Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/827 K.2024/637

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı arasında akdedilen taşımacılık sözleşmesinden kaynaklanan, 27/08/2022 tarihli Gaziantep(Nizip)-İstanbul(Tuzla) arası yük taşımacılığı hizmet bedeli ile 06/09/2022 tarihli Körfez-Gaziantep arası yük taşımacılığı hizmet bedeline ilişkin toplamda 37.581,20 TL'lik hizmet bedelinin 25.000 TL'si havale yoluyla müvekkiline ödendiğini, davalı tüm uyarılara rağmen ise geri kalan 12.581,54 TL'yi ödemediği, bunun üzerine faturalar yönünden davalı aleyhine Konya.

İcra Müdürlüğünde ... E. Sayılı dosya ile müvekkil tarafından icra takibi başlatılmıştır.

Fakat davalı müvekkili olan şirketi zarara uğratmak ve tahsili geciktirmek için 19/10/2022 tarihinde takibe itiraz ettiğini, davalı borçlu, takibe haksız sebeple ve müvekkil alacağını sürüncemede bırakmak için itiraz ettiği, borçlu davalının itiraz dilekçesinin ekinde yer alan iade faturası icra takibi başlattıktan sonra düzenlendiğini, davalının malın kasten zayi edildiğine dair itirazda davalı müvekkilinde 23.909,60 TL alacağı olduğunu beyan ettiğini, bu iddiaları kabul etmediklerini, davanın kabulü ile; davalı borçlunun yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesi,

borçlunun kötü niyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın % 20 sinden az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masraflarının ve karşı vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; davanın reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaateyse yani davacının alacaklı olduğu kanaatine varırsa; müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğu 23.909,60 TL'nin, davacının işbu dosyada talep ettiği alacak ile türk borçlar kanunu madde 139 gereği takas edilmesine, takas kapsamında davacının müvekkillimden alacağı kalmayacağından davacı tarafça açılan davanın reddine, lehlerine tazminatta, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine, tazminatın, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıdan alınarak müvekkilline verilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın Birecik . Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak dosyanın bilirkişi ... tevdii ile düzenlenen rapordan özetle; ...'in düzenleniği faturalar ve ...'ın banka aracılığıyla ödeme dekontlarından anlaşılacağı üzere ..., ...'dan 12.617,86TL alacak bakiyesinin olduğu tespit edilmiş olup ancak ...'ın ...'e düzenlediği emtiadaki eksik olan bedelli faturadan anlaşılacağı üzere ... da 23.909,60TL ...'den alacak gözüktüğünü bildirir rapor tanzim etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın SMMM bilirkişi ... tevdii ile düzenlenen rapordan özetle; Davacı firma ... ile davalı firma ... arasında ticari bir faaliyetin bulunduğu, davacı firma ...'in yasal defter kayıtlarına göre Davalı firma ...'dan 31.12.2023 Tarihi itibariyle 12.618,71 TL alacağının bulunduğu, dosya kapsamında SMMM ... tarafından 13.10.2023 tarihinde ve raporunun sonuç kısmında davalı firma ...ın 23.909,60 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir. İki Bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin Bilirkişi SMMM ... dosyaya sunmuş olduğu rapor eklerinden belirtilen 11.10.2022 Tarih ... Nolu 23.909,60 TL tutarındaki Faturanın davacı ... defter kayıtlarından bulunmamasından kaynaklandığı tespit edildiğini bildirir rapor tanzim etmiştir.

Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi raporlarının taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüştür.

