Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/4 K.2026/1

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilİ şirket ...nin yakın zamanda gerçekleştirilen hisse devri işlemi ile taraflarınca devralındığını, bu devir işlemi, ekte sunulan Şirket Hisse Devri Protokolü ile detaylandırıldığını, şirketin devralınması ve akabinde yapılan iç denetimlerde, şirkete ait önemli ticari belgeler arasında yer alan dört adet çekin kayıp olduğu tespit edildiğini, müvekkili şirketin söz konusu çeklerin şu an ellerinde olmadığını ve kaybolduğunu beyan ettiğini, kaybolan çeklerin ...

Bankası ...

Şubesi'ne ait olduğu ve hesap numarasının ... olduğu belirlendiğini, zayi olan çeklere ilişkin detaylı bilgiler, 05.12.2025 tarihli "çek bilgileri" başlıklı belgede kayıtlı olduğunu, bu belgeye göre çeklerin seri numaraları ve keşide tarihlerinin Seri No: ..., Keşide Tarihi: 23.05.2016, Seri No: ..., Keşide Tarihi: 23.05.2016, Seri No: ..., Keşide Tarihi: 29.08.2016, Seri No: ... , Keşide Tarihi: 29.08.2016 olduğunu, şirket vergi levhası söz konusu çeklerin zayi olduğunun tespit edilmesi üzerine, müvekkili şirket tarafından 18 Aralık 2025 tarihinde Ankara.

Noterliği aracılığıyla ... Bankası ... Şubesi ve ...

Bankası Merkez Şubesi'ne hitaben bir ihtarname keşide edildiğini, bu ihtarname ile bankalardan, çek yaprakları yaprakları hakkında ödeme yasağı (blokaj) konulması, söz konusu çeklerin ibraz edilmesi hâlinde ödeme yapılmadan derhal tarafımıza bilgi verilmesi ve konunun bankanın genel merkez hukuk birimine bildirilmesi talep edildiğini, ihtarnamede ayrıca, çek yapraklarının zayi nedeniyle iptali için yargı mercilerine başvuru hazırlığı yapıldığı ve mahkeme kararının bankaya ayrıca ibraz edileceği bildirildiğini, bu ihtarnamenin keşide edilmiş olmasına rağmen,

zayi olan çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi veya üzerinde tahrifat yapılarak ticari hayatta kullanılması ihtimali devam etmekte olup, bu durum müvekkil şirketin itibarını ve mali yapısını olumsuz etkileyebilecek sonuçlar doğurabileceğini, kaybolan çeklerin ne şekilde ve hangi koşullar altında zayi olduğu kesin olarak tespit edilememiş olmakla birlikte, hisse devri sürecindeki evrak transferleri veya şirket içi düzenlemeler sırasında meydana geldiği düşünüldüğünü, bu durumun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) kapsamında zayi nedeniyle çek iptali davası açma zaruretini ortaya koyduğunu,

müvekkili şirketin ticari hayatın gerektirdiği gerektirdiği basiretli bir tacir özeniyle hareket etmekte olup, kaybolan çeklerin yaratabileceği potansiyel zararların önüne geçmek amacıyla derhal yasal yollara başvurma kararı aldığını, çeklerin iptal edilmemesi halinde, çek vasfını haiz bu kıymetli evraklar üzerinde yapılacak her türlü yetkisiz tasarruf işleminin müvekkil şirketi telafisi güç zararlara uğratabildiğini, özellikle çeklerin üzerindeki bedel, vade veya lehtar bilgilerinde yapılacak değişikliklerin müvekkili şirketin mali sorumluluğunu beklenmedik boyutlara taşıyabildiğini, tüm bu nedenlerle müvekkili şirket ...'ne ait, ...

Bankası ...

Şubesi'nden keşide edilmiş, hesap numarası ... olan ve zayi olduğu tespit edilen;... seri numaralı, 23.05.2016 keşide tarihli çek, ... seri numaralı, 23.05.2016 keşide tarihli çek,... seri numaralı, 29.08.2016 keşide tarihli çek, ... seri numaralı, 29.08.2016 keşide tarihli çek ilişkin olarak, üçüncü kişilerin iyiniyetli iktisabını engellemek amacıyla öncelikle ödeme yasağı kararı verilmesine, yargılama neticesinde, yukarıda seri numaraları ve keşide tarihleri belirtilen dört adet çekin tamamen iptaline karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine yöneliktir.

6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Diğer yandan, zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurları haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur.

Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; "...Davacı vekili Kızılay Derneği Marmara Afet Yönetimine ait ... Bankası ...

Şubesi nezdinde bulunan ... nolu hesabın kapatılmak istenildiğini, bankanın, hesabın kapatılması için hesaba bağlı olan 18 adet çek yaprağının iadesini talep ettiğini, yapılan araştırma neticesinde söz konusu çeklerin bulunamadığını ve kaybolmak suretiyle zayi olduklarının anlaşıldığını ileri sürerek, davaya konu 18 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, senedin iptalini ancak senet üzerinde TTK'nın 651/2.

Maddesi uyarınca hak sahibi olan kişinin talep edebileceği, somut olayda ise, iptal talep eden davacının senet üzerinde hak sahibi olan kişi değil, çek hesabı karşılığı çek karnesi verilen kişi olduğu, ayrıca senedin zayi nedeniyle iptaline karar verilebilmesi için, iptali istenen senedin yasada öngörülen şekilde senet niteliğinde olması gerektiği, çekin şekil unsurların TTK'nın 780.

Maddesinde düzenlendiği, anılan düzenleme karşısında boş çek yaprağının senet niteliğinde olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, belirtilen nedenlerle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. " şeklindedir.

Zayi nedeniyle iptal davasının senet hamillerine tanınmış bir hak olduğu, bu bakımdan davacının dava konusu senedin yetkili hamili olmadığı, keza davacı vekilinin beyan dilekçesinde çekte imza yer almayıp hamil kısmının boş olarak kaybolduğunun, çekin henüz düzenlenmediğinin, üzerlerine herhangi bir bedel yazılmadığının, boş çek yaprakları olduğunun bildirildiği görülmektedir.

Kambiyo senetlerine özgü zayi nedeniyle iptal davası açılabilmesi için zayii olan belgenin kambiyo senedi vasfını taşıması gerekir. TTK'nun 780/1. Maddesinde çekin zorunlu yasal unsurları düzenlenmiş olup düzenleyenin imzasını içermeyen boş bir çek yaprağı kambiyo senedi vasfında değildir.

Somut olayda davacının davaya konu çek yaprağında hamil olmadığı, kaybolduğu iddia edilen çek yaprağının boş olması sebebiyle kambiyo vasfını taşımadığı anlaşılmakla davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...