Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/129 K.2024/538

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı arasında 02/12/2020 tarihli satım sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye göre 6 nozullu platform 1 adet, ... araba 1 adet, 14x175 nozul(304 krom) 6 adet, bağlantı elemanları ve rakorlar toplam 17.000,00 TL bedel karşılığında davalı tarafından davacı müvekkiline teslim edileceğini, satım sözleşmesi gereği davacı müvekkilinin, davalı satıcıya 5000,00 TL ön ödeme yapacağını, işe başlama tarihi ön ödemenin yapıldığı tarih olduğunu, müvekkilinin 04/12/2020 tarihinde sözleşme kapsamında kararlaştırılan bedeli davalıya ödediğini,

yine ön ödeme tarihinden itibaren 7 iş günü sonunda makinelerin teslim edileceği sözleşmede öngörüldüğünü, buna rağmen davalının satım sözleşmesi gereği üzerine düşen edimin ifasını yapmakta geciktiğini, sözleşmede belirlenen tarihten çok daha sonra teslimat yapıldığını, davacı müvekkilinin teslimat sonrasında satın aldığı malları kullanmayı denediğini, bu deneme sonrasında satılan malların satım sözleşmesinde belirtilen niteliklerde olmadığını, malların sözleşmede öngörülenden farklı marka ve kalitede çıkması nedeniyle davalı tarafa defalarca bilgi verdiğini,

davalı tarafın bu bilgilendirmelere karşı eylemsiz kalması nedeniyle 7 Ocak 2021 tarihinde Konya.

Noterliği Aracılığıyla ihtarname gönderildiğini, ... yevmiye no'lu ihtarnamede de malların ayıplı olduğunu, ayıplı malların iadesi ve sözleşme gereği ödenmiş olan 5.000,00 TL'nin iadesi isteğinde bulunulduğunu, ancak bu ihtarnameden de sonuç alınamaması nedeniyle ticari davalarda zorunlu arabuluculuk kapsamında arabulucuya başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmeleri sonucunda davalı taraf ile anlaşılamadığını, TBK m.108'e göre müvekkilinin sözleşmeden dönme ve menfi zararlarının giderilmesini isteme hakkının bulunduğunu, müvekkilinin davalının yükümlülüklerini sözleşmeye uygun olarak ifa etmemesi nedeniyle zarara uğradığını,

bu nedenlerle davanın kabulü ile davacı müvekkilinin davalıya ödemiş olduğu 5.000,00 TL'nin ihtar tarihi olan 07/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek olan TCMB avans oranı faiziyle birlikte taraflarına ödenmesini, davacı müvekkilinin üçüncü kişilerle yapmış olduğu sözleşmeleri yerine getirememesi nedeniyle uğramış olduğu zararların tazmini için şimdilik (kısmi olarak) 100,00 TL'nin taraflarına ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmili yönünden karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

İşbu davaya bakmaya Tüketici mahkemesinin görevli olduğunu, görevsizlik itirazlarını kabulü ile mahkememizce görev yönünden davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, hukuki yarar yokluğundan davacının davasının reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının ayıp ihbarını hak düşürücü süre içerisinde yapmadığından davacının ayıplı malın iadesine ilişkin davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının makinayı müvekkilinden almadığını, sözleşmeye konu makinaya Arsanmak isimli firmadan satın aldığını,

yine makinanın üzerinde yazılan bu markadan da iş bu makinayı müvekkilinden almadığının açıkça ortada olduğunu, davacının başkasından almış olduğu işbu makinayı, uzunca bir süre kullandığını, satın almış olduğu firma ile servis problemi yaşadıkları için revizyon yaptırmak istediğini, müvekkilinin normalde revizyon işine sıcak bakmadığını, makina üretimi yaptığı ve makinanın kendi firmasına ait olmaması sebebi ile önce kabul etmediğini akabinde müvekkilinin nozul (musluk ), platform (nozulların bağlantı ekipmanları), arızalı çıkınca iş bu parçalarla ilgili sözleşme yaptığını,

zaten sözleşmede de makinadan bahsedilmemekte ve makina parçasından bahsedilmekte olduğunu, yine müvekkilinin revizyon işlemi yapıncaya kadar, makinanın sorunlu da olsa çalışır durumda olduğunu, kurulum tamamlama belgesinde imzası bulunanan şirket yetkilisinin kabul beyanından da anlaşıldığı üzere, müvekkilinin makinayı satmadığını, revizyon işlemini yaptığını, hatta makinanın çalıştığına dair kamera kaydının da delil listesinde sunulduğunu, makinanın zaten davacı firmada mevcut olduğunu, müvekkilinden alınma durumunun söz konusu olmadığını, müvekkilinin revizyon işlemini tamamladıktan sonra davacıdan alacaklı duruma geçtiğini,

31/12/2020 tarihli ... kaydı bulunan e-arşiv fatura kesilip tebliğ edildiğini, davacı tarafından faturaya herhangi bir itirazda bulunulmadığını, müvekkiline ödeme yapılmayınca 20.060 TL bedelli faturadan bakiye alacak olan, 15.060 TL için Konya .icra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını ve borçlu davacının icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, icra takibini kabullenemeyen davacı-borçlunun haksız ve kötü niyetli olarak iş bu eldeki davayı açtığını, davacının dava dilekçesinde öncelikle makinenin geç teslim edildiğini iddia ettiğini, akabinde de makinanın ayıplı olduğunu iddia ettiğini makinayı müvekkilinden almayan davacının müvekkili tarafından sözleşmede isimleri geçen parçaların revizyonu konusunda müvekkili ile anlaşma yaptığını, (sözleşmede de zaten revizyon bedeli olarak yazıldığını) revizyona konu parçaların tedariki konusunda ise sözleşmenin tarihi,

hizmetin ifası için icap eden ilk ödemenin yapılmasının tarihi, sözleşmeye göre müvekkilinin işini tamamlamasına ait sürelerin dikkate alınırken, bu teslim mükellefiyetinin, bütün dünyanın Covid 19 pandemisinin tesiri altında bulunduğu bir döneme denk gelmiş olduğunu, parçalarının bir kısmının Çin'de üretilerek ülkemize getirileceğini, Çin'den gelen parçalarla ancak ülkemizde imal edilen parçaların birleşiminden oluşan bir bütün halinde revizyonun tamamlanabileceğinin de yine dikkate alınması gerektiği gibi taraflar arasında da zaten son derece makul ve son derece muhtemel bu mazeretin önceden öngörülerek,

mücbir sebeplerin varlığı halinde, müvekkilinin teslim süresinin uzaması gerekeceği, uzayabileceği, bunun da kabul edilebilir olduğunun, hoş görüleceğinin, davacı tarafça, zaten sözleşmeye konulan bir maddenin imzası suretiyle kabul edildiğini, davacının üçüncü kişilerle yapmış olduğu sözleşmelerden dolayı uğramış olduğu zarara ilişkin talebinin de reddine karar verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle görev yönünden davanın reddini, hukuki yarar yokluğundan davacının davasının reddini, hak düşürücü süre içerisinde ayıp ihbarında bulunmayan davacının ayıplı malın iadesine ilişkin davasının da reddini,

mahkeme aksi kanaatte ise davacının davasını ispatlayamamış olması ve kusurun kendisinden kaynaklaması, malın ayıplı olmaması sebebiyle, davanın, esastan reddine karar verilmesini, davacının zarar talebinin de reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı ürünün iadesi, ödenen bedelin istirdatı ve menfi zararların tazmini talepli alacak davası olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın ise davaya konu üründe herhangi bir ayıp olup olmadığı, ayıp var ise niteliği, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, davacının herhangi bir zararı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalının bu zarardan sorumlu tutulup tutulamayacağı hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMI

(1) Mahkememizin 25/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamının kaldırılmasına ilişkin T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesinin 16/02/2024 Tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamında;

" Mahkemece ilk bilirkişi raporundan sonra tekrar makine başında 3 kişilik bilirkişi heyeti ile keşif yapılarak rapor alınması yönünde ara karar verildiği, ancak davacı tarafından eksik delil avansının yatırılmaması ve davacının dava devam ederken dava konusu makineyi 3.bir kişiye satmış olması nedeniyle yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılamadığı görülmüştür.

Gelinen aşamada dava konusu makinenin davacı tarafından 3.bir kişiye satılmış olması nedeniyle yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılamayacak ise de ilk bilirkişi raporundaki dava konusu ürünlerin gizli ayıplı olduğu yönündeki belirlemeye göre aynı bilirkişiden gizli ayıp sonucuna nasıl varıldığına ilişkin gerekçeli ve açıklayıcı, denetime elverişli bir ek rapor alınması gerekir. Çünkü çözümü özel teknik ve bilgiyi gerektiren bir konu bulunmaktadır. Mahkemenin aynı bilirkişiden ek rapor almadan ayıbın açık ayıp olduğunu değerlendirmesi hatalıdır. Çünkü ilk başta makineye takılan nözülller sorunsuz dolum yapıyor olsa bile daha sonradan kullanmayla sorun çıkması mümkündür.

Bu sebeple 22/02/2022 tarihli raporu veren bilirkişi ... dava konusu nözüllerin gizli ayıplı olduğu sonucuna nasıl varıldığına ilişkin gerekçeli ve açıklayıcı, denetime elverişli ek rapor alındıktan sonra davacı taleplerinin değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmadığından davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davalının istinaf başvuru talebinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

(2) T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 15/06/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Birlikte ifa kuralı gereği mal bedelinin davacıya iadesine karar verilirken aynı zamanda ayıplı malın davalılara iadesi yönünde de karar verilmesi ve yine birlikte ifa kuralı gereğince davalılar aleyhine hükmedilen bedele, aracın fiilen davalılara iade edilip teslim edildiği tarihten itibaren faiz yürütülmesi gerekirken, mahkemece, bu yön gözetilmeden dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1) BİLİRKİŞİ RAPORLARI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE

Ayıp Yönüyle: ;Mahkememizce mahallinde keşif icra edilerek dava konusu ürünlerde ayıp olup olmadığı, var ise ayıbın hukuki niteliği hususunda alanında uzman makine mühendisi bilirkişinden rapor aldırılmıştır.

(a) Dosya içerisinde yer alan 22/02/2022 Tarihli Kök Bilirkişi Raporunda özetle; Taraflar arasındaki sözleşmeye konu nozüllerin orjinal olanlara göre "kısa" olduğu, sıvı sabun ürünleri "köpürterek" doldurduğu, ürünü bidonlardan taşırdığı, dolum sırasında ara beklemede yeni dolum olacak bidonlar üzerine "damlama" yaptığını, bu yönüyle ayıplı olduğunu LAKİN AYIBIN GİZLİ AYIP MAHİYETİNDE olduğu rapor edilmiş, Mahkememizce kaldırma ilamı öncesinde T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/09/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı emsal alınarak ayıbın açık ayıp mahiyetinde olduğuna kanaat edilerek hüküm kurulmuştur.

(b) Mahkememizin 25/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamının kaldırılmasına ilişkin T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesinin 16/02/2024 Tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamı çerçevesinde aldırılan 25/03/2024 Tarihli Ek Bilirkişi Raporunda özetle; Görünüşe göre ayıpsız olan dava konusu dolum nozüllerinin makinaya takılıp seri imalat aşamasına geçtikten sonra taşma ve damlatma yapması sonucunda şişeler ıslanınca etiketler yapışmadığı için ürünün ayıbının Malın Tesliminden Sonra veya Malın Kullanılması İle Birlikte Ortaya Çıkan Ayıp olduğu için, bu ayıbın gizli ayıp olduğu rapor edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma gerekçesi de nazara alındığında üründeki ayıbın mahiyetinin gizli ayıp olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.

Menfi Zarar Yönüyle; Davacı şirket 6102 Sayılı Kanunun 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişisi tacir olup, adı geçen kanunun 18/2 maddesi gereğince ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekmektedir. Buradan hareketle dava konusu ürünlerde bir ayıp mevcut ise basiretli tacir olan davacı şirketin faaliyetlerini sonlandırmaması, ticari faaliyetlerine kesintisiz devam edebilmek için ürünün tamiri mümkün ise tamiri süresince benzer marka/model nitelikte ürünü kiralaması, tamiri mümkün değil ise

benzer marka/model ürün satın alarak ticaretine devam etmesi gerekmektedir. Bu çerçevede Mahkememizce bilirkişiden ek rapor aldırılarak var ise davacının menfi zararları hesap ettirilmiştir.

(c) Dosya içerisinde yer alan 21/06/2024 Tarihli Ek-2 Bilirkişi Raporunda özetle; Dava konusu ürünlerin tamirinin mümkün olmadığı, davacının başka bir firmadan aynı nitelikte dava konusu ürünü satın alması gereken bedelin KDV dahil 21.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir. Söz konusu raporların Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli olduğuna kanaat edilmekle hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

(2) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporları, emsal mahiyetteki Yüksek Mahkeme ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı ile davalı arasında davacıya ait makinedeki nozüllerin ve bağlantı ekipmanlarının revize edilmesi hususunda eser sözleşmesi akdedildiği, sözleşme kapsamında davalı tarafından hazırlanan ürünlerin 21/12/2020 tarihinde "çalışır" vaziyette davacıya teslim edildiği lakin ürünlerde ayıp olduğu ve arıza meydana geldiği iddiasıyla eldeki davanın açıldığı,

yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde taraflar arasındaki sözleşmeye konu nozüllerin orjinal olanlara göre "kısa" olduğu, sıvı sabun ürünleri "köpürterek" doldurduğu, ürünü bidonlardan taşırdığı, dolum sırasında ara beklemede yeni dolum olacak bidonlar üzerine "damlama" yaptığının anlaşıldığı, görünüşe göre ayıpsız olan dava konusu dolum nozüllerinin makinaya takılıp seri imalat aşamasına geçtikten sonra taşma ve damlatma yapması sonucunda şişeler ıslanınca etiketlerin yapışmaması sebebiyle ürünün ayıbının Malın Tesliminden Sonra veya Malın Kullanılması İle Birlikte Ortaya Çıkan Ayıp olduğu için, bu ayıbın gizli ayıp olduğu,

ürünün tamirinin mümkün olmadığı, benzer mahiyette ürün temin etmesi için gereken süre ve bedel nazara alındığında davacının menfi zararının KDV dahil 21.000,00 TL olduğu anlaşılmakla davacını dava dilekçesindeki talebiyle bağlı kalınarak davasının kabulü ile yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 15/06/2021 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı da emsal alınarak birlikte ifa kuralı gereğince 02/12/2020 Tarihli Sözleşmeye Konu "1 Adet 6 Nozullu Platform, 1 Adet Sce Wuu 30 Lineer Araba, 6 Adet 14x75 Nozul(304 Krom) ve Bağlantı Elemanları ve Rakorlar'ın" davacı tarafından davalıya iadesine, 5.000,00 TL sözleşme bedelinin 02/12/2020 Tarihli Sözleşmeye Konu "1 Adet 6 Nozullu Platform, 1 Adet Sce Wuu 30 Lineer Araba, 6 Adet 14x75 Nozul(304 Krom) ve Bağlantı Elemanları ve Rakorlar'ın" fiilen davalıya iade edilip teslim edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davacının uğramış olduğu 8.100,00 TL menfi zararının dava tarihi olan 31/03/2021 Tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip Hakim