Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/543 K.2024/500

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

Menfi Tespit

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ve davalı şirket arasında ticari ilişkiden dolayı düzenlenen satış sözleşmesi gereği taraflar 1.000 takım güneş enerji sistemi alım-satımı hususunda anlaştıklarını, buna göre davalı ... Enerji A.Ş. 1.000 takım güneş enerji sistemini 25.06.2024 tarihine kadar müvekkili ... Ltd. Şti.'nin işyeri adresine teslim etmesi gerektiğini, buna mukabil müvekkili şirket sözleşmesinde de yer ... ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ...

Ltd. Şti., keşide tarihi 04.09.2024, lehtarı ... A.Ş. olan 800.000,00-TL bedelli çek, ... ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 03.12.2024, lehtarı ... A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek, ... ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 25.12.2024, lehtarı ... A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek, ... ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.12.2024, lehtarı ...

A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek, ... ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 25.01.2025, lehtarı ... A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek, ... ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.01.2025, lehtarı ... A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek, ... ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 28.02.2025, lehtarı ... A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek, ...

Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.03.2025, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 1.000.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 30.04.2025, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 1.000.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.05.2025, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd.

Şti., keşide tarihi 31.10.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 30.11.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.12.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.01.2025, lehtarı ...

Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 28.02.2025, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.07.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 30.11.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek ve ...

Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.10.2024, lehtarı ...

Enerji A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek olmak üzere belirtilen 18 adet ve toplamda 9.400.000,00-TL bedelli çekler sözleşmenin akdedildiği 03.04.2024 tarihinde davalı şirket yetkilisi ...'a teslim edildiğini, bu hususunda sözleşmede de belirtildiğini, ancak yine sözleşme gereği bu çeklerin müvekkili şirkete teslimi gereken 1.000 adet güneş enerji sistemi yani mal karşılığı verilmiş olduğundan söz konusu çeklerin teminat olarak verildiği 3. şahıslara ciro edilemeyeceği, devredilemeyeceği ve bankaya teminat olarak verilemeyeceği yine sözleşmede belirtildiğini,

12.06.2024 tarihli cari mutakabat mektubu uyarınca davalı şirketin müvekkili firmaya 9.707.524,65-TL borcu bulunduğu noktasında mutabık olduğunu kaşeleyip imzaladığını, yine davalı şirket yetkilisi Muavin Defterine ilişkin mutabıkız yazarak kaşeleyip imzaladığını, burada da davalı şirketin müvekkili firmaya borç tutarının 9.707.524,65-TL olduğunun kabul edildiğini, davalı şirketin ...'a ait Balıkesir.

Noterliği'nin 21.11.2022 tarih, ... yevmiye numaralı imza sirkülerine ait fotokopiyi dilekçe ekinde sunduklarını, müvekkili firma yetkilisi ...'nın sözleşmeye konu malzemelerin gününde teslim edilmemesi dolayısıyla 04.07.2024 tarihinde Balıkesir İli'ne davalı şirket adresine şirket yetkilisi ile görüşmeye gittiğinde şirkete ait fabrikanın içinin boşaltılmış ve kapalı halde olduğunu gördüğünü ve dolandırıldığını anladığını, bunun üzerine kendisiyle birlikte dolandırılan 5-6 kişi ile birlikte Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığı'na giderek ...

Soruşturma numaralı suç duyurusunda bulunduğunu, haricen edindikleri bilgiye göre davalının Türkiye çapında 50-60 kadar işletmeyi de bu şekilde dolandırdığını, bu şekilde mağdur edilen işletme sahiplerinden bir tanesinin açmış olduğu çek iptaline ilişkin dava Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası olup Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma ve Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...

Soruşturma numaralı dosyaları ile de suç duyurusunda bulunulduğunu, sözleşmeye konu malların gününde teslim edilmemesi dolayısıyla müvekkilinin mağdur edildiği gibi aynı zamanda vermiş olduğu çekin vadesinin yaklaşmasından dolayı zor durumda kalabileceğini, anlaşmayla ilgili olarak tüm vecibeler müvekkili şirketçe yerine getirildiği halde davalı taraf edimlerini yerine getirmediğini, ayrıca müvekkilinin malların teslim edilmemesinden dolayı üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri de yerine getiremediğinden dolayı mağdur olduğunu ve zarara uğradığını, bu nedenlerle başkaca dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davalarının kabulü ile;

öncelikle ve ivedilikle dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme gereği aşağıda bilgileri verilen çeklerin teminat olarak verilmiş olması, davalı ... Enerji İml. Ürt. Paz. San. ve Tic.

A.Ş.'in Türkiye çapında oldukça fazla sayıda işletmeyi dolandırdığı ve bu nedenle hakkında oldukça fazla şikayet dosyası bulunması, yedinde bulunan çeklerde tahrifat ve oynama yapması, çeklerin kimlerde olduğunun bilinmemesi ve bilinmesinin de mümkün olmaması, dava konusu çek bedellerinin toplamının 9.400.000,00-TL olması (bunun dışında da başkaca çekler bulunması) ve bu bedellerin ödenmesi halinde müvekkilinin ekonomik mahfına sebep olacağının kuvvetle muhtemel olması,

mevcut soruşturma dosyalarının devam etmekte olduğu Ziarrat Bankası ve Halk Bankası Konya Şubeleri'ne müzekkere yazılarak çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasını, müvekkili firmanın dava konus çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve toplamda 18 adet ve 9.400.000,00-TL olan avans/teminat olarak verilen çeklerin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin UYAP sistemi üzerinden mahkememiz dosyasına sunmuş olduğu, 29/07/2024 tarihli dilekçesiyle; Açılan davanın müvekkili firmanın teminat/ön ödeme olarak verdiği dava konusu çeklerden borçlu olmadığının menfi tespitine ilişkin olduğunu, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına ilişkin ... Arabuluculuk numaralı son tutanağı aslını dilekçe ekinde sunduğunu beyan ve talep etmiştir.

Mahkememizce 26/07/2024 tarihli, davacı vekiline arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini mahkememize sunmak üzere bir haftalık kesin süre verildiği, bu kesin süre içerisinde arabuluculuk son tutanağının mahkememize sunulmaması halinde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verileceği hususunda muhtıra düzenlendiği, ancak davacı vekilinin 29/07/2024 tarihli dilekçesi ile arabuluculuk son tutanağını sunması üzerine tebliğe çıkarılmadığı görülmüştür.

Dava; Menfi Tespit davasıdır.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde. Davacı vekilinin, müvekkili ve davalı şirket arasında ticari ilişkiden dolayı düzenlenen satış sözleşmesi gereği taraflar 1.000 takım güneş enerji sistemi alım-satımı hususunda anlaştıklarını, buna göre davalı ... Enerji A.Ş. 1.000 takım güneş enerji sistemini 25.06.2024 tarihine kadar müvekkili ... Ltd. Şti.'nin işyeri adresine teslim etmesi gerektiğini, buna mukabil müvekkili şirket sözleşmesinde de yer ...

Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 04.09.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 800.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 03.12.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 25.12.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd.

Şti., keşide tarihi 31.12.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 25.01.2025, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.01.2025, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 28.02.2025, lehtarı ...

Enerji A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.03.2025, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 1.000.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 30.04.2025, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 1.000.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.05.2025, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek, ...

Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.10.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 30.11.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.12.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd.

Şti., keşide tarihi 31.01.2025, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 28.02.2025, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.07.2024, lehtarı ... Enerji A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 30.11.2024, lehtarı ...

Enerji A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek ve ... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.10.2024, lehtarı ...

Enerji A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek olmak üzere belirtilen 18 adet ve toplamda 9.400.000,00-TL bedelli çekler sözleşmenin akdedildiği 03.04.2024 tarihinde davalı şirket yetkilisi ...'a teslim edildiğini, bu hususunda sözleşmede de belirtildiğini, ancak yine sözleşme gereği bu çeklerin müvekkili şirkete teslimi gereken 1.000 adet güneş enerji sistemi yani mal karşılığı verilmiş olduğundan söz konusu çeklerin teminat olarak verildiği 3. şahıslara ciro edilemeyeceği, devredilemeyeceği ve bankaya teminat olarak verilemeyeceği yine sözleşmede belirtildiğini,

12.06.2024 tarihli cari mutakabat mektubu uyarınca davalı şirketin müvekkili firmaya 9.707.524,65-TL borcu bulunduğu noktasında mutabık olduğunu kaşeleyip imzaladığını, yine davalı şirket yetkilisi Muavin Defterine ilişkin mutabıkız yazarak kaşeleyip imzaladığını, burada da davalı şirketin müvekkili firmaya borç tutarının 9.707.524,65-TL olduğunun kabul edildiğini, davalı şirketin ...'a ait Balıkesir.

Noterliği'nin 21.11.2022 tarih, ... yevmiye numaralı imza sirkülerine ait fotokopiyi dilekçe ekinde sunduklarını, müvekkili firma yetkilisi ...'nın sözleşmeye konu malzemelerin gününde teslim edilmemesi dolayısıyla 04.07.2024 tarihinde Balıkesir İli'ne davalı şirket adresine şirket yetkilisi ile görüşmeye gittiğinde şirkete ait fabrikanın içinin boşaltılmış ve kapalı halde olduğunu gördüğünü ve dolandırıldığını anladığını, bunun üzerine kendisiyle birlikte dolandırılan 5-6 kişi ile birlikte Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığı'na giderek ...

Soruşturma numaralı suç duyurusunda bulunduğunu, haricen edindikleri bilgiye göre davalının Türkiye çapında 50-60 kadar işletmeyi de bu şekilde dolandırdığını, bu şekilde mağdur edilen işletme sahiplerinden bir tanesinin açmış olduğu çek iptaline ilişkin dava Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası olup Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma ve Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...

Soruşturma numaralı dosyaları ile de suç duyurusunda bulunulduğunu, sözleşmeye konu malların gününde teslim edilmemesi dolayısıyla müvekkilinin mağdur edildiği gibi aynı zamanda vermiş olduğu çekin vadesinin yaklaşmasından dolayı zor durumda kalabileceğini, anlaşmayla ilgili olarak tüm vecibeler müvekkili şirketçe yerine getirildiği halde davalı taraf edimlerini yerine getirmediğini, ayrıca müvekkilinin malların teslim edilmemesinden dolayı üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri de yerine getiremediğinden dolayı mağdur olduğunu ve zarara uğradığını, bu nedenlerle başkaca dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davalarının kabulü ile;

öncelikle ve ivedilikle dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme gereği aşağıda bilgileri verilen çeklerin teminat olarak verilmiş olması, davalı ... Enerji İml. Ürt. Paz. San. ve Tic.

A.Ş.'in Türkiye çapında oldukça fazla sayıda işletmeyi dolandırdığı ve bu nedenle hakkında oldukça fazla şikayet dosyası bulunması, yedinde bulunan çeklerde tahrifat ve oynama yapması, çeklerin kimlerde olduğunun bilinmemesi ve bilinmesinin de mümkün olmaması, dava konusu çek bedellerinin toplamının 9.400.000,00-TL olması (bunun dışında da başkaca çekler bulunması) ve bu bedellerin ödenmesi halinde müvekkilinin ekonomik mahfına sebep olacağının kuvvetle muhtemel olması, mevcut soruşturma dosyalarının devam etmekte olduğu ...

Bankası ve ... Bankası ... Şubeleri'ne müzekkere yazılarak çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasını, müvekkili firmanın dava konus çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve toplamda 18 adet ve 9.400.000,00-TL olan avans/teminat olarak verilen çeklerin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

19/12/2018 tarih ve 30630 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 20.maddesi ile eklenen ve 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 31.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nun 5/A/1.maddesinde;

"(1) Bu Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde, yine 7155 sayılı Kanun'un 23.maddesi ile eklenen 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-1.ve 2. Maddesinde;"(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2) Davacı,

arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklinde, 6100 sayılı HMK'nun 114/2.maddesinde;" (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." şeklinde, HMK'nun 115/1.ve 2. maddesinde;" (1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." şeklinde düzenlemeler yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafça dava açarken arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin eklenmediği, her ne kadar davacı vekilince 29/07/2024 tarihli beyan dilekçesi ekinde 25/07/2024 düzenleme tarihli, ...

Arabuluculuk Dosya No'lu Arabuluculuk Anlaşmazlık Son Oturum Tutanağını sunmuş ise de, 6102 Sayılı TTK'nun 5/A/1.maddesi gereğince dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmanın dava şartı olduğu, davacı tarafça dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmadığı, HMK'nun 115/2. Maddesi gereğince tamamlanabilir dava şartı olmadığı (Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 20/12/2022 tarih ve ... Es... Kar. Sayılı ilamı benzer doğrultudadır.) anlaşıldığından davanın HMK'nun 115.

Ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip