Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/86 K.2024/378

Av. ... Av. ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ...

DAVA

İpotek (Terkin İstemli)

DAVA TARİHİ : 22/11/2021

KARAR TARİHİ : 02/07/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İpotek (Terkin İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 22.11.2021 tarihli dava dilekçesinde özetle. Dava konusu taşınmaz, müvekkile ait bulunan Sakarya İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... Ada, ... Parsel Numarasında tapuya kayıtlı bulunan ... arsa payı C blok, zemin kat, 1 bağımsız bölüm numarasında bulunan taşınmazı müvekkilinin 10.09.2019 tarihinde ...'ten ipotekli olarak satın aldığı bu taşınmaz için eski malik ...' ün kullandığı krediye istinaden, davalı lehine Sakarya İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, Kocamaşı mevkii, ... Ada, ... Parsel Numarasında tapuya kayıtlı bulunan 36/3248 arsa payı ... blok, zemin kat, 1 bağımsız bölüm numarasında bulunan bu taşınmaz üzerinde davalı lehine ipotek tesis edildiği, Eski malik ...'ün ... - ...'nden kullandığı banka kredisi ile ilgili borcun tamamının ödendiğini, müvekkilinin eski malikin kullandığı kredi ödemesinin bitmesi ile T.C.

Kadıköy 19. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numarası ile ilgili bankaya Türk Medeni Kanunu gereği alınan kısmı borç ipoteğinin kaldırılmasına dair ihbarname gönderdiğini, müvekkil, T.C Erdemli 3. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ilgili bankaya bu kez de İpoteğin kaldırılmama nedenin tarafına yazılı olarak bildirilmesini, ipoteğin kaldırılmaması durumunda yasal yollara başvuracağını ihtaren bildirdiğini, Davalıya, ipoteğin kaldırılması için müvekkil tarafından ihtarname çekilerek başvurulmasına rağmen davalı bu talebini yerine getirmediğini, adı geçen taşınmaz üzerinde davalı lehine olan ipoteğin kaldırılmasına,

yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili bila tarihli cevap dilekçesinde özetle.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu’nun 3. maddesinin (k) bendindeki tanıma göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, (l) bendindeki tanıma göre de tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade edeceğini,

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 73. maddesinin (I) bendi gereğince de bu kanunun uygulaması ile ilgili çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakılması gerektiğini, davacı ile müvekkil Banka arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığını, davanın tarafları olan davacı ile müvekkil Banka arasında Tüketici Mahkemesi'nin görevine giren bir tüketici işlemi mevcut olmadığı gibi kaldı ki herhangi bir hukuki ilişki de bulunmadığını, Dava dışı ...’e ait iken kaydındaki müvekkil Banka lehine tesis edilmiş olan ipotekle birlikte davacıya satılmış olan Sakarya İli, ... ilçesi, ...

Mah., ... ada, ... parsel, ... cilt no, ... sahife noda kayıtlı C Blok zemin kat 1 bağımsız bölüm nolu taşınmaza ilişkin ipotek belgesi ve resmi senedin 1. maddesi, “……. tarihli Konut Finansmanı Sözleşmesinden ve ayrılmaz bir eki olan ödeme planına uygun olarak kullandığı/kullanacağı krediden doğan borçları ve buna ilaveten Banka Merkez ve Şubeleri ile yapmış olduğu ya da ileride yapacağı, kambiyo senetlerinin iskonto veya iştirasından namına açılmış ve açılacak bilcümle borçlu ve alacaklı cari hesaplardan veya lehine verilmiş ve verilecek teminat ve kefalet mektuplarından ve Bankamız Merkez ve Şubelerinin borçlu, keşideci, muhatap, ciranta,

aval, kefil, müşterek borçlu, yed'i emin ve sair sıfatlarla imzasını havi olarak işleme kabul ettiği kambiyo senedi, mukavele, sözleşme, taahhütname ve saire ile ithalat, ihracat ve bilimum kambiyo ve kısa, orta, uzun vadeli kredi işlemlerinden ve sebepsiz zenginleşme, haksız fiil, kanun gibi diğer her türlü sebepten doğmuş ve doğacak borçlarını Anapara olan 150.000-TL ve buna ek olarak …….

