Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/567 K.2025/745

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04/04/2022 tarihinde davacı ......'a ait ......plakalı araç (çekici tır) ile sürücü .....kontrolündeki, davalı ....'a ait olan .......plakalı araç arasında Sakarya/Arifiye'de meydana gelen trafik kazası oluşan kasko sigortası ödemesinin yetersiz olması nedeniyle bakiye pert rayiç bedeli, kazadan sonra ödenmiş olan çekici bedeli, aracın pert total işlemi uygulanmasının gerekli olmadığının tespit edilmesi durumunda davacı tarafından yapılan hasar onarım bedeli, kasko sigortası tarafından yapılan ödemenin gecikmesinden dolayı oluşan munzam zarar, müvekkilin aracı kullanamadığı dönemler için uğramış olduğu ticari kazanç kaybı kapsamında araç mahrumiyet bedelinin ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ......Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davacıya 135.000,00 TL ödeme yapıldığını, araç bedelinin tam ve eksiksiz olarak davacıya ödendiğini, davacının kazanç kaybı talebinin teminat dışı olduğunu, davacının hiçbir somut delile dayanmaksızın temerrüt tarihi ve ödeme tarihinde farazi altın, euro, dolar alımları yaptığını varsayarak azami miktarda bir zarar talebinde bulunduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

Davalı..... cevap dilekçesi sunmadığından münkir sayılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, trafik kazasından kaynaklı pert bedeli, araçtan mahrum kalma bedeli, çekici bedeli ve munzam zararının tazmine yönelik açılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, 04.04.2022 tarihinde meydana gelen kazada kazaya karışan araçların kusur oranlarının ne olduğu, ......plakalı araçta hasarın meydana gelip gelmediği, aracın pert olup olmadığı, bakiye pert bedelinin kalıp kalmadığı, araçtan mahrum kalma, çekici bedeli ve munzam zarar talebinin haklı olup olmadığı yönündedir.

Kazanın meydana geldiği yer adresi mahkememiz yetki çevresinde kaldığından HMK'nın 16. Maddesi gereği yetki ilk itirazı yerinde görülmemiştir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde araç işletenin sorumluluğu, 90 ve devamı maddelerde ise zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre bir motorlu taşıtın işletilmesinden dolayı ortaya çıkacak zararlardan dolayı işleten aynı zamanda sürücü değil ise sürücü ile birlikte müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır. Sigorta şirketinin sorumluluğu ise kazadan dolayı poliçe ve teminat miktarı bakımından muteberdir.

Mahkememizce keşif icra edilmiş, keşfe refakat eden bilirkişi heyetinden 17.11.2023 tarihli kök ve 20.05.2024 tarihli ek rapor alınmıştır. Sunulan raporların denetlemeye müsait olmaması, dava dilekçesinde ileri sürülen beyanlar ve talepler ile savunmalara yönelik yeterli açıklıkta değerlendirme olmaması nedenleriyle itibar edilmemiştir. Mahkememizce yeni oluşturulan heyetten bilirkişi raporu temin edilmiştir.

Makineci bilirkişi ......., mali müşavir bilirkişi ......ve finans alanın uzman bilirkişi .....'tan kök ve ek raporlar alınmıştır.

a-Sunulan 05.09.2024 tarihli kök raporda; kazanın meydana gelmesinde ......plakalı aracın %100 oranında kusurlu olduğu, pert total oranının %76'nın üzerinde olduğu, dolayısıyla ......plakalı aracın pert sayılması gerektiği, aracın sovtaj değerinin 290.000,00 TL olduğu, aracın değerinin 488.189,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin 185.000,00 TL ödeme yaptığı, aracın 30 günde onarım göreceği, araç mahrumiyet bedelinin 1.477,49 TL olduğu, yasal faiz ile 5.392,60 TL, ticari faiz ile 10.335,82 TL munzam zarar oluştuğu, çekici bedelinin 1.000,00 TL olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkememizin 09.01.2025 tarihli ara kararında rapora karşı yapılan itirazların değerlendirilmesi, araç rayiç bedelinin aracın kendi özellikleri dikkate alınarak hesaplanması, davacıya ait araca yönelik hasar ödemelerine ilişkin miktarların tespiti ile bu ödemelerin güncellenerek davacı zararından düşülmesinin hesaplaması (Yargıtay 4. Hukuk dairesi'nin 22/05/2024 Tarih 2024/671 Esas ve 2024/5113 Karar sayılı ilamı) için dosyanın bilirkişi heyetine tevdiine, ek rapor tanzim edilmesinin istenmesine karar verilmiştir.

b- Sunulan 09.03.2025 tarihli bilirkişi raporunda; aracın piyasa rayiç bedelinin 662.500,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce dosya 23.01.2024 tarihli celse ara kararı ile yeniden bilirkişi heyetine gönderilmiş ve ek rapor alınmıştır.

c-Sunulan 09.07.2025 tarihli bilirkişi raporunda; aracın rayiç bedelinin 915.000,00 TL olduğu, çekici bedelinin 6.000,00 TL olduğu, araç mahrumiyet bedelinin 20.221,00 TL olduğu, kazanç kaybının ise 268.439,07 TL olduğu belirtilmiştir.

