Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/240 K.2024/615

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin sahibi ve işleteni olduğu ... dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki plaka sayılı araç ile davalı ... TİC. LTD.

ŞTİ. 'nin sahibi olduğu ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, Konya ilinde Merkez ilçesinde Otobüs Terminali mevkinde çarpışması sebebiyle yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 15.09.2021 tarihli kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere ... plakalı araç işbu davaya konu kazanın meydana gelmesinde tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın dava dışı sürücüsü ... işbu kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, sigorta şirketine başvuru yapıldığını, hasar ödemesi alındığını, ... plakalı aracın sahibi davalı ...

TİC. LTD. ŞTİ'nin KTK madde 85 uyarınca aracın işletilmesinden doğan zararlardan aracın sürücüsü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, arabuluculuğa başvuru yapıldığını anlaşma sağlanamadığını, dava konusu olan kazanç kaybı için karşı tarafın ZMMS ile sigortalandığı sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemediğini, müvekkiline ait ... plakalı aracın şehirler arası yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla ...

A.Ş.’ne kiralandığını, kaza sebebiyle uğradığı hasardan dolayı, araç onarımı için uzun süre serviste kaldığını, onarım süresince kullanılamadığı için araçtan elde edilmesi beklenen maddi menfaat elde edilemediğini ve müvekkilinin ticari kazanç kaybına uğradığını, müvekkilinin 15.09.2021 tarihli kaza sebebiyle aracının serviste kaldığı süreler boyunca ticari kazanç kaybına uğradığı her türlü izahtan vareste olduğunu, aracın elden çıkarılması durumunda müvekkilinin zararının karşılanmasının tehlikeye düşeceğini,

müvekkilinin alacağını tahsil kabiliyetinin sağlanabilmesi açısından ... plaka sayılı araç üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini, bu nedenlerle; davanın kabulü ile.

15.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile 100,00 TL (Fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik belirsiz alacak olarak) kazanç kaybı tazminatının davalı taraftan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada davacı şirkete ait aracın sürücüsü dava dışı İsmail BULUT asli kusurlu olduğunu, müvekkiline ait ZMMS ... Sigorta Şirketi tarafından davacıya ödeme yapıldığını, davacının müvekkili şirket üzerinden zenginleşmek kastı ile iş bu davayı açtığını, davacının müvekkili şirketten kazanç kaybı adı altında talepte bulunması mümkün olmadığını, davacının uzun süre onarımda kalması, hasarının giderilmesinin bu kadar uzun sürmesi mümkün olmadığını, davacının varsayımsal olarak afaki rakamlar üzerinden talepte bulunamayacağını, bu nedenlerle; davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 12/07/2024 tarihinde bedel artırım dilekçesi sunduğu görülmüştür.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Türkiye Noterler Birliğinin 10/05/2023 tarihli cevabi yazısı ile; ... ve ... plakalı aracın tescil kayıtlarının gönderildiği görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin 08/05/2023 havale tarihli cevabi yazısı ile, poliçe ve hasar bilgisi, kaza tespit tutanağı bilgisi ve eksper rapor bilgilerinin gönderildiği görülmüştür.

... Sigorta A.Ş.'nin 25/05/2023 tarihli cevabi yazısı ile; poliçe ve hasar dosyasının gönderildiği görülmüştür.

Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketler Birliğinin 16/05/2023 tarihli cevabi yazısı ile; ... plakalı aracın kasko değerinin bildirildiği görülmüştür.

... Otobüsleri A.Ş.'nin 09/06/2023 tarihli cevabi yazısı ile; 02/11/2020-15/09/2021 tarihlerine ait hak ediş ekstrelerinin gönderildiği görülmüştür.

... Tic. Ltd. Şti. 23/08/2023 tarihli cevabi yazısı ile; ... plakalı aracın servislerine 17/09/2021 tarihinde girdiğini tamir ve onarımı yapılarak 30/09/2021 tarihinde çıktığı bildirilmiştir.

Mahkememizce 02/10/2023 tarihinde keşfin icra edildiği görülmüştür.

Adli Trafik Bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu 23/10/2023 tarihli raporunda özetle; ... plakalı otobüs şoförü …... ’ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. maddesinin j bendinde belirtilen “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymamak.” kuralı ihlal ettiği %100 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı otobüs şoförü ... ’un ise meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı görüş ve kanaatine bildirilmiştir.