Birinci dereceden ve fekki Bankaca bildirilinceye kadar hüküm ifade etmek üzere süresiz olarak ipotek etmeyi kabul ettiğini... '' şeklinde düzenlendiğini, ...’ün kredi borçlarının teminatını teşkil eden taşınmazın ipotek akit tablosunda, ipoteğin sadece konut finansmanı sözleşmesine özgülenmediği başka bir ifadeyle, ipoteğin adı geçen borçlunun müvekkil Bankaya olan asaleten ve kefaleten her ne sebeple olursa olsun doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatını teşkil edeceğinin açık olduğunu, müvekkil Bankanın Tüccarbaşı Şubesi ile dava dışı ... arasında akdedilen Kredi Genel Sözleşmelerine istinaden krediler açılmış ve kullandırıldığını,

söz konusu sözleşmelerin hükümlerine riayet etmeyen borçlulara hesap kat ihtarnameleri keşide edilerek borçlar bildirilmiş, borçların verilen süre içinde ödenmemesi durumunda borçların tahsilini teminen haklarında yasal takip işlemlerine başlanacağı ihtar edilmiş, ihtarnameye rağmen borçların ödenmemesi üzerine borçlardan kefil sıfatıyla sorumlu olan ...hakkında İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğü’nün 2020/2219 , 2020/2220, 2020/2221 ve 2020/11976 E. sayılı dosyalarıyla icra takipleri başlatılmış olup, bahse konu icra dosyalarına konu edilen borçlar halen devam ettiğini, davanın görev yönünden usulden reddine,

esasa girmeden eksik harcın tamamlatılması ile ilgili olarak davacıya muhtıra gönderilerek eksik harcın tamamlatılmasına, eksik harcın davacı tarafından tamamlanmaması halinde davanın esasa girilmeden reddine, mahkemenizce davanın esasına girilmesi halinde, haksız ve mesnetsiz olduğu ortaya konan davanın esastan reddini beyan etmiştir.

... ; ...hakkında ...'ne olan kefaletinden kaynaklanan borcu bulunmakta ve dava konusu olan taşınmazın kaydındaki ipotek şerhinin, ipotek veren ...'ün işbu borçlarında teminatını teşkil etmekte ve işbu kredi riski ile ilişkili olarak adı geçen hakkında bankalarınca İstanbul Anadolu 16. İcra Dairesinin 2020/11976-2020/220 ve 2020/2219 Esas sayılı dosyalarıyla icra takibi başlatıldığı, bu nedenle davacı ...' a ... bahse konu taşınmazı muvazaalı satış yaptığı, bahse konuş taşınmazın alım/satım işlemi sırasında 1. Derece alacaklı olan bankalarınca uygunluk alınmadan yapıldığı,

dolayısıyla banka ipoteğinin devam ettiğini bildirmiş yazı ekinde tapu fotokopisi, ilgili taşınmaza ait ipotek ve resmi senet belgesi, kefile ait imzalı sözleşmeler, konut finansmanı sözleşmesi, ödeme tablosunu göndermiştir.

İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğünün 2020/2220,2020-2221 ve 2020/2219 Esas sayılı dosyaların bir sureti sistem üzerinden celp edilmiştir.

Karasu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/383 Esas - 2022/219 Karar sayılı dosyası görevsizlik kararı verilerek mahkememize gönderilmekle, mahkememiz esasının (2023/281 Esas) sırasına kaydedildiği, mahkememizin 24/10/2023 Tarihli gerekçeli kararı ile; "Mahkememiz ile Karasu Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıkmış olduğundan kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde HMK'nın 21. maddesi gereği görevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine resen gönderilmesine," karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce 24/10/2023 tarihli hüküm, dosya taraf vekillerine elektronik tebligat ile 04/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği, "Tarafların Kararı İstinaf Etmemesi Üzerine" hükmün, 21/11/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2023/1651 Esas -2023/1594 Karar sayılı, 01/12/2023 Karar Tarihli Karar ilamı ile; "6100 Sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23.maddeleri gereğince Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin Yargı Yeri Olarak Belirlenmesine, Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine," şeklinde, mahkememiz kararının Sakarya Bölge Adiye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2023/1651 Esas sayılı dosyası ile kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce İstanbul Anadolu 16. İcra Dairesi'nin 2020/2219, 2020/2220, 2020/2221 ve 2020/11976 takip numaralı dosyalarına ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise kim tarafından yapıldığı hususunda mahkememize bilgi verilmesi ve her bir takip dosyası için kapak hesabının gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

İstanbul Anadolu 16. İcra Dairesi'nin 2020/2219, 2020/2220, 2020/2221 ve 2020/11976 takip numaralı dosyalarının birer suretleri Uyap Sistemi Üzerinden mahkememiz dosyası arasına celp edilmiştir.

Mahkememizin 13/02/2024 Celse Tarihli duruşma zaptı (10) Nolu ara kararı uyarınca; "Dosyanın bankacı bilirkişiye tevdii ile, dava dilekçesinde ileri sürülen talepler ile cevap dilekçesinde ileri sürülen savunmaların dosyadaki delillere göre değerlendirilmesinin istenmesine, hazırlanacak raporda İstanbul Anadolu 16. İcra Dairesine müzekkere yazılarak 2020/2219, 2020/2220, 2020/2221 ve 2020/11976 takip numaralı dosyaların raporda değerlendirilmesine," şeklinde karar verilmiş olup, istenilen hususlarda rapor düzenlemek üzere dosya aslı bankacı bilirkişisi ...'na 18/04/2024 Tarihinde tevdi edilmiştir.

