Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/318 K.2025/324

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında imza olunan 12.12.2024 tarihli sözleşme ile 1 adet Exruder Pe 70KW 30 KG 130, 1 Adet Ara Adaptör, 1 Adet Vakum Havuzu Sehpası 6 Metre, 1 Adet 2'li Palet Çekici 1000'lik, 1 Adet Giyotin Kesici (Redüktörlü), 1 Adet Otomatik Sarıcı (Çift İstasyonlu), bedeli KDV hariç 1.825.000,00 TL (Birmilyonsekizyüzyirmibeşbi TL), KDV'si ile birlikte 2.190.000,00 TL ederli mal davacı tarafından davalıdan satın alındığını, 12/12/2024 Tarihli Sözleşme ve 30/12/2024 tarihli fatura) Sözleşme gereğince nakliye masrafı alıcı davacya ait olduğunu,

satın alınan malların bedelinin ödeme yöntemi taraflarca çek olarak kararlaştırılmış ve bu kapsamda davacı tarafından davalıya aşağıda detayları verilen çekler teslim edildiğini, muhatabı Davalı olan, ... Şubesi 15/05/2025 tarih, ... seri nolu ve 547.500,00 TL tutarlı tacir çeki, Muhatabı Davalı olan, ... Şubesi 15/06/2025 tarih, ... seri nolu ve 547.500,00 TL tutarlı tacir çeki, Muhatabı Davalı olan, ...

Şubesi 15/07/2025 tarih, ... seri nolu ve 547.500,00 TL tutarlı tacir çeki, Satın alınan malların ayıplı çıkması sonucunda makineler derhal 30.04.2025 tarihinde davalıya teslim edilmiş ve gerekmesi halinde değişim yapılmasının istenileceği veya ücret iadesinin talep edilebileceği belirtildiğini, mal karşılığı verilen çeklerden muhatabı davalı olan 07/04/2025 tarih, 0096969 seri no ve 547.500,00 TL (beşyüzkırkyedibin beşyüz TL) ödendiğini, diğer çeklerin henüz ödenmediğini,

ödenen çek karşılığının nakde çevrilme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davacıya iadesi için alacak takibine başvurmak veya alacak davası açma haklarının saklı olduğunu, davacı çeklerin iadesini talep etmek için şifahen davalı şirket yetkililerine müteaddit defalar ulaşmaya çalışmışsa da davalı şirket nezdinde bir muhatap bulmak mümkün olmadığından bahisle; ...

Şubesi 15/05/2025 tarih, ... seri nolu ve 547.500,00 TL (beşyüzkırkyedibin beşyüz TL) tutarlı tacir çeki, Muhatabı Davalı olan, ... Şubesi 15/06/2025 tarih, ... seri nolu ve 547.500,00 TL (beşyüzkırkyedibin beşyüz TL) tutarlı tacir çeki, Muhatabı Davalı olan, ... Şubesi 15/07/2025 tarih, ... seri nolu ve 547.500,00 TL (beşyüzkırkyedibin beşyüz TL) tutarlı çeklerin bedelsizliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Av....'nın dosyaya davalı vekili olarak vekaletname sunduğu görüldü. Davacı tarafın dava dilekçesi ekinde arabuluculuk son tutanağının aslını sunmadığı anlaşılmakla, davacı tarafa muhtıra çıkarıldığı, muhtıranın 14.05.2025 tarihinde e-tebliğ yolu ile tebliğ edildiği, davacı tarafça muhtıranın tebliğine rağmen, arabuluculuk son tutanağının aslının dosyaya sunulmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının davaya konu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik açılan "Menfi Tespit" davasıdır.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde. Taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, taraflar arasında imza olunan 12.12.2024 tarihli sözleşmeden kaynaklı olarak ... Şubesi 15/05/2025 tarih, ... seri nolu ve 547.500,00 TL (beşyüzkırkyedibin beşyüz TL) tutarlı tacir çeki, Muhatabı Davalı olan, ... Şubesi 15/06/2025 tarih, ... seri nolu ve 547.500,00 TL (beşyüzkırkyedibin beşyüz TL) tutarlı tacir çeki, Muhatabı Davalı olan, ...

Şubesi 15/07/2025 tarih, ... seri nolu ve 547.500,00 TL (beşyüzkırkyedibin beşyüz TL) tutarlı çeklerin bedelsizliğinin tespitine ilişkin Menfi Tespit davası açıldığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret kanunun'na eklenen 5/A maddesi uyarınca 1.1.2019 tarihi itibarıyla Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiştir.

Ayrıca Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. (HUAK m. 18/A/2, c. 1-3).

Davacının arabulucuya başvurma zorunluluğunu yerine getirdiği bu halde, anlaşmazlığa ilişkin son tutanağı dava dilekçesine eklememesi şeklindeki noksanlıklar bu sayede tamamlanabilecektir.Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın ve dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir. (HUAK m. 18A/2, c. 4; HUAK Yönetmeliği m. 22/3).

Burada dava şartı arabuluculuk sürecinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115 inci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde, gider avansı yatırılmasında veya gerekli hallerde teminat gösterilmesinde olduğu gibi tamamlanabilen bir dava şartı eksikliği olarak düzenlenmediği görülmektedir. Bir başka ifadeyle, dava şartı noksanlığının giderilmesi ve arabulucuya başvurulması için mahkemece davacıya süre verilmeyecektir.

(Ticari Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığı Yayını Birinci Baskı, Yazarlar; ... Ankara Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesi Başkanı, ...

Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi) yine 7155 sayılı Kanun'un 23.maddesi ile eklenen 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-1.ve 2. Maddesinde;"(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklinde, 6100 sayılı HMK'nun 114/2.maddesinde;" (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." şeklinde, HMK'nun 115/1.ve 2. maddesinde;" (1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." şeklinde düzenlemeler yapıldığı

05/04/2023 Tarihli 32154 Sayılı Kanun'un Geçici 1. Maddesi; "(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrası ile 7036 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hüküm, 1/9/2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanır." dikkate alındığında,

Ayrıca Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesi'nin ... Esas - ... Karar ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamları ve Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2020 Tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamı da göz önüne alındığında Davanın Mahkememizde açılış tarihi 09/05/2025 olduğu, davacı tarafa çıkartılan muhtıranın 14.05.2025 tarihinde e-tebliğ yolu ile tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

"6102 sayılı Türk Ticaret kanunun'na eklenen 5/A maddesi uyarınca 1.1.2019 tarihi itibarıyla Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiştir" şartı sağlanamadığı anlaşılmakla, davanın HMK'nun 115. ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek vicdani kanaat ile aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.