tarihte davalı şirket müvekkil şirketle bir sözleşme yaptığını, işbu sözleşmede garanti taahhüt edildiğini, ancak ne var ki, dava konusu aracın motoru alım tarihinden 35 gün sonra yani 09.08.2023 tarihinde İstanbul' da arızalandığını, çalışmayacak vaziyete geldiğini, müvekkil şirket, davalı şirketle görüştüğünü, aracın çalışmaması nedeniyle İstanbul' da bulunan ...

Turizm adlı firmaya aracın çekilmesini sağladığını, davalı şirket bu süreçte aracın bulunduğu ...

Turizm ile irtibatta olarak, davalıya açıkça arızanın motor kaynaklı olduğu, 150.000 TL masrafı olduğunu belirtiğini, davalı şirket ödeme yapacağını belirtse de ödeme yapmadığını, bu halde müvekkil şirket 24.10.2023 tarihinde ödeme yapmak durumunda kaldığını, buna mukabil söz konusu otobüs 09.08.2023 tarihinden itibaren 12.09.2023' e kadar bahsi geçen firmada kaldığını, müvekkil şirketin sezonun en yoğun olduğu dönemde çalışamadığını, müvekkili şirketin o dönem için günlük kazancını gösteren emsal belgeler dilekçe ekinde sunulduğunu,

davalı şirket açıkça sözleşmede söz konusu aracın 376,496 kilometrede olduğunu bu kilometreden itibaren parça ve işçilik olarak 40.000 km'ye kadar garantisinde olduğunu belirttiğini, yine 376.496 km'den itibaren 100.000 Km' ye kadar parça kaynaklı, piston, sekman garantilidir şeklinde yazılı belge verdiğini, müvekkil şirketin aracı ise, 407.023 Kilometrede iken motoru arızalandığını, işbu nedenle, davalı şirketin yapılan sözleşme gereği, dava konusu aracın motor yapımından ve masrafından sorumlu olduğunu, 150.000TL motor yapımı bedelini müvekkili şirkete ödemesi gerektiğini, davanın kabulüne,

150.000TL motor masrafının müvekkili şirkete ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini, günlük kazanç kaybının tam ve kesin olarak belirlendiğinde arttırılmak suretiyle (fazlaya ilişkin yasal haklar saklı kalmak kaydı ile) şimdilik 1.000 TL taleplerinin kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle... Tic. Ltd. Şti.

13/07/2023 tarihinde ... plaka sayılı araca V8 ... motor tüm kontrolleri yapılarak eksiksiz , çalışır bir şekilde teslime edildiğini, davacı şirket ile sözleşme yapıldığını ve sözleşmede ise "araç şoför ve bakım kaynaklı arıza yaparsa" garanti taahhüt edilmediğini ve masrafları tarafına ait olmadığını açıkça belirtildiğini, aracın arızalanmasına neden olan etmenin neler olduğu bilinmemekte, araç iddia edildiği dönemde el değiştirip değiştirmediği, kilometrenin oynanıp oynanmadığı,

kullanım sırasında şoför kaynaklı ve bakım için kullanılan materyaller vs. sebepler göz ardı edilerek oluşan arızanın müvekkil şirkete yükletilmesi ve kusurlu ilan edilmesi hukuka ve usule aykırı olduğunu, tüm masrafların ve günlük kazanç kaybının istenmesi dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, sonuç olarak ortaya çıkan arıza ve ayıpların müvekkil şirket tarafından ortaya çıkmamasına rağmen usul açısından kanunen ibhar yükümlülüğü süresi içerisinde yerine getirilemeyen alıcı ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanamayacağını, davanın reddini, yargılama giderleri,

tüm masraflar ve ücreti vekaletin davacıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili tarafından verilen ıslah dilekçesinde özetle; - Davaya konu kazanç kaybı kaleminin ıslah yoluyla 1.000 TL’den 40.500 TL’ye çıkarılmasına, ıslah edilen 39.500 TL için 2.698,25 TL nispi harcın kabulüne, sehven eksik olması halinde taraflarınca tamamlanacağını, fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla yargılamaya devam edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; Davacı ile davalı arasındaki 13/07/2023 tarihli ... plakalı araç için satın alınan motorun arızalı olduğu iddiasıyla davacı tarafından tamirat bedelinin tahsili ve kazanç kaybı maddi zararının tazmini talepli alacak davası olduğu,

Taraflar arasındaki ihtilafın ise 13/07/2023 tarihli ... plakalı araç için satın alınan motorda bir arıza olup olmadığı, var ise ayıbın niteliği(gizli ayıp-açık ayıp), ayıbın motorun üretiminden mi yoksa kullanıcı hatasından mı kaynaklandığı, ayıbın niteliğine göre ayıp ihbar sürelerine uyulup uyulmadığı, ayıp var ise motorun tamirat bedelinin(parça, işçilik ve KDV dahil olmak üzere) ne tutarda olduğu, davacının bu ayıp dolayısıyla mahkum kaldığı kar/kazanç kaybı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususunda olduğu görüldü.