Bilirkişi raporunun sunulduğu, taraflara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Bankacı bilirkişi ... 24/04/2024 Tarihli bilirkişi raporunda özetle. "GEREKÇELİ SONUÇ: Nihai Takdiri mahkemeye ait olmak üzere. 11.08.2015 tarih, ... yevmiye numaralı dava konusu 150.000,00 TL tutarlı 1. Derece ipoteğin dava dışı ...'ün davalı Bankadan kullandığı 11.08.2015 tarih, 70.000,00 TL tutarlı konut kredisi için alındığını, Konut kredisi için tesis edilen dava konusu 150.000,00-TL'lik İpotek Resmi Senedinde;

“ayrıca Konut Finansmanı Sözleşmesi ve ödeme planına uygun krediden doğan borçları ve buna ilaveten Banka merkez ve şubeleri ile yapmış olduğu ya da ileride yapacağı, kambiyo senetlerinin iskonto veya iştirasından namına açılmış ve açılacak bilcümle borçlu ve alacaklı cari hesaplardan veya lehine verilmiş ve verilecek teminat ve kefalet mektuplarından ve Bankanız merkez ve şubelerinin borçlu, keşideci, muhatap, ciranta, aval, kefil, müşterek borçlu, ...her türlü sebepten doğmuş ve doğacak borçlarını...”'ifadelerinin yer aldığını, dava konusu meskenin davacı ... tarafından 10.09.2019 tarih,

... yevmiye numaralı resmi senet ile 85.000,00 TL ödenerek üzerindeki dava konusu 1. Derece 150.000,00 TL ipotek ile satın alındığını; dava konusu 150.000,00 TL'lik ipotek tesis edilerek kullandırılan 70.000,00-TL konut kredisinin 19.03.2020 tarihinde kapandığı, kredi riskinin sıfırlandığını, dava konusu ipotek ile ilişkilendirilen icra takiplerine konu kredilerde dava dışı ...

Firmasının kredi borçlusu, dava dışı ...'ün müteselsil kefil sıfatını taşıdığını, 11.08.2015 tarih, ... yevmiye numaralı dava konusu 150.000,00 TL'lik İpotek Resmi Senedinde; “ayrıca Konut Finansmanı Sözleşmesi ve ödeme planına uygun krediden doğan borçları ve buna ilaveten Banka merkez ve şubeleri ile yapmış olduğu ya da ileride yapacağı, kambiyo senetlerinin iskonto veya iştirasından namına açılmış ve açılacak bilcümle borçlu ve alacaklı cari hesaplardan veya lehine verilmiş ve verilecek teminat ve kefalet mektuplarından ve Bankanız merkez ve şubelerinin borçlu, keşideci, muhatap, ciranta, aval, kefil, müşterek borçlu,

...her türlü sebepten doğmuş ve doğacak borçlarını...”'ifadelerinin haksız şart kapsamına girip girmediği ve söz konusu ipoteğin bahsi geçen icra takiplerinde kullanılıp kullanılamayacağı konusundaki nihai değerlendirme ve hükmün Yüce Mahkeme'de bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davalı bankadan kullanılan kredinin teminatı olmak üzere krediye konu taşınmaz üzerine tesis edilen ipoteğin, kredi borcunun tamamen ödenmesi nedeniyle fekkine karar verilmesine istemine ilişkindir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 883/1 inci maddesi; ''Alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir.'' şeklindedir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un Tüketici sözleşmelerindeki haksız şartlar başlıklı 5 inci maddesi şöyledir: (1) "Haksız şart; tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dâhil edilen ve tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme şartlarıdır. (2) Tüketiciyle akdedilen sözleşmelerde yer alan haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür.

Sözleşmenin haksız şartlar dışındaki hükümleri geçerliliğini korur. Bu durumda sözleşmeyi düzenleyen, kesin olarak hükümsüz sayılan şartlar olmasaydı diğer hükümlerle sözleşmeyi yapmayacak olduğunu ileri süremez. (3) Bir sözleşme şartı önceden hazırlanmış ve standart sözleşmede yer alması nedeniyle tüketici içeriğine etki edememişse, o sözleşme şartının tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir.

