Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/273 K.2022/191

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi), Ticari Şirket (Fesih İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle. Müvekkili şirkete ait içecek üretim tesislerinde kullanılmak üzere, davalı şirketten, 15/05/2019 tarihinde akdedilen sözleşme ile 3 adet dolum hattı 470.000,00 TL + KDV olacak şekilde 554.600,00 TL karşılığında satın alındığını, satın alınan makinelerden bir tanesi olan ...

Dolum Hattı daha başta çalışmaması sebebiyle davalı şirkete iade edilmiştir ve iade faturası kesilmesine rağmen davalı tarafından ücret iadesi yapılmadığını, alınan diğer iki makineninse anlaşmada belirtilen özelliklere sahip olmadığı anlaşıldığından işbu davayı açma zarureti doğduğunu, taraflar arasında imzalanan satış sözleşmesinde, çıkacak anlaşmazlıklarda "Konya Mahkemelerinin yetkili olacağı" şartı eklendiğini, bu nedenle söz konusu davada yetkili mahkemenin Konya mahkemeleri olacağı anlaşılmakta olduğunu,

bahsedilen satış sözleşmesi ile alınan 3 dolum hattından birinin daha başta çalışmadığından davalı tarafa iade edildiği söylendiğini, diğer iki dolum hattınınsa sözleşmede belirtilen 316 Krom özelliğine haiz olmadığı, korozyona uğradığı zamanla anlaşıldığını, Gizli ayıp niteliğindeki bu ayıp satıcıya derhal, Antalya.

Noterliği kanalıyla (27 Aralık 2019 tarih - ... yevmiye no) bildirildiğini, sözleşmeden dönüldüğü belirtildiğini, davalı şirkete yapılan sözleşmeden dönüldüğü, edimlerin iadesi yapılması gerektiği ihtarına rağmen olumlu bir sonuç alınamaması üzerine var olan hukuki durumun tespiti istemli dava açıldığını beyanla; davanın kabulünü ve ödenen bedellerin davalının ihtar ile temerrüte düştüğü tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tarafımıza iadesini, tespit davasında yapılanlar da dahil olmak üzere Yargılama Gideri ve Vekalet Ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinden alınan Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ın sunduğu 17/01/2022 tarihli raporunda özetle.

Keşif sırasında incelenen 2 adet makina ve üzerindeki eklentilerin imalat malzemesi yönünden gizli ayıplı olduğu, paslanma nedeniyle çalışmadığını, imalatla ilgili kalite standart belgelerinin olmadığı, Kullanım-bakım-onarımla ilgili bir klavuzun olmadığı ve bu nedenlerlede İş Güvenliği mevzuatına uygun olmadığı tespit edildiğini, makinelerin tesislerde kullanılmamadığından, alıcı (davacı)... San. A.S.

Firmasının gizli ayıpla yada çalışmaması ile ilgili her hangi bir sorumluluğu olmadığını, kusur tamamen imalatla ilgili olduğundan gizli ayıbın tüm sorumluluğu satıcı(davalı) firma ... Tic. Ltd. Sti.

Firmasına ait olduğunu, ancak Makinelerin çalışmaması nedeniyle tespit edilemeyen ve çalıştırılması halinde tespit edilebilecek kapasite ve imalatla ilgili başkaca ayıpları çıkabileceği (İmalatla ilgili kalite standart-güvenli belgesi ile kullanım klavuzu olmaması) göz önüne alındığında Dolum Makineleri ve eklentilerinin sözleşme şartlarına göre tamir edilmesinin ekonomik olmayacağı kanatine varıldığını, deneme için bile çalışmamasından dolayı satıcı firmaya iade edilen ve tarafımca incelenemeyen 3.Makine(6 kafalı sıvı dolum makinesi) ile ilgili her hangi bir görüş-kanaat belirtilmediği görüş ve kanaatini bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İşbu dava; Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi), davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları; davalının davacıya sattığı ürünlerin ayıplı olup olmadığı, davacının satılanı geri verip ödediği bedelin iade edilip edilmeyeceği hususlarından oluştuğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi ile davaya konu makinelerin, imalat malzemesi yönünden gizli ayıplı olduğu, paslanma nedeniyle çalışmadığını, imalatla ilgili kalite standart belgelerinin olmadığı, Kullanım-bakım-onarımla ilgili bir klavuzun olmadığı ve bu nedenlerlede İş Güvenliği mevzuatına uygun olmadığı tespit edildiğini, makinelerin tesislerde kullanılmamadığından, alıcı (davacı)... San. A.S. Firmasının gizli ayıpla yada çalışmaması ile ilgili her hangi bir sorumluluğu olmadığını, kusur tamamen imalatla ilgili olduğundan gizli ayıbın tüm sorumluluğu satıcı(davalı) firma ... Tic. Ltd. Sti. Firmasına ait olduğunu yönünde görüş bildirilmiştir.

Satıcının ayıplı mal teslim etmesi durumunda TBK alıcıya bazı seçimlik haklar tanır. Bu haklar TBK m. 227’de sıralanır. Buna göre, “Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

a-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

b-Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

c-Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

d-İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Davacı bu seçimlik haklarından a-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. Seçiminde bulunmuştur.

Dönmenin sonuçları TBK m. 229’da açıklanmıştır. Bu madde uyarınca, “Satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür. Buna karşılık alıcı da, satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir:

Ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi.

Satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi.

Ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi.

Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür”.

Dönme hakkının kullanılması halinde taraflarca yerine getirilmiş edimlerin iadesi gereklidir.

Dönme hakkının kullanılmasındaki maksat, sözleşmenin kurulmasından önceki durumuna getirmek olduğundan elde edilen semenden ve ödenen bedelin faizinin iadesi öngörülür, bununla beraber alıcının maruz kaldığı zararın da satıcı tarafından tazmin edilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda belirtilen izahat çerçevesinde ve alınan hüküm kurmaya elverişli, denetime açık, gerekçeli ve açıklamalı bilirkişi raporu da nazara alınarak; ve davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanarak ödenen bedelin iadesi yönünde seçimlik hakkını kullandığı nazara alınarak davacının davasının kabulüne yönelik aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

Katip Hakim