Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/180 K.2025/66

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 29.07.2021 tarihinde davalı ...’a ait olup davalı ... idaresindeki ve davalı sigorta şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın davacı şirkete ait park halindeki ... plakalı araca çarparak hasar görmesine neden olduğunu, davacıya ait araçta 55.948,55 TL tutarında hasar oluştuğunu, davalıya ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası tarafından 8.206,42 TL ödeme yapıldığını ve limiti dolmuş olması nedeniyle husumet yöneltilmediğini, davalı sigorta şirketine başvurudan ve arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını,

ekspertiz raporu uyarınca araçta 35.000,00 TL değer kaybı oluştuğunun tespit edildiğini, ayrıca aracın hasar görmesi nedeniyle araçtan mahrum kaldığını, dava dışı kasko şirketi tarafından 14 gün için ikame araç sağlandığını, hasarın daha uzun sürede giderildiğini, davanın 6100 sayılı HMK’nın 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla aracın değer kaybı nedeniyle 1.000,00 TL, araç mahrumiyet bedeli olarak 500,00 TL'nin ve davacı tarafından yapılmış olan 320,00 TL ekspertiz bedeli yargılama giderinin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında değer kaybı talebini 21.793,58 TL, araç mahrumiyet bedeli talebini 4.200,00 TL olarak belirlemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, kazaya karışan aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğunu, zorunlu mali sorumluluk sigortası hadleri üzerinde kalan kısım için sorumlulukları bulunduğunu, kusura ilişkin inceleme yapılmasını talep ettiklerini, değer kaybı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafça tanzim ettirilen eksper raporunun yargılamaya esas alınamayacağını, eksper ücretinden davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve ekspertiz masrafına ilişkin olduğu, 15.08.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün % 100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğunun belirtildiği, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının 30.000,00 TL, araç mahrumiyet bedelinin 4.200,00 TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından 8.206,42 TL ödeme yapıldığı ve bu tutarın mahsubundan sonra araç değer kaybının 21.793,58 TL olduğu,

davalı sigorta şirketine başvuruya ait belge ve tebliğ şerhinin dosyaya sunulmadığından davalı sigorta şirketinin dava tarihinden itibaren sorumluluğu bulunduğu, araç değer kaybı bedelinden araç sahibi ve sürücünün müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne, 21.793,58 TL araç değer kaybının sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 29.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4.200,00 TL araç değer kaybının sigorta şirketi hariç diğer davalılardan 29.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı sigorta şirketi vekili istinaf dilekçesinde, kazaya karışan ... plakalı aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortası kapsamında sigortalandığını, birincil teminatı sağlayan zorunlu mali sorumluluk teminatının tüketilmesi gerektiğini, zorunlu mali sorumluluk teminat limitinin tüketilerek ödeme alındığına ilişkin belge sunulmadığını, mahkemece bu hususta araştırma yapılmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı değerlendirmeler içerdiğini, araç rayiç bedelinin fahiş belirlendiğini, aracın kilometresinin yüksek olduğunu, aracın geçmişte 3 kez hasara uğradığını ve aynı yerden hasar aldığını,

önceki kazalara ilişkin hasar dosyalarının dosyaya kazandırılması gerektiğini, ıslah edilen kısım için ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmediğini, davada hem değer kaybı hem de araç mahrumiyet tazminatı bedeli bakımından davalıların tamamından müşterek ve müteselsil talepte bulunulduğunu, gerekçeli kararda değer kaybından davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulduğunu, araç mahrumiyet bedeli yönünden taraflarına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, davalıların sürücüsü, işleteni ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı aracın davacı şirkete ait park halindeki ... plakalı araca çarparak hasar görmesine neden olduğunu belirterek araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talebinde bulunmuş, mahkemece 15.08.2022 tarihli bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davalı sigorta şirketi kazaya karışan ... plakalı aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olup Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının Sigorta Teminatının Kapsamı başlıklı 1. Maddesinde "Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder.

İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder." düzenlemesi ile ihtiyari mali sorumluluk sigortasının olay tarihinde uygulanmakta olan zorunlu mali sorumluluk sigortası araç başı maddi tazminat için belirlenen teminat limiti üzerinde kalan zararlardan poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Dosya içeriğinden 29.07.2021 tarihinde davalıların sürücüsü, işleteni ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı aracın park halindeki davacıya ait araca çarpması sonucunda meydana gelen kazada davacıya ait aracın hasar gördüğü, dava dilekçesinde değer kaybı talebi yönünden davalıya ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı tarafından 8.206,42 TL ödeme yapıldığının bildirildiği,

karar gerekçesinde bu ödemenin davalı sigorta şirketi tarafından yapıldığının belirtildiği anlaşılmakla mahkemece değer kaybına ilişkin olarak davalıya ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası tarafından açılan hasar dosyası ve ödemeye ilişkin kayıtlar ile davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin belgeler getirilmeden yargılamanın sürdürüldüğü anlaşılmıştır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunda davacıya ait araçta meydana gelen hasar yönünden 11.09.2021 tarihli kasko ekspertiz raporu esas alınarak hasar gören parçaların belirtildiği, araçta meydana gelen hasarın kaza ile uyumlu olup olmadığı yönünde değerlendirme yapılmadığı, buna bağlı araç değer kaybına ilişkin raporun Yargıtay uygulamalarına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usulüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir. Yargıtay uygulamalarına göre kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği gibi hususlar ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın onarımının ekonomik olup olmadığı, aracın olay tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki ikinci el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının belirlenmesi gerekir.

Bu durumda öncelikle davacıya ait araca ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortası hasar dosyasının getirtilmesi, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporu ve araca ait fotoğraflar, araca ait eski hasar kayıtları ve ekspertiz raporları değerlendirilmek suretiyle uzman bilirkişiden kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri,

hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği gibi hususlar ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle Yargıtay uygulamaları doğrultusunda, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine uygun olarak gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli ek rapor alınması, bu şekilde gerçek zarar belirlendikten sonra davalıya ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası olan ...

Sigorta AŞ'den hasar dosyası ile yapıldığı belirtilen ödemelere ilişkin belgeler getirtilmesi, zorunlu mali sorumluluk sigortası limitinin üzerinde zarar olup olmadığının belirlenmesi, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı da açıklığa kavuşturularak varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken anılan hususların göz ardı edilmiş olması doğru görülmemiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.