Sözleşmeyi düzenleyen, bir standart şartın münferiden müzakere edildiğini iddia ediyorsa bunu ispatla yükümlüdür. Sözleşmenin bütün olarak değerlendirilmesinden standart sözleşme olduğu sonucuna varılırsa, bu sözleşmedeki bir şartın belirli unsurlarının veya münferit bir hükmünün müzakere edilmiş olması, sözleşmenin kalan kısmına bu maddenin uygulanmasını engellemez.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 20.04.2021 tarihli ve 2020/8138 E., 2021/4360 K.; 08.12.2021 tarihli ve 2021/4139 E., 2021/12670 K.; 16.03.2022 tarihli ve 2021/1625 E., 2022/2357 K.; 24.03.2022 tarihli ve 2022/279 E., 2022/2730 K. sayılı ilamlarında da; "sair bankacılık ve borç işlemlerinden dolayı doğmuş ve doğacak asalet ve kefalet borçlarının ayrıca herhangi bir şekilde Bankaya karşı doğmuş ve doğacak ipotek verene ait asalet borçlarının teminatı olarak " verilen üst sınır ipoteklerinde ilgili kısım haksız şart olarak kabul edilmiştir.

Somut olayda, Davacı, dava dışı ...'ten ipotekli bir taşınmaz satın aldığını, ipoteğin konuluş nedeninin çekilen kredi olduğunu, taşınmazı devraldıktan sonra ipotek borcunun ödendiğini, davalıdan ipoteğin fekkini talebinin bankanın talebini yerine getirmemesi üzerine ipoteğin kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ise söz konusu ipoteğin dava dışı satıcının bankaya olan tüm borçlarının teminatı olduğunu, satıcının kefil olduğu kredi borcunun halen devam ettiğini bu nedenle ipoteğin fekkine karar verilemeyeceğini savunmuştur.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 5. maddesi ile sözleşmelerdeki haksız şart düzenlenmiş olup anılan kanun maddesinde ‘Haksız şart; tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dâhil edilen ve tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme şartlarıdır.

Tüketiciyle akdedilen sözleşmelerde yer alan haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür. Sözleşmenin haksız şartlar dışındaki hükümleri geçerliliğini korur. Bu durumda sözleşmeyi düzenleyen, kesin olarak hükümsüz sayılan şartlar olmasaydı diğer hükümlerle sözleşmeyi yapmayacak olduğunu ileri süremez.

Bir sözleşme şartı önceden hazırlanmış ve standart sözleşmede yer alması nedeniyle tüketici içeriğine etki edememişse, o sözleşme şartının tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir. Sözleşmeyi düzenleyen, bir standart şartın münferiden müzakere edildiğini iddia ediyorsa bunu ispatla yükümlüdür’ denilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; 11.08.2015 tarihli ... yevmiye numaralı, Tapu Müdürlüğünce düzenlenmiş olan ipotek senedinin “sözleşme şartları” başlıklı bölümün 1. Maddesinde "Resmi Senedinde; ‘‘ayrıca Konut Finansmanı Sözleşmesi ve ödeme planına uygun krediden doğan borçları ve buna ilaveten Banka merkez ve şubeleri ile yapmış olduğu ya da ileride yapacağı, kambiyo senetlerinin iskonto veya iştirasından namına açılmış ve açılacak bilcümle borçlu ve alacaklı cari hesaplardan veya lehine verilmiş ve verilecek teminat ve kefalet mektuplarından ve Bankanız merkez ve şubelerinin borçlu, keşideci, muhatap, ciranta, aval, kefil, müşterek borçlu, ...her türlü sebepten

doğmuş ve doğacak borçlarını...’’ şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Davalı banka dava dışı ...'ün davaya konu ipotekle ilişkilendirdiği icra takiplerini (İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğünün 2020/2219 Esas, İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğünün 2020/2220 Esas, İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğünün 2020/2221 Esas, İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğünün 2020/11976 Esas) dikkate alarak ipoteğin kaldırılması talebine karşı koymakta ise de yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ışığında sözleşmedeki anılan düzenleme haksız şart niteliğindedir.

(Aynı yönde. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 20.04.2021 tarihli, 2020/8183 Esas, 2021/4360 Karar sayılı ilamı). Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporuyla tespit edildiği üzere ipotek tesisine dayanak konut kredisi borcunun tamamının 19.03.2020 tarihinde kapatıldığı, dolayısıyla davacının talebinde haklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davanın KABULÜNE, Davalı lehine 11.08.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı resmi senetle tesis olunan Dava konusu Sakarya İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... Ada, ... Parsel Numarasında tapuya kayıtlı bulunan 36/3248 arsa payı C blok, zemin kat, 1 bağımsız bölüm olarak tapuya kayıtlı taşınmaz üzerindeki ipoteğin FEKKİNE, 2--Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 10.246,50-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.561,62-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.684,88-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

3--Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 24.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 59,30-TL Peşin/nisbi Harcı ve 2.502,32-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 2.620,92-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 681,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 6.681,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı