Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/566 K.2025/219

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Mah. ... Sk. No:... A/1 Selçuklu/KONYA adresinde faaliyet gösterdiğini, aynı adreste 08.08.2024 tarihinde büyük bir yangın felaketi yaşadığını, yangına felaketine dair Konya Büyükşehir Belediyesi İftaiye Dairesi Başkanlığı İtfaiye olayı raporunun sunulduğunu, müvekkilinin işyerinde meydana gelen bu yangın felaketi nedeniyle

İş yerinin zarar gördüğünü, işyerinde bulunan. 2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022-2023 yıllarına ait tüm Muhasebe Arşivi ( Alış faturaları-Satış Faturaları-İrsaliye-Banka Dökümleri-Çek Dökümleri-Gider pusulaları-SGK Bordroları-Hesap pusulaları-Yevmiye Defterleri-Defteri Kebir-Envanter Defterleri-Karar Defteri-Pay Defteri-Digital Muhasebe Kayıtları-E-Defter Raporları-Yevmiye Defteri Beratları-Defteri Kebir Beratları,

2024 Güncel ( Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos ayları Muhasebe Belgeleri (Alış faturaları-Satış Faturaları-İrsaliye-Banka Dökümleri-Çek Dökümleri-Gider pusulaları-SGK Bordroları-Hesap pusulaları-Yevmiye Defterleri-Defteri Kebir-Envanter Defterleri-Karar Defteri-Pay Defteri-Digital Muhasebe Kayıtları-E-Defter Raporları-Yevmiye Defteri Beratları-Defteri Kebir Beratları ve İ.S.G (İş Sağlığı ve Güvenliği) Dökümanları, İşyeri Risk Analizi, İş Sağlığı Güvenliği Eğitim Belgeleri, Personel İş Kazası Dökümanları, Personel Özlük Dosyaları,

Puantaj Kayıtları - Eksik Gün Bildirimine ilişkin belge ve ekleri vb.'nin bir kısım ticari belgelerin zayi olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı 82. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.”

şeklinde bir düzenleme yer almaktadır." hükmünün bulunduğunu, bu nedenlerle, zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava çek iptali istemine ilişkindir.

HMK madde 114/1-h fıkrası "...Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması." ve madde 115/2 "... Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir.

Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder..." fıkrası gereğince davacı şirketin 2013(bu yıl dahil) ila 2014(bu yıl dahil) yılları arasındaki döneme ait yevmiye, envanter, kebir, karar, pay defterleri, e-defter raporları, yevmiye defteri beratları, defteri kebir beratları; yine bu yıllar arası döneme ait; alış ve satış faturaları, irsaliyelerin zayi olduklarının tespiti ile bu defter ve belgelere yönelik zayi belgesi verilmesi talebinin, anılan defter ve belgelerin 10 yıllık saklama sürelerinin dolduğu anlaşılmakla;

davacının bu yöndeki taleplerinin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

TTK 82. Maddesinde " (1) Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür......

(7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir....." hükmüne havidir.

Davacı vekilince yargılama sürecinde zayi talep edilen defterlere ilişkin noter onay kağıtları sunulmuş, faturalara dair basım yerleri bildirilmiş ve ilgili yerlerden bir kısım evraklara ilişkin kayıtlar teyit edilmiştir.

Yapılan yargılama neticesinde; davacı şirkete ait dijital muhasebe kayıtları, gider pusulaları, SGK bordroları,İş sağlığı ve güvenliği dökümanları, işyeri risk analizi belgeleri, iş sağlığı ve güvenliği eğitim belgeleri, personel iş kazası dökümanları, personel özlük dosyaları, puantaj kayıtları,eksik gün bildirimine ilişkin belge ve ekleri ile hesap pusulalarının zayi olduklarının tespiti ile bu belgelere yönelik zayi belgesi verilmesi talebinin, anılan belgeler TTK'nun 82/1 fıkrası uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler arasında yer almadıklarından davacının bu yöndeki taleplerinin reddine, Davacının 2015, 2016,

2017, 2018, 2019, 2020, 2021,2022,2023 ve 2024 yıllarına ait envanter defteri, karar defteri, pay defteri, e - defter raporları, yevmiye ve defteri kebir beratları, Alış faturaları, satış faturaları, irsaliyeler.