Hasar Bilirkişisi ... ’ün mahkememize sunmuş olduğu 30/06/2024 tarihli raporunda özetle; ... Sigorta A.Ş tarafından değer kaybı ödemesinin yapılıp yapılmadığı hususunda bilgi/dekont bulunmadığı, başvurana ait ... plakalı aracın plastik ön tampon parçasının değişimi, sağ ön tampon köşe plastiği ile ön kaplama plastiği parçalarının onarımı yapılarak boyandığı, tramere yansıyan hasar miktarı ve değer kaybına konu olan orijinalitesini kaybeden parçalar da dikkate alındığında kaza tarihinde 22.500,00 TL reel değer kaybına uğrayabileceği görüş ve kanaatine bildirilmiştir.

Hasar Bilirkişisi ... ’ün mahkememize sunmuş olduğu 03/07/2024 tarihli raporunda özetle; ... plakalı araç onarımının 10 günde tamamlanabileceği, aracın kaza tarihinde pazarlık payı da dikkate alındığında günlük kiralama bedelinin 2.750,00 TL olabileceği, 2.750,00 TL x 10 Gün = 27.500,00 TL toplam Hak Mahrumiyetine uğrayabileceği, dosyaya sunulan evraklardan şirket bünyesindeki otobüslerin gelirlerinin ayrı ayrı takip edildiğine dair evrak bulunmadığından kazanç kaybı değerlendirilemediği, ... plakalı aracın gelirinin ne kadar olduğunun belirtilmediği, dava konusu aracın günlük gelir hesabı bilinmediğinden kazanç kaybı ile ilgili değerlendirme yapılamadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.

SMMM bilirkişi ... ’nin mahkememize sunmuş olduğu 15/04/2024 tarihli raporunda özetle. Davacı şirketin muhasebe kayıtlarında, şirket bünyesindeki otobüslerin gelirlerinin ayrı ayrı takip edilmediği, dolayısıyla dava konusu ... plakalı aracın gelirinin ne kadar olduğu defter kayıtlarından tespit edilemeyeceğini, ...

Esas 3/4 e-imza bu durumda toplam gelirler üzerinden inceleme yapıldığı, davacı şirketin 2021 yılındaki aylık cirosu ve ortalama günlük cirosu hesaplanabildiğini, davacı şirket vekilinin dosyaya sunmuş olduğu, 2021 Yılı Geçici Vergi Beyannameleri ve 600-Yurt İçi Satışlar hesabının muavin dökümanlarının incelenmesi ile, aylar itibariyle toplam ciroları aşağıdaki gibi olduğu, aylar bazında ortalama günlük cirolarına bakıldığında, kaza tarihi olan 15.09.2021 tarih ve 30.09.2021 tarihi arasındaki cirosunda bir düşme olmadığı,

dönem ciro ortalama günlük ciro 01.01.2021-31.01.2021 dönemi, 962.627,86 ciro, 32.087,60 ortalama günlük ciro, 01.02.2021-28.02.2021 dönemi, 957.564,83 ciro, 31.918,83 ortalama günlük ciro, 01.03.2021-31.03.2021 dönemi, 1.056.194,10 ciro, 35.206,47 ortalama günlük ciro, 01.04.2021-30.04.2021 dönemi, 886.329,10 ciro, 29.544,30 ortalama günlük ciro, 01.05.2021-31.05.2021 dönemi, 865.713,02 ciro, 28.857,10 ortalama günlük ciro, 01.06.2021-30.06.2021 dönemi, 1.477.906,46 ciro, 49.263,55 ortalama günlük ciro, 01.07.2021 - 31.07.2021 dönemi, 2.215.368,22 ciro, 73.845,61 ortalama günlük ciro, 01.08.2021 - 30.08.2021 dönemi, 1.904.207,71 ciro,

63.473,59 ortalama günlük ciro, 01.09.2021-14.09.2021 dönemi, 859.529,82 ciro, 61.394,99 ortalama günlük cirosu, 15.09.2021-30.09.2021 dönemi, 1.228.306,25 ciro, 76.769,14 ortalama günlük ciro, 01.10.2021-31.12.2021 dönemi, 4.852.038,90 ciro, 53.911,54 ortalama günlük ciro olan tabloda kaza tarihinden(15.09.2021) öncesi ve kaza tarihinden sonraki 15 günlük süre içerisinde cirosunda düşüş meydana gelmediği,

kaza tarihinden sonra Ekim ayında cirosunun kısmen düştüğü, her ne kadar ciro anlamında düşüş olmadığı tespit edilmiş ise de, dava konusu olayda sadece ... plakalı araca ilişkin günlük gelir hesabının yapılarak kaza nedeniyle çalışamadığı süreçteki ciro kaybının hesaplanması gerektiği, ancak defter kayıtlarında gelirlerin araç bazında takip edilmediğinden dava konusu aracın günlük gelir hesabı yapılamadığı, neticeten.

2021 yılında aylık bazında cirosunda bariz bir düşüş meydana gelmediği, sadece kazaya karışan araç ile ilgili ortalama günlük gelirinin defter kayıtlarından tespit edilemediğinden herhangi bir sonuca varılamadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesiyle. Müvekkilinin sahibi ve işleteni olduğu ... dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki plaka sayılı araç ile davalı ... TİC. LTD.

ŞTİ. 'nin sahibi olduğu ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, Konya ilinde Merkez ilçesinde Otobüs Terminali mevkinde çarpışması sebebiyle yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 15.09.2021 tarihli kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere ... plakalı araç işbu davaya konu kazanın meydana gelmesinde tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın dava dışı sürücüsü ... işbu kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, sigorta şirketine başvuru yapıldığını, hasar ödemesi alındığını, müvekkiline ait ... plakalı aracın şehirler arası yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla ...

A.Ş.’ne kiralandığını, kaza sebebiyle uğradığı hasardan dolayı, araç onarımı için uzun süre serviste kaldığını, onarım süresince kullanılamadığı için araçtan elde edilmesi beklenen maddi menfaat elde edilemediğini ve müvekkilinin ticari kazanç kaybına uğradığını, bu nedenlerle; davanın kabulü ile. 100,00 TL (Fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik belirsiz alacak olarak) kazanç kaybı tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; meydana gelen kazada davacı şirkete ait aracın sürücüsü dava dışı ... asli kusurlu olduğunu, müvekkiline ait ZMMS ... Sigorta Şirketi tarafından davacıya ödeme yapıldığını, davacının müvekkili şirketten kazanç kaybı adı altında talepte bulunması mümkün olmadığını, davacının uzun süre onarımda kalması, hasarının giderilmesinin bu kadar uzun sürmesi mümkün olmadığını, bu nedenlerle; davanın reddini talep etmiştir.

Sigorta poliçesinin incelenmesinde, ... plakalı aracın davalı ... Tic. Ltd. Şti. adına sigortalandığı anlaşılmıştır.

Türkiye Noterler Birliği tescil bilgileri incelemesinde; ... plakalı aracın kaza tarihinde davalı ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce 02/10/2023 tarihinde keşfin icra edilerek dosya Adli Trafik Bilirkişisine tevdii edilmiş olup, bilirkişinin 23/10/2023 tarihli raporunda neticeten; ... plakalı otobüs şoförü ... ’ın %100 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı otobüs şoförü ... ’un ise meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir kusur bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Hasar Bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 03/07/2024 tarihli raporunda neticeten; ... plakalı araç onarımının 10 günde tamamlanabileceği, aracın kaza tarihinde pazarlık payı da dikkate alındığında günlük kiralama bedelinin 2.750,00 TL olabileceği, 2.750,00 TL x 10 Gün = 27.500,00 TL toplam Hak Mahrumiyetine uğrayabileceği, dosyaya sunulan evraklardan şirket bünyesindeki otobüslerin gelirlerinin ayrı ayrı takip edildiğine dair evrak bulunmadığından kazanç kaybı değerlendirilemediği, ... plakalı aracın gelirinin ne kadar olduğunun belirtilmediği, dava konusu aracın günlük gelir hesabı bilinmediğinden kazanç kaybı ile ilgili değerlendirme yapılamadığı tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir hasar bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Dosya zarar hesabı için SMMM bilirkişi ... tevdii edilmiş olup, bilirkişi 15/04/2024 tarihli raporunda neticeten.

Davacı şirketin muhasebe kayıtlarında, şirket bünyesindeki otobüslerin gelirlerinin ayrı ayrı takip edilmediği, dolayısıyla dava konusu ... plakalı aracın gelirinin ne kadar olduğu defter kayıtlarından tespit edilemeyeceği, bu durumda toplam gelirler üzerinden inceleme yapıldığı, davacı şirketin 2021 yılındaki aylık cirosu ve ortalama günlük cirosu hesaplanabildiğini, davacı şirket vekilinin dosyaya sunmuş olduğu, 2021 Yılı Geçici Vergi Beyannameleri ve 600-Yurt İçi Satışlar hesabının muavin dökümanlarının incelenmesi ile, aylar itibariyle toplam ciroları aşağıdaki gibi olduğu,

aylar bazında ortalama günlük cirolarına bakıldığında, kaza tarihi olan 15.09.2021 tarih ve 30.09.2021 tarihi arasındaki cirosunda bir düşme olmadığı, 01.01.2021 - 31.01.2021 dönemi, 962.627,86 ciro, 32.087,60 ortalama günlük ciro, 01.02.2021 - 28.02.2021 dönemi, 957.564,83 ciro, 31.918,83 ortalama günlük ciro, 01.03.2021 - 31.03.2021 dönemi, 1.056.194,10 ciro, 35.206,47 ortalama günlük ciro, 01.04.2021 - 30.04.2021 dönemi, 886.329,10 ciro, 29.544,30 ortalama günlük ciro, 01.05.2021 - 31.05.2021 dönemi, 865.713,02 ciro, 28.857,10 ortalama günlük ciro, 01.06.2021 - 30.06.2021 dönemi, 1.477.906,46 ciro, 49.263,55 ortalama günlük ciro,

01.07.2021 - 31.07.2021 dönemi, 2.215.368,22 ciro, 73.845,61 ortalama günlük ciro, 01.08.2021 - 30.08.2021 dönemi, 1.904.207,71 ciro, 63.473,59 ortalama günlük ciro, 01.09.2021 - 14.09.2021 dönemi, 859.529,82 ciro, 61.394,99 ortalama günlük cirosu, 15.09.2021 - 30.09.2021 dönemi, 1.228.306,25 ciro, 76.769,14 ortalama günlük ciro, 01.10.2021 - 31.12.2021 dönemi, 4.852.038,90 ciro, 53.911,54 ortalama günlük ciro olan tabloda kaza tarihinden (15.09.2021) öncesi ve kaza tarihinden sonraki 15 günlük süre içerisinde cirosunda düşüş meydana gelmediği,

kaza tarihinden sonra Ekim ayında cirosunun kısmen düştüğü, her ne kadar ciro anlamında düşüş olmadığı tespit edilmiş ise de, dava konusu olayda sadece ... plakalı araca ilişkin günlük gelir hesabının yapılarak kaza nedeniyle çalışamadığı süreçteki ciro kaybının hesaplanması gerektiği, ancak defter kayıtlarında gelirlerin araç bazında takip edilmediğinden dava konusu aracın günlük gelir hesabı yapılamadığı, neticeten.

2021 yılında aylık bazında cirosunda bariz bir düşüş meydana gelmediği, sadece kazaya karışan araç ile ilgili ortalama günlük gelirinin defter kayıtlarından tespit edilemediğinden herhangi bir sonuca varılamadığı tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Davacı vekili 12/07/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; kazanç kaybı tazminat alacağını 27.500,00 TL olarak artırdığını beyan etmiştir.

Her ne kadar davacı taleplerinde aracın çalışamadığı döneme ilişkin kazanç kaybını istemiş ise de; mahkememizce düzenlettirilen ve yargılamaya esas alınan SMMM bilirkişi raporunda dava konusu aracın aylık veya yıllık ortalama net gelirinin tespit edilemediği anlaşılmakla ve bu yöndeki ispat külfeti davacı üzerinde olduğundan net kazanç kaybına dair herhangi bir değerlendirme yapılamamıştır.

Ancak asgari düzeyde kazaya karışan aracın kiralama bedeli hak mahrumiyeti noktasında bir talep hakkı doğduğundan ve objektif kriterlere göre basiretli bir tacir gibi hareket ederek aracı tamiratta bulunan davacı bu aracın yerine muadil bir aracı ikame ederek kiralama bedelinden fazla oluşacak zararları kendi insiyatifi ile engellenmesi gerektiğinden mevcut delil durumu itibariyle sadece aracın onarım süresince kira bedeline yönelik inceleme ve değerlendirme yapılması gerektiği takdir ve kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü ... %100 kusurlu olduğu, davacı talepleri kusur oranı, bedel artırım dilekçesi birlikte nazara alındığında; davacının kazanç kaybına ilişkin 27.500,00 TL'nin davalılardan 15/09/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Katip Hakim