Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/177 K.2025/19

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili olan şirket 2. el makine alım satımı yapan bir şirket olduğunu, müvekkili olan şirket, davalıdan 4 adet makine satın almıştır. Söz konusu makine satışı sonucu davalı ile müvekkil şirket.

1 adet 1050 x 1,5mm Kollu Makas, 2 adet 1300 x 1,5mm Kollu Makas, 1 adet 1,2mm Motorlu Kordon olmak üzere toplam 4 adet makine için toplam 88.800,00-TL bedelin ödenmesi hususunda anlaştığını, satış işlemi neticesinde müvekkil tarafından davalıya 25.03.2023 vade tarihli 35.400,00-TL ve 25.04.2023 vade tarihli 35.400,00-TL'lik 2 adet senet verildiğini, ancak, satış işlemi neticesinde davalı tarafından müvekkile 3 adet makine teslim edilmiş, 1 adet 1,2mm Motorlu Kordon makinesi teslim edilmediğini, davalı tarafından bugüne kadar müvekkile bir fatura da kesilmediğini, sipariş formunda 02.01.2023 tarihinde kesileceği belirlenmesine rağmen,

davalı tarafından fatura kesilmediğini, davalıya verilen senet bedellerinin içerisinde sipariş formunda da yazılı olduğu üzere KDV de bulunmadığını, bugüne kadar müvekkiline bir fatura kesilmemesi nedeniyle davalının müvekkilden KDV tahsil etmesi de haksız olup, sebepsiz zenginleşmesine neden olacağını, teslim edilmeyen makinenin bedelinden karton bardak ücreti düşüldüğünde müvekkilinin davalıya dava konusu edilen senetten 14.200,00-TL borçlu olmadığı anlaşıldığını, müşteriye verilen senet ödenecek olup, davalının elinde bulunan 25.03.2023 vade tarihli 35.400,00-TL'lik senede karşı,

sipariş formunda anlaşılan ancak teslim edilmeyen 1 adet 1,2mm Motorlu Kordon makinesi nedeniyle müvekkilinin davalıya 14.200,00-TL borçlu olmadığının tespiti gerektiğini, müvekkili olan şirketin davalıya 25.03.2023 vade tarihli 35.400,00-TL'lik senetten dolayı 14.200,00-TL Borçlu olmadığının tespiti ile davamızın kabulüne, İ.İ.K.m.72/2 gereğince icra takibinin durdurulmasına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizin 20/03/2023 tarihli ara kararı ile.

İİK.72/2.maddesi gereğince dava konusu edilen miktarın takdiren % 15’i (yüzde onbeşi) oranındaki 2.130,00TL nakdi teminatın veya kesin ve süresiz, kayıtsız şartsız banka teminat mektubunun Mahkememize ibrazı halinde üçüncü kişiler hariç olmak kaydıyla sadece davalı ... tarafından davacı ... aleyhine ileride başlatılması muhtemel icra takibinin tedbiren tamamen durdurulmasına, şayet işbu davadan önce davalı tarafından davacı aleyhine icra takibine girişilmiş olduğu anlaşılır ise işbu tedbir kararının uygulanmasına yer olmadığına, HMK nun 393/2. maddesi “(2)Tedbir kararının uygulanması,

kararı veren mahkemenin yargı çevresinde bulunan veya tedbir konusu mal ya da hakkın bulunduğu yer icra dairesinden talep edilir. Mahkeme, kararında belirtmek suretiyle, tedbirin uygulanmasında, yazı işleri müdürünü de görevlendirebilir” hükmü gereğince davacı tarafın talep etmesi halinde işbu ihtiyati tedbir kararlarının takip yasağı kısmının ileride icra takibinin başlatılacağı yerdeki icra müdürlüğünce ilgili icra dosyası üzerinden uygulanmasına/infazına karar verilmiştir.

Mahkememizin 12/04/2023 tarihli murafaa duruşması ile davalı yanca mahkememizin 20/03/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Sayın Mahkeme tarafından konulan tedbirin kaldırılmasına, Mahkeme aksi kanaatte ise sadece dava değeri kadar tedbir konulmasına, dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmamasından dolayı davanın usulden reddine, borç devam etmekte olduğu halde menfi tespit talebinde bulunulan davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi Doç. Dr. ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle.

Davacı şirketin Ticari defter tasdiklerinin usule uygun olduğu, ancak davaya konu makine alımlarının ve verilen senetlerin Ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, dava konusu makinaların alış işlemlerinde ticari defterlerinde kaydın bulunmaması usule aykırı bir işlem olup, Ticari defterlerinin davaya konu işlemde sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, davalı şirketin Ticari defterler tasdiklerinin usule uygun olduğu, tutulması zorunlu defterlerin birbirini doğruladığı, Sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, davalı şirket tarafından düzenlenen 22.03.2023 tarihli e arşiv faturanın toplam bedelinin 66.080,00 TL olduğu,

ancak davacı şirket defterlerinde bu faturanın kaydının olmadığı 31.12.2023 tarihi itibariyle Davalı şirketin Davacıdan 30.680,00 TL alacaklı olduğu tespit edildiğini bildirir rapor tanzim etmiştir.

Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiştir. Dava; "Menfi Tespit" davasıdır. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacının, davalı aleyhine Menfi Tespit davası açtığı görülmüştür.

Mahkememiz dosyasına bilirkişi Doç. Dr. ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporunda.

Davacı şirketin Ticari defter tasdiklerinin usule uygun olduğu, ancak davaya konu makine alımlarının ve verilen senetlerin Ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, dava konusu makinaların alış işlemlerinde ticari defterlerinde kaydın bulunmaması usule aykırı bir işlem olup, Ticari defterlerinin davaya konu işlemde sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, davalı şirketin Ticari defterler tasdiklerinin usule uygun olduğu, tutulması zorunlu defterlerin birbirini doğruladığı, Sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, davalı şirket tarafından düzenlenen 22.03.2023 tarihli e arşiv faturanın toplam bedelinin 66.080,00 TL olduğu,

ancak davacı şirket defterlerinde bu faturanın kaydının olmadığı 31.12.2023 tarihi itibariyle Davalı şirketin Davacıdan 30.680,00 TL alacaklı olduğu tespit edildiğini bildirir rapor da dikkate alınarak,

Davacı vekilinin 09/12/2024 tarihli dilekçesinde; "Müvekkil şirket tarafından davalıya verilen 25.03.2023 vade tarihli 35.400,00-TL'lik senede ilişkin olarak, davalının mahkeme içi ikrarı ile de kesin delil ile sabit olduğu üzere teslim edilmeyen bir adet makineye istinaden ve karton bardak bedeli de düşülmek suretiyle davalıya 14.200,00-TL borçlu olmadığının bir an evvel tespiti ile davamızın kabulüne karar verilmesi gerekmektedir. Söz konusu senede ilişkin olarak 14.200,00-TL borçlu olmadığımızın tespitine karar verilmesine müteakip, davalıya bakiye kalan 35.400,00-TL - 14.200,00-TL= 21.200,00-TL ödeme yapılacaktır. " şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmakla,

Mahkememizin 14/02/2024 tarihli duruşmasında davacı şirket yetkilisi Mustafa Gök'ün isticvabı ile beyanında; "Davalıdan 4 tane makine alacaktık, 3 tanesini aldık, karşı tarafa 2 tane 35.000,00 küsür meblağlı bono verdik, 35.000,00 küsür meblağlı olduğunu hatırlıyorum, firmalara logulu karton bardak imalatı yaparım, davalıya da logolu karton bardak yaptım, hatırladığım kadarıyla 1.600,00-TL alacağım vardı."

"Ben 3 tane makine aldım, huzurda verdiğim ifade doğrudur, almadığım 1 tane makine vardır, o makine sac işleme makinesidir, tarafımıza fatura kesilecekti, fatura kesilmedi, ayrıca sipariş formunda 1.2 mm motorlu kordon makinesini teslim almadım, bu makineye ilişkin bonoyu da ödemedim, henüz tarafıma da bu bonoyu ödemem için davalı ya da 3. Kişiler tarafından ödenmesi için tarafıma bono ibraz edilmedi, ödemediğim bono 35.400,00-TL dir " şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Medeni usul hukukunda hukuki yarar mahkemede bir davanın açılabilmesi için, davacının bu davayı açmakta ve mahkemeden hukuksal korunma istemekte bir çıkarının bulunması gerektiğini işaret eder.Davacının davayı açtığı tarih itibariyle dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalıdır.

Yine bu yararın"hukuki ve meşru,'doğrudan ve kişisel","doğmuş ve güncel" olmasıda gerekir. '... : Davada menfaat Ankara 2009, s 135). Öte yandan dava açılmasında olduğu gibi mahkemeye yapılan her talep için talepte bulunanın hukuki yararının varlığı şarttır. Aksi halde mahkeme böyle bir talebi inceleyip yerine getiremez.(... : Medeni Usul Hukuku El Kitabı,Cilt I Yetkin Yayınları,Mart2020,s.390). (Yargıtay HGK 29/06/2021 T... E... K.)

Somut olayımızda; Dava konusu ticari alışverişten kaynaklı 21.200,00TL bakiye alacak olduğu (davacı yan beyanı) davalının alacaklı olduğu anlaşılmakla; davanın açıldığı tarih dikkate alındığında davacı yanın dava açmakta hukuki yararı yoktur.

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının, davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine dair Mahkememizce oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının, davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,

2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harçtan dava başında yatırılan 242,51TL'nin mahsubu ile bakiye 372,89TL eksik harcın alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'e göre hesaplanan 14.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kararın mahiyeti gereği kendi üzerine BIRAKILMASINA,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,

6-Davacı tarafça depo edilip kullanılmayan gider avansının bulunması halinde karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Katip ... Hakim ...