Davalı vekili 04/12/2023 tarihli dilekçesi ile. "04.01.2023 tarihli davaya cevap dilekçemizi. TBK madde 139 gereği takas defi ve bu kapsamdaki taleplerimizi eklemek suretiyle ıslah ediyoruz. Cevap dilekçesinin ıslahı kapsamında ek olarak şu talepte bulunulmuştur: Gelen bilirkişi raporuyla müvekkillimin davacıdan 23.909,60 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Bu kapsamda öncelikle davacının davasının reddine karar verilmesini mahkeme aksi kanaateyse yani davacının alacaklı olduğu kanaatine varırsa; müvekkillimin davacıdan alacaklı olduğu 23.909,60 TL'nin, davacının işbu dosyada talep ettiği alacak ile Türk Borçlar Kanunu madde 139 gereği takas edilmesine, takas kapsamında davacının müvekkillimden alacağı kalmayacağından davacı tarafça açılan davanın reddine karar verilmesini talep ederiz" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davanın İİK.67.maddesine bağlı itirazın iptali davası olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında akdedilen taşımacılık sözleşmesinden kaynaklanan, 27/08/2022 tarihli Gaziantep(Nizip)-İstanbul(Tuzla) arası yük taşımacılığı hizmet bedeli ile 06/09/2022 tarihli Körfez-Gaziantep arası yük taşımacılığı hizmet bedeline ilişkin toplamda 37.581,20 TL'lik hizmet bedelinin 25.000 TL'si havale yoluyla müvekkiline ödendiğini, davalı tüm uyarılara rağmen ise geri kalan 12.581,54 TL'yi ödemediği, bunun üzerine faturalar yönünden davalı aleyhine Konya.

İcra Müdürlüğünde ... E. Sayılı dosya ile müvekkil tarafından icra takibi başlatılmıştır.

Fakat davalı müvekkili olan şirketi zarara uğratmak ve tahsili geciktirmek için 19/10/2022 tarihinde takibe itiraz ettiğini, davalı borçlu, takibe haksız sebeple ve müvekkil alacağını sürüncemede bırakmak için itiraz ettiği, borçlu davalının itiraz dilekçesinin ekinde yer alan iade faturası icra takibi başlattıktan sonra düzenlendiğini, davalının malın kasten zayi edildiğine dair itirazda davalı müvekkilinde 23.909,60 TL alacağı olduğunu beyan ettiğini, bu iddiaları kabul etmediklerini, davanın kabulü ile; davalı borçlunun yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesi,

borçlunun kötü niyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın % 20 sinden az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masraflarının ve karşı vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş olduğu anlaşılmakla,

6100 Sayılı HMK'nın 176. - 183. Maddeleri arasında ıslaha ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

6098 Sayılı TBK'nın 139. Maddesinde; "İki kişi, karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise her biri alacağını borcuyla takas edebilir. Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir. Zamanaşımına uğramış bir alacağın takası, ancak takas edilebileceği anda henüz zamanaşımına uğramamış olması koşuluyla ileri sürülebilir.

" şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

"4. Takas

a) Kavram

TBK. M. 139/1’e göre, iki kişi karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları taktirde, her iki borç muaccel ise iki tarafın her biri borcunun alacağı ile takas edebilir. Bunun sonunda her iki borç, takas edebilecekleri anda daha az olan borç tutarınca sona erer.

b) Takasın hukuki niteliği

Takas, hukuki niteliği itibariyle bozucu yenilik doğuran bir haktır. Borçlu takas hakkını tek taraflı, şekle bağlı olmayan, varması gereli bir irade beyanıyla kullanılır.

c) Takasın çeşitleri

Takas, akdi takas kanuni takas olmak üzere ikiye ayrılır. Akdi takas Türk Borçlar Kanununda düzenlenmiş olmamakla birlikte, taraflar isterlerse takas sözleşmesi yapabilirler ve bununla Kanunda öngörülmemiş olan takas hallerini düzenleyebilirler. Akdi takasın hüküm ve sonuçları kanuni takasın doğurduğu sonuçların aynıdır. Türk Borçlar Kanunun düzenlediği takas türü, kanuni takastır.

d) Takasın şartları

Takasın şartları olumlu şartlar ve olumsuz şartlar olmak üzere ikiye ayrılır.

aa) Olumlu şartlar

aaa) Takas edilecek borçlar karşılıklı olmalıdır.

bbb) Takas edilecek borçlar para borcu veya özdeş borç (aynı türden borç) olmalıdır.

Takas beyanında bulunabilmek için, takas edenle karşı tarafın birbirlerine karşı sahip oldukları alacak ve borçların özdeş olması gerekir.

ccc) Takas edilecek borçlar muaccel olmalıdır.

ddd) Takas edilecek borç dava edilebilir bir borç olmalıdır.

bb) Olumsuz şartlar

Taraftarlar yapmış oldukları feragat sözleşmesiyle takas hakkını önlemiş olmamalıdır.

aaa) Taraftarlar, takas hakkını sözleşme ile ortadan kaldırmış olmamalıdır.

bbb) Kanun takas hakkını ortadan kaldırmış olmamalıdır.

aaaa) Tevdi edilmiş eşyanın geri verilmesine veya bedeline ilişkin alacaklar,

e) Takasın sonuçları;

Borçlu takas iradesinin beyan edince, her iki borç da, yani takas edilen borçla asıl borç takas edebilecekleri andan itibaren en az olan borç tutarlarında sona erer."

Yargıtay. Hukuk Dairesinin 24.02.2015 tarih ve ... Es. ... Kar. sayılı ilamında;"........Dava, aidat alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Takas ve mahsup birbirinden farklı kavramlardır. Mahsupta, birbirinden ayrı ve bağımsız iki alacak mevcut olmayıp, alacak miktarından belli olgular dolayısıyla indirme talebi bulunmaktadır. Alacaktan indirilecek olan meblağ bir karşı alacak değildir.

Mahsup, alacağın gerçek miktarını belirlemek üzere yapılan bir işlemdir. Mahsup itirazının karşı dava olarak ileri sürülmesine gerek olmadığı gibi, ayrı bir davada istenmesi zorunluluğu da bulunmamaktadır. Takasta, birbirinden bütünüyle ayrı ve bağımsız, karşılıklı iki alacak (borç) vardır. Ayrıca takas edilecek alacakların muaccel, dava edilebilir olması ve takas hakkının kanunla veya tarafların yapmış oldukları bir sözleşmeyle ortadan kaldırılmaması gerekir.

Bu alacak sahiplerinden her biri takas ileri sürebileceği gibi, bu yola gitmeksizin alacaklarını ayrıca dava konusu edebilirler. Takas savunmasında bulunan taraf, hem kendi, hem de karşı tarafın alacağını ortadan kaldırmayı istediğinden, her iki alacak üzerinden de etkin olur. Bu niteliği ile takas, inşai bir haktır. Mahsup ise bir inşai hak ya da def'i olmayıp, bir itirazdır.

Davalı yan, ıslah ile takas definde bulunmuşsa da; yasal olarak mümkün olmakla birlikte, takas mahsubun olabilmesi için aynı neviden alacak-borcun muaccel olması gerekir. Davalı yanın iddiası dosyamız bakımından takasın şartları oluşmadığından (davacının ticari defterinde, davalının iddia ettiği alacak kayıtlı değildir. Diğer taraftan. Davacının alacağı taşıma hukukundan kaynaklı para alacağıdır. Davalının takas talebi taşınan eşyanın - emtianın usulüne uygun taşınmaması iddiasına dayalı zarar talebidir. Dolayısıyla takasın şartları oluşmadığı kanaati ile bu konuda dava açmakta muhtariyetine karar verilmiştir.

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Yüksek Yargıtay . H.D'nin 16/01/2017 tarih, ... ; ... sayılı kararı da dikkate alındığından ve alacak likit olduğundan

davanın kabulüne, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından yapılan itirazın iptali ile 12.581,54 TL üzerinden takibin devamına, İİK 67/2. Maddesi gereğince kabul edilen 12.581,54 TL'lik alacağın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı yana alacağı iddia olunan konuda dava açmakta muhtariyetine dair mahkememizce oluşan vicdani kanaat ile karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...