Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/510 K.2025/91

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

Alacak (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı şirket arasında 03.03.2023 tarihli Prefabrik Yapı Sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8.02 Ödeme Şekli başlıklı maddesine göre; davalının müvekkiline en geç 30.03.2023 tarihine kadar 80 ton inşaat demiri teslim edilmesinin kararlaştırıldığını, ayrıca 1.469.000,00-TL de işin yapım ücreti olarak ödenmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin sözleşmede kararlaştırılan yükümlülüğünü olan sözleşmeye konu prefabrik yapıyı davalıya teslim ettiğini,

ancak davalının sözleşme ile kararlaştırılan ve en geç 30.03.2023 tarihine kadar teslim edilmesi gereken inşaat demirinden 3.100 kg'lık kısmını müvekkiline teslim etmediğini, ayrıca davalının kararlaştırılan bedeli eksik ödediğini, tarafların KDV dahil olarak anlaşma yaptığını, ancak KDV oranının % 18 olarak hesaplandığı,

KDV oranında artış veya düşüş olması halinde farkın alınacağının kararlaştırıldığını, fatura tarihinde KDV oranının % 20 olması nedeniyle faturanın 1.493.898,30 TL olarak kesildiğini, ancak KDV oranındaki değişiklik nedeniyle oluşan fark miktarının 24.898,30 TL alacağın davalı tarafından ödenmediğini, taraflarca imzalanan sözleşme gereğince müvekkilinin kendi üzerine düşen edimi yerine getirmesine karşın davalı tarafça borcun ifa edilmemesi dolayısıyla müvekkilinin oldukça büyük zarara uğradığını, bu nedenlerle sözleşme ile kararlaştırıldığı hâlde bugüne dek müvekkile teslimi yapılmayan 3.100 kg inşaat demirinin müvekkiline aynen teslimine,

bunun mümkün olmaması hâlinde fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 3.100 kg inşaat demirinin fiili ödeme tarihindeki güncel rayiç değeri üzerinden fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'nin temerrüt tarihi olan 30.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine,

davalının kusuru ile teslimi kararlaştırılan inşaat demirini teslim etmemesi ve kararlaştırılan ödemeyi yapmaması nedeniyle müvekkilin uğramış olduğu zararlara karşılık olmak üzere fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 101,70-TL gecikme tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, sözleşme ile kararlaştırılan bedelden ödenmeyen 24.898,30-TL'nin, davalının temerrüde düştüğü fatura tarihi olan 31.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun tebliği edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür. Davacı vekilinin 03/12/2024 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu görülmüştür.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

SMMM bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu 02/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası, davacıya ait incelenen ticari defter-belgeleri ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde. Davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, davacının defter kayıtlarına göre.

Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca, davalı tarafından 1.469.000,00 TL bedelli 6 adet çekin davacıya verildiği, çekin verildiği tarihte KDV oranının %18 olduğu, davacının 31.12.2023 tarihinde 1.493.898,30 TL bedelinde %20 KDV'li fatura düzenlediği, çekin verildiği tarihteki %18 KDV'nin fatura düzenlenme tarihinde KDV oranı'nın %20 ye çıkması sebebiyle 24.898,30 TL KDV farkından kaynaklanan alacağının olduğu, 17.07.2024 dava tarihi itibariyle davacının 24.898,30 TL alacaklı olduğu, dava tarihinden sonra 26.07.2024 tarihinde davalının 24.898,30 TL davacının İş Bankası hesabına havale göndermesi ile bakiyenin 0,00 TL olduğu,

davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığından defter incelemesi yapılamadığı görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.

İnşaat Mühendisi bilirkişisi ... mahkememize sunmuş olduğu 21/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Talep konusu 3100 kilogram demirin dava dilekçesinde belitirldiği en geç 30.03.2023 tarihine kadar teslim edilmesi kararlaştırıldığı, bu tarihteki piyasa satış değerinin belirlenmesinin istenildiğini, inceleme ve değerlendirmeler sonucunda.

Yapılan piyasa araştırmaları neticesinde 30.03.2023 yılı piyasa rayiç birim fiyatlarına göre istenilen malzemenin birim fiyatı (16.100+16.600+16.200+16.200+16.400+16.500)/6=16.333,33 TL /Ton olarak çıktığını, Beton çelik çubuğu, nervürlü 8-12 mm-g 14-32 mm malzemesinin, 3100,00 kg'ın 30/03/2023 yılı piyasa birim fiyatının 16,333 TL= 50.633,32 TL olduğu, dolayısıyla teknik özellikleri belirtilen dava konusu 3.100 kg demir malzemenin 30.03.2023 yılı toplam bedelinin 50.633,32 TL (KDV Dâhil) olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Alacak (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesiyle, müvekkili ile davalı arasında 03/03/2023 tarihinde Prefabrik Yapı Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği davalının en geç 30/03/2023 tarihine kadar müvekkiline 80 ton inşaat demiri teslim etmesi ve işin yapım ücreti olarak 1.469.000,00 TL'nin ödenmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ancak davalının 3.100 kg'lık inşaat demirini teslim etmediğini ve sözleşme ile belirtilen bedeli de eksik ödediğini, bu nedenlerle teslimi yapılmayan 3.100 kg'lık inşaat demirinin müvekkiline aynen teslimini veya müvekkilinin uğradığı zararının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun tebliği edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

Mahkememizce tarafların ticari defterleri sunulması ve yerlerinin bildirilmesi hususunda süre tanınmış olup, davalı tanınan kesin süre içerisinde defter yerlerini bildirmemiştir. Toplanan deliller itibariyle, davacının sunmuş olduğu ticari defterler üzerinde inceleme yapılarak rapor tanzim edilmek üzere dosya bilirkişi ... tevdi edilmiş olup, bilirkişi 02/11/2024 tarihli raporunda neticeten.

Davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, davacının defter kayıtlarına göre.

Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca, davalı tarafından 1.469.000,00 TL bedelli 6 adet çekin davacıya verildiği, çekin verildiği tarihte KDV oranının %18 olduğu, davacının 31.12.2023 tarihinde 1.493.898,30 TL bedelinde %20 KDV'li fatura düzenlediği, çekin verildiği tarihteki %18 KDV'nin fatura düzenlenme tarihinde KDV oranı'nın %20 ye çıkması sebebiyle 24.898,30 TL KDV farkından kaynaklanan alacağının olduğu, 17.07.2024 dava tarihi itibariyle davacının 24.898,30 TL alacaklı olduğu, dava tarihinden sonra 26.07.2024 tarihinde davalının 24.898,30 TL davacının İş Bankası hesabına havale göndermesi ile bakiyenin 0,00 TL olduğu,

davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığından defter incelemesi yapılamadığı tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

HMK'nun 222/3. Maddesi " ...İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir..." hükmüne havidir.

Mahkememiz 1. Celsesinde 5 nolu ara kararı c bendinde ticari defter ve belgelerin tanınan kesin süre içerisinde sunulmadığı veya bilirkişi incelemesine açılmadığı takdirde usulüne uygun tutulmuş karşı taraf defterlerinin aleyhlerine delil olarak değerlendirilebileceği taraflara ihtar edilmiştir.

Dosya İnşaat Mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi ... 21/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda neticeten. Talep konusu 3.100 kilogram demirin dava dilekçesinde belitirldiği en geç 30.03.2023 tarihine kadar teslim edilmesi kararlaştırıldığı, bu tarihteki piyasa satış değerinin belirlenmesinin istenildiğini, inceleme ve değerlendirmeler sonucunda.

Yapılan piyasa araştırmaları neticesinde 30.03.2023 yılı piyasa rayiç birim fiyatlarına göre istenilen malzemenin birim fiyatı (16.100+16.600+16.200+16.200+16.400+16.500)/6=16.333,33 TL/Ton olarak çıktığını, Beton çelik çubuğu, nervürlü 8-12 mm-g 14-32 mm malzemesinin, 3.100,00 kg'ın 30/03/2023 yılı piyasa birim fiyatının 16,333 TL olduğu, dolayısıyla teknik özellikleri belirtilen dava konusu 3.100 kg demir malzemenin 30.03.2023 yılı toplam bedelinin 50.633,32 TL (KDV Dâhil) olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Davacı davalıya dava konusu alacağa ilişkin olarak noter aracılığıyla ihtarname göndermiş ise de, bu ihtarnamenin tebliği tarihi olan 07/06/2024 tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir. Noter ihtarname masrafları teslimin gerçekleşmemesi nedeniyle oluşan zararlar kapsamında değerlendirilmiştir.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde.

Düzenlenen bilirkişi raporları, davacı vekilinin ıslah dilekçesi de nazara alınarak, taraflar arasındaki sözleşmenin varlığına dair herhangi bir uyuşmazlık bulunmayıp bu durumda eksik teslim edildiği iddia edilen ürünlerin teslimine ilişkin ispat külfeti davalı üzerinde olup, ilgili ürünlerin teslimine dair muteber herhangi bir delil sunulmamış olup, ayrıca davalı taraf ihtarlı tebligata rağmen süresi içerisinde ticari defterleri ibraz etmemiştir,

bu cihetle dosya muhtevası itibariyle davacının usulüne uygun şekilde tutulmuş ticari defterlerinin aksini gösterir herhangi bir delil sunulmadığından davacıya teslim edilmeyen demirler nedeniyle oluşan zarara ilişkin 50.633,32 TL'nin 07/06/2024 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, teslimin gerçekleşmemesi nedeniyle oluşan zararlara ilişkin taleple bağlı kalınarak 101,70 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davacının KDV farkından kaynaklı ödenmeyen bedele ilişkin talebinde, SMMM bilirkişinin raporunda bu bedelin davalı tarafından 26/07/2024 tarihinde 24.898,30 TL olarak ödemesinin yapıldığını belirttiği anlaşılmakla, bu nedenle dava tarihinden sonra talep miktarınca ödeme yapıldığından davacının bu husustaki taleplerinin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Yapılan ödeme yargılama masrafları ve vekalet ücretine ilişkin olarak davacı lehine değerlendirilmiştir.

Katip Hakim