Kusur ve sorumlulu yönünden;

Tarafların iddia ve savunmaları ile temin edilen deliller kapsamında yürütülen yargılama neticesinde.

04.04.2022 tarihinde ....ilinden, ....iline seyir halinde olan .....plakalı çekici ve buna bağlı .....plakalı yarı römorkun, kaza nedeniyle emniyet şeridinde yavaşlamış davacıya ait .....plakalı çekici ve buna bağlı .....plakalı romorka arkadan çarpması ve .....plakalı çekicinin de önündeki ....plakalı tankere çarpması şeklinde gerçekleşen kazada .....plakalı çekicinin 2918 sayılı KTK'nın 56/c (araçlar arası mesafe), 84/d (arkdan çarpma) maddesinde belirtilen kuralları ihlal ettiği tespit edilmekle %100 oranında kusurlu olduğu, .....plakalı çekicinin kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı,

kazanın etkisiyle davacının aracında ortaya çıkan zarardan dolayı KTK'nın 85 ve 90. maddelerine göre .....plakalı çekicinin maliki davalı .....ve İMM Sigortacısı davalı sigorta şirketinin sorumlu bulunduğu anlaşılmıştır.

Pert bedeli talebi talebi yönünden;

Kaza nedeniyle ......plakalı çekicinin uğradığı hasar nedeniyle kaza tarihindeki hasar bedeli miktarı 373.520,29 TL olduğu, yine kaza tarihi itibariyle piyasa değerinin ise 662.500,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Hasar bedeli ile piyasa değeri arasındaki oranın %48 olduğu, pert-total olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. 09.03.2025 tarihli bilirkişi ek raporundaki değerlendirmelere itibar edilmiştir.

Diğer bilirkişi raporların itibar edilmeme sebebi, aracın kaza tarihindeki piyasa fiyatını belirlemede kaza tarihindeki verilerin kullanılmaması, güncelden geriye doğru bir takım parametreler kullanılarak aracın kaza tarihindeki piyasa değerinin tespit edilmesidir. Yargıtayın yerleşik uygulamalarına göre aracın kaza tarihindeki piyasa değeri ve hasar bedelinin tespiti gerekir.

Davacı vekili 06.11.2024 tarihli dilekçesinde sovtajın uhdelerinde kalacağını beyan etmiştir. Davaya konu aracın sovtajının davacı uhdesinde kalacağı tespit edilmekle 290.000,00 TL sovtaj bedeli pert bedeli miktarından mahsup edilmiştir.

Davalı .....i Sigorta şirketi 04.11.2022 tarihinde 135.000,00 TL miktarını davacıya ödemiştir. Yargıtay 4. Hukuk dairesi'nin 22/05/2024 Tarih 2024/671 Esas ve 2024/5113 Karar sayılı ilamı dikkate alınarak ödeme tarihi olan 04.11.2022 ile rapor tarihi olan (son ek rapor tarihi olan) 09.07.2025 tarihleri arasında yapılan ödemenin yasal faize göre güncelleme yapılmasıyla ortaya çıkan toplam 35.814,00 TL'nin pert bedelinden mahsup edilmesi gerektiği resen yapılan hesaplama ile tespit edilmiştir.

Bununla birlikte dava dışı Doğa Sigorta Şirketi de 26.05.2022 tarihinde davacıya 50.000,00 TL ödeme yapmıştır. Yine Yargıtay 4. Hukuk dairesi'nin 22/05/2024 Tarih 2024/671 Esas ve 2024/5113 Karar sayılı ilamı dikkate alınarak ödeme tarihi olan 26.05.2022 ile rapor tarihi olan (son ek rapor tarihi olan) 09.07.2025 tarihleri arasında yapılan ödemenin yasal faize göre güncelleme yapılmasıyla ortaya çıkan toplam 22.369,50 TL TL'nin pert bedelinden mahsup edilmesi gerektiği resen yapılan hesaplama ile tespit edilmiştir.

Sonuç olarak; 662.500,00 TL(araç pert bedeli)-290.000,00 TL (sovtaj bedeli)-189.987 TL (davalı Gri Sigorta şirketinin ödemesinin güncellenmiş miktarı ile birlikte)- 72.369,50 TL (Doğa Sigorta Şirketinin ödemesinn güncellenmiş miktarı ile birlikte)= 110.143,50 TL ödenmemiş pert bedeli olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle talebin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kazanç kaybı kapsamında araçtan mahrum kalma bedeli, munzam zarar ve çekici bedeli talebi yönünden;

Dosya kapsamına göre davaya konu araç için pert total işlemi yapılması gerektiği tespit edilmiştir. Bu durumda perte ayrılmış araç için kazanç kaybının talep edilemeyeceği, kazanç kaybının içtihatlar gereği makul onarım süresi için talep edilebileceği değerlendirildiğinden davacının kazaya neden olan araç sürücüsünden de kazanç kaybını talep edemeyeceği anlaşılmakla kazanç kaybı kapsamında araçtan mahrum kalma bedeli talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf munzam zarar talebinde bulunmuş olsa da dava açılmadan önce davalı .....Sigorta şirketi'nin 04.11.2022 tarihinde 135.000,00 TL ödemeyi, dava dışı .....Sigorta Şirketi'nin 26.05.2022 tarihinde davacıya 50.000,00 TL ödemeyi yaptığı, faizi aşan aşkın zararın olup olmadığı konusunda davacının yeterli delil ibraz etmediği anlaşılmakla munzam zarar talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf çekici bedeli talep etmişse de dayanak olarak sunduğu 06.02.2023 tarihli faturanın kazanın meydana gelmesinden yaklaşık 10 sonra düzenlendiği, arada geçen zaman dikkate alındığında faturanın dayanak olarak alınmasının mümkün olmadığı, başkaca somut delil ibraz edilmediği anlaşılmakla çekici bedeli talebinin reddine karar verilmiştir.

Sonuç olarak;

110.143,50 TL pert bedeli talebinin kısmen kabulüne, kazanç kaybı kapsamında araçtan mahrum kalma bedeli, munzam zarar ve çekici bedeli talebinin ise ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

KTK'nın 109. Maddesi gereğince kaza ve dava tarihi arasında 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.

Pert bedeli talebi belirsiz alacak davası olarak açılabileceğinden bedel artırım dilekçesi dikkate alınarak davalı ......yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı ..... Sigorta şirketi yönünden başvuru tarihi dikkate alınarak temerrüt tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiştir.

Kasko poliçesi kapsamında tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur. Davacı taraf davalı sigorta şirketine 28.07.2022 tarihinde başvurmuş olup 45 gün sonrası olan 11.09.2022 tarihinde davalı sigorta şirketi temerrüte düşmüştür. Kısa kararda sehven rakam hatası yapılarak 14.09.2022 tarihi yazılmış olup, hüküm altında bu konuda tashih şerhi düzenlenmiştir.

G.D.

Gerekçesi yazılacak gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;

1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,

Pert bedeli ile hasar bedeli taleplerinin terditli dava olarak açıldığı, davaya konu aracın pert total işlemine tabi tutulması gerektiği, dolayısıyla pert bedeli yönünden karar verilmesi gerekip hasar bedeli yönünden bir karar verilmesinin gerekmediği dikkate alınarak;

-110.143,50 TL pert bedelinin davalı .......yönünden kazanın meydana geldiği tarih olan 04.04.2022 tarihinden itibaren, davalı Gri Sigorta Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve ..... Sigorta Anonim Şirketi'nin poliçede yazılı limitle sınırlı sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

-Ticari kazanç kaybına yönelik araç mahrumiyet bedeli, munzam zarar ve çekici bedeli taleplerinin ayrı ayrı reddine,

2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 7.523,90-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 1.492,65-TL'nin yatıran tarafa iadesine,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı .... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 52.733,84 -TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Sigorta şirketine verilmesine,

5-Davacı tarafından (yapılan yatırılan harçtan/harçlardan iadesine karar verilen kısım düşüldükten sonra kalan); 7.523,90 TL Harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; 18.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.912,35-TL Keşif Harcı, 2.385,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 22.297,60-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak (%19,67 kabul oranı) 4.385,94-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranı dikkate alınarak (%19,67 kabul oranı) 613,70-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen hazineye irad kaydına, bakiye kısmın ise davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,

Dair, davacı vekilinin (e-duruşma vasıtasıyla) yüzünde, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 02/12/2025

Katip e-imza

Hakim e-imza

TASHİH ŞERHİ

Katip · e-imza Hakim · e-imza