2015, 2016, 2017 yıllarına ait yevmiye defteri ve defteri kebir için zayi belgesi talebinin kabulüne; bu defterlerin 08/08/2024 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda zayi olduğunun tespiti ile davacıya bu defterlerle ilgili TTK'nun 82/7.maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine karar verilmiştir.

Davacının 2018(bu yıl dahil) ile 2024(bu yıl dahil) yılına ait yevmiye defteri ve büyük defterlerin noter tasdiki bulunduğunun ispatlanamamış olduğundan bu defterlere ilişkin zayi belgesi verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından her ne kadar iş bu kıymetli evrak iptali davası açılmış ise de; davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 17/01/2025 tarihli dilekçesi ile banka dökümleri ve çek dökümleri taleplerinden feragat ettiğini bildirdiği anlaşılmıştır.

HMK'nun 307. maddesinde "(1)Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir." hükmünü amirdir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 HMK.sayılı kanunun 311.maddesi gereği davadan feragat, kesin hükmün yasal sonuçlarını doğuran ve davayı sonuçlandıran taraf işlemi olup, bu durumlar karşısında davacının banka dökümleri ve çek dökümlerine ilişkin talebinden feragat etmesi nedeniyle davacının banka dökümleri ve çek dökümlerine ilişkin zayi belgesi verilmesi talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVANIN KISMEN KABULÜNE

1-Davacı şirketin 2013(bu yıl dahil) ila 2014(bu yıl dahil) yılları arasındaki döneme ait yevmiye, envanter, kebir, karar, pay defterleri, e-defter raporları, yevmiye defteri beratları, defteri kebir beratları; yine bu yıllar arası döneme ait; alış ve satış faturaları, irsaliyelerin zayi olduklarının tespiti ile bu defter ve belgelere yönelik zayi belgesi verilmesi talebinin, anılan defter ve belgelerin 10 yıllık saklama sürelerinin dolduğu anlaşılmakla; 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-h ve 115/2 fıkraları uyarınca HUKUKİ YARAR YOKLUĞUNDAN REDDİNE,

2-Davacı şirkete ait dijital muhasebe kayıtları, gider pusulaları, SGK bordroları,İş sağlığı ve güvenliği dökümanları, işyeri risk analizi belgeleri, iş sağlığı ve güvenliği eğitim belgeleri, personel iş kazası dökümanları, personel özlük dosyaları, puantaj kayıtları,eksik gün bildirimine ilişkin belge ve ekleri ile hesap pusulalarının zayi olduklarının tespiti ile bu belgelere yönelik zayi belgesi verilmesi talebinin, anılan belgeler TTK'nun 82/1 fıkrası uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler arasında yer almadıklarından REDDİNE,

3-Davanın 2018(bu yıl dahil) ila 2024(bu yıl dahil) yılına ait yevmiye defteri ve büyük defterlerin noter tasdiki bulunduğunun ispatlanamamış olduğundan bu defterlere ilişkin zayi belgesi verilmesi talebinin REDDİNE,

4-Davacının 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021,2022,2023 ve 2024 yıllarına ait envanter defteri, karar defteri, pay defteri, e - defter raporları, yevmiye ve defteri kebir beratları, Alış faturaları, satış faturaları, irsaliyeler; 2015, 2016, 2017 yıllarına ait yevmiye defteri ve defteri kebir için zayi belgesi talebinin kabulüne; bu defterlerin 08/08/2024 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda zayi olduğunun tespiti ile davacıya bu defterlerle ilgili TTK'nun 82/7.maddesi uyarınca ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,

5-Davacının banka dökümler ve çek dökümlerine ilişkin zayi belgesi verilmesi talebinin FERAGAT NEDNEİYLE REDDİNE,

6-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcına karşılık peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7-Davacının yapmış olduğu mahkeme masraflarının üzerinde bırakılmasına,

8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 madde gereğince davacıya iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/03/2025

Katip Hakim