II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1) GARANTİ TAAHHÜDÜ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Davalı şirket kaşe ve imzası taşıyan başlıksız belgede "13.07.2023 tarihinde ... plaka nolu araca V8 ... motor verilmiştir. Aracın kilometresi 376.496'dedir. Bu kilometreden itibaren parça ve işçilik olarak 40.000 KM bizim garantimizdedir. Bu zaman zarfında oluşabilecek bizimle alakalı masraflar tarafımıza aittir. Araç şoför ve bakım kaynaklı arıza yaparsa tarafımıza ait değildir. Araç 100.000 Km'de parça kaynaklı piston, sekman ve gömlek garantilidir" denilmektedir.

(2) TANIK ANLATIMLARI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce taraflarca bildirilen tanıklar tamirat ve araçta meydana geldiği iddia edilen arızalar hususunda dinlenmiştir.

(a) Davacı Tanığı Kamil Korkutan Alınan Yeminli beyanlarında özetle.

Davacı şirkette şoför olarak çalıştığını, davalı şirketten yeni motor alımında orada olduğunu, motorun revüzyonlu yani sıfır olarak yapılmış olduğunun davalı şirket yetkilisi tarafından söylendiğini, motor sıfır yapılmış olduğundan motorun piyasa fiyatının üzerinde alındığını, taraflar arasında yazılı sözleşme olduğunu, motora hararetten dolayı bir şey olursa sorumluluğun davacıda olduğu ancak piston gömlek ve sekman ve motor gövdesi ile alakalı olan sıkıntılarda davalı şirketin sorumlu olduğunun yazıldığını, motor alındıktan 15 gün sonra arıza yaptığını, bu sırada yolda seyir halinde olduklarını, davalının yönlendirmesi üzerine ...

Turizm isimli iş yerine aracı çektiklerini, davalı şirketin bu firma ile iletişim halinde olduğunu ve davalı tarafından ilgili şirkete motorun sökülmesi talimatının verildiğini, aracın kullanılamaz hale gelmesi üzerine 55 bin TL kadar miktarla yeni bir araç kiraladıklarını, yolda kalan yolcuları yeni araçla aktardıklarını, davalı tarafından motorun tamirat masraflarının karşılanacağının söylendiğini ancak davalı tarafından karşılanmadığını ifade etmiştir.

(b) Davacı Tanığı ... Alınan Yeminli beyanlarında özetle; Davacı şirkette şoför olarak çalıştığını, dava konusu araç için davalı firmadan motor aldıklarını, davalı tarafından 100.000 KM garanti verildiğini, aracın sefer halinde iken yolda kaldığını, motor arızası verdiğini, aracı çekini ile İstanbul ilinde bulunan sanayide b ir tamirciye götürdüklerini, tamircinin kendilerine motorda arıza olduğunu söylediğini, motor arızası olduğunda motorun 25.000 KM kullanıldığını, davacı ile davalının görüştüğünü ancak davalı tarafından sorumluluğun alınmadığı ve motorun yapılmadığı ifade edilmiştir.

(c) Davalı Tanığı ... Alınan Yeminli beyanlarında özetle.

Davalı firmada motor ustası olarak çalıştığını, davacıya sıfır motor satıldığını, motor parçalarıyla birlikte sıfır olarak temin edilerek montaj edildiğini ancak motorun araca montajını kendilerinin yapmadığını, sıfır olarak hazırladıkları motoru davacıya gönderdiklerini, motorun bütün olarak araca montajını davacının kendisinin yaptırdığını, davacının talep etmiş olduğu motoru toplayıp hazır hale getirerek çalışıp çalışmadığını kontrol ettiklerini, motorda herhangi bir üretim hatası olmadığını, 30.000 km de bir motorun yağ bakımının gerektiğini, davacı tarafından yağ değişimi yapılmadan kesintisiz olarak motorun 60.000 km kullanıldığını,

ardından başka bir ustaya götürülerek haberleri olmadan motora müdahale edildiğini, davacının iddia ettiği kusurların motorun kendisinin kaynaklı olmayıp kullanımdan ve bakımların eksik yapılmasından kaynaklı olduğunu ifade etmiştir.

(3) BİLİRKİŞİ RAPORLARI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmış, taraf tanıkları dinlenmiş, tamirat faturaları dosyamız arasına celp edilmiş, yine tamirata ilişkin kamera kayıtları CD ortamında temin edilerek dosyanın alanında uzman makine mühendisi bilirkişi heyetine tevdi ile Satış sözleşmesine konu motorun ayıplı olup olmadığının tespiti, Ayıplı ise ayıbın teslim sırasında açıkça anlaşılıp anlaşılamayacağı, gizli ayıp olup olmadığı, ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı,

Dava konusu araçta bulunan ayıbın giderilmesi için (değişmesi gereken parçalar, işçilik dahil onarım/parça fiyatları KDV dahil ayrı ayrı gösterilmek suretiyle) tamirat masrafının ne olduğu, Davacının 6102 Sayılı Kanunun 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişisi tacir olduğu anlaşılmakla basiretli davranma yükümlülüğü kapsamında ticaretine devam etmesi gerektiği anlaşılmakla motor arızasının makul tamir süresinin ne olduğu, davacının aynı marka/model nitelikte bir aracı makul tamir süresince kiralaması için gerekli bedelin ne olduğu hususlarında heyet raporları aldırılmıştır.

(a) 30/01/2025 Tarihli Makine Mühendisi Bilirkişi Raporunda özetle.

Dosya kapsamında ki fatura ve yedek parça servis formları incelendiği zaman davaya konu otobüs motorunun 08/09/2023-24/10/2023 tarihleri arasında 2 sefer motor arızası vermiş olabileceği ve buna göre 2 sefer tamirat işleminin olabileceği, parça listesinde " ana yatak, kol yatak, gömlek, yağ radyatörü ve 16 adet fincan " iki kere kullanıldığının görüldüğü, mevcut 08/09/2023 ve 12/09/2023 tarihinde fişler incelendiği zaman daha düşük bir motor arızası vermiş olduğu sadece takım conta, 16 adet fincan ve 6 adet gömlek değişimi yapılmış olduğu,

bir diğer arızanın ise daha kapsamlı olduğu parça listesi incelendiği zaman 3597 nolu, 3599 nolu , 3598 nolu fişlerin ve 24/10/2023 tarihli ... nolu e-faturanın ise 2. Büyük motor arızası parçalarının olduğu ve her iki motor arızasının birbirinden bağımsız olduğu 1. Motor arızasının teknik olarak yeterli düzeyde yapılamadığı için 2. Motor arızasının meydana gelmiş olduğu yani montaj hatası olabileceği, 1. Motor arızasının daha düşük seviyeli " araç motorunun iç kısımlarında mekanik hasarlar (conta, burç vb.) ile birlikte düzensiz bir çalışması " gibi arızasından olabileceği,

araçta ki 1. Motor arızasının bakımsızlıktan veya kullanıcı hatası olmadığı, araç motorunun zamanla kullanımı ile birlikte ortaya çıkabilecek bir hata olduğu, bu tür araçların genel bakımlarının ortalama 40.000 km'de iken yapılmış olduğu ve aracın daha yağ bakım zamanına gelmeden arıza vermiş olduğundan yağ bakım zamanın gecikip gecikmediğinden veya kullanıcı müdahalesinden söz edilemeyeceği, mevcut ayıbın gizli ayıplı olduğu,

arıza hasar/onarım bedelinin parça, KDV ve işçilik dahil olmak üzere 102.000,00 TL olabileceği, davacının aynı marka ve model aracı günlüğü 7.400,00 TL'den kiralayabileceği, makul onarım süresinin 14 gün olduğu ve toplam kazanç kaybı maddi zararının 103.600,00 TL olduğu rapor edilmiştir.

(b) 26/04/2025 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda özetle.

Yapılan video görüntüleri incelemeleri, motor blok yapısında görülen silindir gömlek deformasyonları, piston yuvalarındaki aşınmalar, segman bölgelerindeki yüzey bozuklukları, supap yatak alanlarındaki yanık izleri ve yağ sızıntıları göz önüne alındığında dava konusu motorun "gizli" ayıplı olduğu, arızanın teknik olarak üretim ve montaj hatasından kaynaklanmakta olduğu ve kullacını hatası bulunmadığı, arızanın süreklilik arz ettiği, motorun onarım masrafının 118.000,00 TL olup satış bedeline yakın olduğu, makul tamir süresinin 12 takvim günü olduğu,

davamcının bu süreçte aynı marka/model bir aracı günlüğü 7.500,00 TL'den kiralayabileceği, davacının yapması gerekli zorunlu masraflar ile çalışmadığı süredeki tasarrufu mahsup edildiğinde davacının kazanç kaybı maddi zararının 40.500,00 TL olacağı, toplam zararının ise motor onarım bedeli 118.000 TL + Net mahrumiyet zararı: 40.500 TL olmak üzere Toplam 158.500 TL olduğu rapor edilmiştir.

(c) Değerlendirmede: Tarafların 30/01/2025 tarihli makine mühendisi bilirkişi raporuna yönelik itirazları üzerine Mahkememizce bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 26/04/2025 tarihli raporun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle yeniden/ek rapor aldırılması yönündeki itirazların reddine karar verilerek heyet raporunun hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

(4) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, tanık anlatımları, video kaydı, tamirat faturaları, bilirkişi raporları, garanti taahhüdü, Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetteki ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı tarafından davalıdan "0" V8 ... motoru satın alındığı, davalı tarafından satılan motora parça ve işçilik olmak üzere 40.000 KM'ye, piston, sekman ve gömlek olmak üzere 100.000 KM'ye kadar garanti taahüdünde bulunulduğu, davacı tarafından motorun takıldığı aracın seyir esnasında iken arıza verdiği,

bunun üzerine davalının yönlendirmesi ile aracın dava dışı Kırmızıgül otomotiv isimli iş yerinde tamiratının yapıldığı, tamirat faturaları ile onarıma ilişkin video kayıtlarının dosyamız arasına alındığı, taraf tanıklarının dinlenmesi akabinde dosyanın yukarıda izah edildiği üzere bilirkişi heyetine tevdi edildiği,

Mahkememizce hükme esas alınan 26/04/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda tespit edildiği üzere motor blok yapısında görülen silindir gömlek deformasyonları, piston yuvalarındaki aşınmalar, segman bölgelerindeki yüzey bozuklukları, supap yatak alanlarındaki yanık izleri ve yağ sızıntıları göz önüne alındığında dava konusu motorun "gizli" ayıplı olduğu, arızanın teknik olarak üretim ve montaj hatasından kaynaklanmakta olduğu ve kullanıcı hatası bulunmadığı, arızanın süreklilik arz ettiği, motorun onarım masrafının parça, işçilik ve KDV dahil olmak üzere 118.000,00 TL olduğu, davacının 6102 Sayılı Kanunun 16/1 maddesi gereğince tacir olduğu,

adı geçen kanunun 18/2 maddesi gereğince basiretli davranması gerektiği, bu yükümlülüğün bir görünümü olarak davacının aracın arızalı olduğundan bahisle ticaretini durdurmaması gerektiği, aynı marka/model bir araç kiralayarak ticaretine devam edip yüklendiği edimlerini yerine getirmesi gerektiği, bu sebeple kazanç kaybı maddi zararının aracın makul tamir süresince aynı marka/model bir aracı kiralama bedeli kadar olacağı, bilirkişi raporunda makul tamir süresinin 12 takvim günü olduğu,

davamcının bu süreçte aynı marka/model bir aracı günlüğü 7.500,00 TL'den kiralayabileceği, davacının yapması gerekli zorunlu masraflar ile çalışmadığı süredeki tasarrufu mahsup edildiğinde davacının kazanç kaybı maddi zararının 40.500,00 TL olacağı anlaşılmakla davacının davasının bu tutarlar üzerinden kabulüne fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmesi hususunda Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuştur.

(5) AYIP İHBAR SÜRESİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 20/05/2014 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere garanti süresi içerisinde ayıp ihbar sürelerine uyularak dava açılabileceği, T.C. Yargıtay Hukuk Dairesinin 11/05/2015 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığının tanık delili ile ispat edilebileceği, davacı tanıklarının alınan beyanlarında aracın seyir halinde iken arızalanması üzerine davacı tarafından davalı ile irtibata geçilip davalının yönlendirmesi üzerine tamiratı için dava dışı firmanın iş yerine aracın çekildiğinin ifade edildiği, bilirkişi heyet raporunda tespit edildiği üzere araçtaki ayıbın gizli ayıp olduğu dolayısıyla davacı tarafından ayıbın öğrenilmesi üzerine davalıya bildirildiğine kanaat edilmekle bu yöndeki davalı savunmasına Mahkememizce itibar edilmemiştir.

(6) MADDİ HATA AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Her ne kadar Mahkememizce hükme esas alınan 26/04/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda davacının hasar/onarım maddi zararı 118.000,00 TL olarak tespit edilmiş ise de Mahkememizce maddi hata yapılarak davacının hasar/onarım maddi zararı 30/01/2025 tarihli raporda yer alan 102.000,00 TL miktar üzerinden kabul edilmiş lakin kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşmaması adına maddi hata düzeltilememiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip 290306 Hakim179167