Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/84 K.2025/54

Davacının mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; ... Aş ... Şubesine ait ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , seri numaralı çekleri keşide edip kullandığını, keşide edip alacaklılara verdiğini, çeklerin ödeme tarihinden keşide edip alacaklı şahıslara çek karşılığı olan borçlarını alacaklılara elden ödeyip çeklerin üzerine iptal yazıp aldığını, ancak her ne olduysa bankaya gere vermesi gereken üzeri iptal yazan çeklerin yerini hatırlamayamadığını, ilgili çek sayfalarının bu şekilde zayi olduğunu, tüm bu nedenlerle ... Aş ... Şubesine ait ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , seri numaralı kullanılmış ve üzerilerine iptal yazılmış çek sayfalarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle adı geçen kanunun 757 ila 763 maddelerine dayanan keşideci tarafından açılan çek iptali davası olduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde; '' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." "İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise; '' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca; ''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. (2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir. Hükümleri yer almaktadır. Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir.

Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay HGK ... E., ... K.)

Dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, 6102 sayılı TTK'nin 818/1-s maddesi uyarınca çekler hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 757. ve devam eden maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmadığı, davacı da ihtilaf konusu çeklerin keşidesi olduğundan 6102 sayılı TTK'nin 757 vd. maddelerine dayanarak çek iptali davası açamaz. (Yargıtay . HD ... E., ... K.)

"Zayi nedeniyle senet ve çek iptali davası TTK 651, 652 ve 757 maddeleri ve (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddeleri gereğince ancak hamil tarafından açılması gerekmesi nedeniyle ilk derece mahkemesince keşideci tarafından açılan davanın davacının aktif dava ehliyeti bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir. (Konya BAM . HD ... E., ... K.)

Dava konusu olan çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, yerleşik içtihatlarda da ifade edildiği üzere çek iptali davalarını açma hakkının çek üzerinde hak sahibi olan yetkili hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığı anlaşılmakla davacının aktif dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle, duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde davasının reddine karar verilerek aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip ... Hakim ...