Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/135 K.2025/355

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete (temlik eden)nin ticari işletmeleriyle ilgi anlaşma gereği makina ve donanım tedariki ve imalat uygulama hizmeti sağladığını, davalıya bu işler karşılığında faturalar kesilip teslim edildiğini, fatura teslimi ile de aynı zamanda mal teslimi ve hizmet uygulamasınında davalı şirkete teslim edildiğini, temlik eden şirketin gerekeni yaptığını, davalı şirketin böylece temlik eden şirkete fatura bedellerinden kaynaklı 99.210,00-TL borcu oluştuğunu,

temlik eden şirket tarafından davalı şirketten olan fatura alacak bakiyesi fatura tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek faizinin ve bütün hakları ile birlikte davacı şirketine devir ve temlik edildiğini, davalı şirkete temliknamenin iadeli taahhütlü olarak gönderildiğini, temlik eden şirket ve davalı şirket arasındaki faturalar her iki taraf içinde ticari iş olduğunu, malların fatura tarihinden önce davalı şirkete teslim edildiğini, bu işlemin tarafların ticari defterlerine işlendiğini,

temlik eden şirket ile davalı şirket arasında yapılan işin kalan iki tarafa da borç doğuran mal tedariki ve hizmet tedarikinden kaynaklanan para alacağı ilişkisi olduğunu ve fatura alacağı fatura tarihi itibariyle muaccel hale geldiğini, temlik eden şirket tarafından temlik öncesi davalı şirkete karşı Sakarya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2017/334 Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, bu icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini, itiraz sebebiyle takibin durdurulduğunu ve ödemenin yine gerçekleşmediğini bunun sonucunda Sakarya Arabuluculuk Bürosunun 2021/17779 numaralı dosyası ile arabulucuğa başvurulduğunu,

anlaşma sağlanamadığını tüm bu sebeplerle 99.210,00-TL bakiye ana para alacağının olduğunu, bu alacağa fatura tarihinden işlemiş olan 172.625,00-TL ve dava tarihinden işleyecek olan temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından davacı şirkete ticari ilişki sonucunda çeşitli ödemeler yapıldığını, davacı tarafından anılan ödemelerin cari hesaptan düşülüp düşülmediği, faturaların hangi tarihte ve kim imzasına teslim edildiği faturaların içeriği ve fatura karşılığı yapıldığı iddia edilen mal veya hizmet tespitine ilişkin bir bilgi bulunmadığı ve bu doğrultuda net bir cari hesap bakiyesi ortaya konulmadığını, bu sebeplerle taraflarınca borca itiraz ettiklerini, anılan borcun ödenme şartlarının yerine getirilmediğini, davanın reddini, davacının talep etmiş olduğu temerrüt faizine, faiz oranına ve faizin başlangıç tarihine itiraz ettiklerini beyan etmiştir.

10/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda, davacının temlik alınan şirkete ait 2014 yılı ticari defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle ticari defter incelemesi yapılamadığını, davaya konu edilen faturaların ticari defterlerde kayıtlı olup olmadığı, davalı tarafından herhangi bir ödemenin yapılıp yapılmadığı, defter kayıtlarına göre davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususlarında inceleme yapılamadığı, dosya içerisinde bulunan tarafların bağlı oldukları vergi dairelerince sunulmuş olan BA ve BS formlarının birbiriyle örtüştüğü ve davaya konu edilen faturaların da tutar bakımından BA ve BS formlarını teyit ettiği yönünde rapor ibraz edilmiştir.

07/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda, davacının temlik alınan şirkete ait 2014 yılı defteri kebir ve envanter defteri ibraz ettiği, bu defterlerin TTK hükümlerine uygun olarak tutulduğu, temlik alınan şirketin Davalıdan 99.210,00-TL alacaklı olduğunun defterlere kaydedildiği, dava konusu alacakla ilgili bu iki defterin birbirlerini doğruladığı, temlik alınan şirkete ait yevmiye defteri ibraz edilmediğinden yevmiye defter kayıtlarına ilişkin herhangi bir inceleme yapılamadığı yönünde rapor ibraz edilmiştir.

21/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle, 2014 yılı itibariyle defterlerinin açılış tasdiklerinin yaptırıldığı, 2014 yılı yevmiye defteri kapanış tasdikinin bulunmadığı bu sebeple usule uyulmadığı, tarafların yıl sonu itibariyle veya belirli zaman aralıkları ile karşılıklı mutabakatlarının bulunmadığı, temlik eden tarafından davacı devredilen alacak tutarına konu faizin faturaların davalı defterlerine kayıt tarihine 30 gün eklenerek bu tarihten dava tarihine kadar (6102 Sayılı yasanın 1530.

Maddesi uyarınca) işlemiş temerrüt faizi talep edilmiş olsa da faturaların tarafından geç kayıtlara alınmış olması usule uygun olmadığından temerrüt faizi hesaplamasında kayıt tarihi yerine fatura tarihlerine 30 gün eklenerek bu tarih temerrüt faizi hesaplamasının başlangıç tarihi kabul edildiği, bu doğrultuda hesaplanan temerrüt faizi tutarı iş bu raporun önceki bölümlerinde detaylandırıldığı üzere 160.433,10-TL olarak hesaplandığı,

davaya konu faturalar doğrultusunda 2014 yıllı kayıtlarında yapılan incelemeler sonucu davalı kayıtları doğrultusunda ödemeler ve temlikleri sonrası ödenmemiş toplam 99.210,00-TL borcunun olduğu yönünde rapor ibraz edilmiştir.

04/04/2025 Tarihli Bilirkişi ek raporunda, "Tarafıma Tevdi edilen görev çerçevesinde, dava dosyası ve ekleri üzerinde yapmış olduğum inceleme neticesinde. 2014 yıllarındaki ticari ilişkisinden kaynaklı olan alacağını Temlik yolu ile Davacı devretmiştir. Bu alacağın 2022/29 Esas no’ lu dosya ya konu tutarı 99.210,00 TL dir.

Tarafların yıllar itibariyle veya belirli zaman aralıkları ile karşılıklı mutabakatlarının bulunmadığı, Temlik eden tarafından Davacı devredilen alacak tutarına konu faizin; faturaların Davalı defterlerine kayıt tarihine 30 gün eklenerek bu tarihten dava tarihine kadar 6102 Sayılı yasanın 1530. Maddesi uyarınca işlemiş temerrüt faizi tutarı 104.863,61 TL olarak hesaplanmıştır.

İş bu Bilirkişi raporunun önceki bölümlerinde açıklandığı üzere resmi defter kayıtlarına yansıyan ödenmemiş toplam 99.210,00 TL borcu olduğunun defterlerine kaydedildiği ve bu tutara toplam 104.863,61 TL Temerrüt faizi işletilmesi gerektiği görüş ve kanaatindeyim" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, alacak talebinden ibarettir.

Mahkememizin 20/12/2022 tarihli, 2022/29 Esas ve 2022/1568 Karar sayılı ilamı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi’nin 20/01/2025 tarihli ve 2024/2057 Esas, 2025/123 Karar sayılı ilamı ile kaldırıldığından, dava iş bu yeni esas numarasıyla kaydedilmiştir.

Davacının, dava dışı temlik eden davalıya sağladığı hizmet sonucunda faturalar düzenlediğini ve bu faturalardan kaynaklı davalının temlik edene 99.210,00 TL bakiye fatura borcu kaldığını, davalı tarafından ödeme yapılmadığını belirterek eldeki davayı açtığı, davalının ise davanın reddini istediği tespit edilmiştir.

Açılan davanın para alacağı olması, davacının yerleşim yeri adresinin Sakarya ili olması anlaşılmakla 6100 sayılı Yasanın 89. Maddesi dikkate alınarak yetki itirazı yerinde görülmemiştir.

Taraflara arasında yazılı cari hesap sözleşmesinin olmadığı, davanın ödenmemiş fatura alacağına dayandığı anlaşılmakla taraflara arasında açık hesap ilişkisinin olduğu anlaşılmıştır.

Kaldırma ilamı doğrultusunda dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

SMMM Bilirkişisi 03/04/2025 Tarihli Bilirkişi ek raporunda özetle; " ... devredilen alacak tutarına konu faizin; faturaların Davalı defterlerine kayıt tarihine 30 gün eklenerek bu tarihten dava tarihine kadar 6102 Sayılı yasanın 1530. Maddesi uyarınca işlemiş temerrüt faizi tutarı 104.863,61 TL olarak hesaplanmıştır.", şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Somut olayda;

Davacı, dava dışı temlik aldığı 2 adet faturaya dayalı olarak davalı aleyhine alacak davası açmıştır. Davadan önce zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmıştır. Temlik sözleşmesinin yazılı olduğu ve 6098 sayılı TBK m.184 ve m.189’a uygun şekilde düzenlendiği tespit edilmiştir.

Faturalar, tek başına akdi ilişkiyi ispatlamaya yeterli olmadığından, tarafların ticari defterleri incelenmiştir. 07.07.2022 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak temlik edenin defterleri usule uygun tutulmadığı için 6100 sayılı HMK 222/3. maddesi gereği lehine delil olarak kabul edilmemiştir.

Buna karşılık, davalının ticari defterlerinde 2 fatura kayıtlıdır(21.11.2022 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak) ve faturaların bağlı bulunduğu vergi dairesine BA formuyla bildirildiği, 6102 sayılı TTK 21. maddesi uyarınca sekiz gün içinde itiraz edilmediği görülmüştür. Bu durumda davalının faturaları kabul ettiği ve taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bilirkişi raporları ve defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 99.210,00 TL alacaklı olduğu kabul edilmiştir.

Kaldırma ilamında, dava tarihine kadar uygulanacak temerrüt faizi miktarının hesabında TCMB tarafından fatura tarihlerine göre o yıl için ilan edilen "Türk Ticaret Kanununun 1530 Uncu Maddesinin 7 Nci Fıkrası Uyarınca Mal Ve Hizmet Tedarikinde Geç Ödemelerde Uygulanacak Temerrüt Faiz Oranı" dikkate alınarak bir hesaplama yapılması vurgulanmıştır. Bilirkişi tarafından sunulan 04.04.2025 tarihli rapora göre kaldırma ilamında belirtildiği şekilde yapılan hesaplamaya göre işlemiş temerrüt faizi tutarı 104.863,61 TL'dir. Bu miktar üzerinden faiz talebi yerinde görülmüştür.

Davalı taraf zamanaşımı itirazında bulunmuş olsa da taraflar arasındaki ilişki satış sözleşmesi olup 6098 sayılı Yasanın 146. Maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.

Davalının kısmi ödeme savunması ticari defterlerle ispatlandığından, kalan borca ilişkin bir ödeme iddiası bulunmadığı ve davacının temlik alan sıfatı olduğu dikkate alınarak yemin deliline başvurulmamıştır.

Açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 99.210,00-TL asıl alacak ve dava tarihine kadar işlemiş 104.863,61-TL faiz olmak üzere toplam 204.073,61-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, asıl alacak olan 99.210,00-TL'ye dava tarihinden itibaren 6102 sayılı yasanın 1530. Maddesi gereği faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Yürürlükte Bulunan Yargı Harçları Tarifesi Gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 13.940,27-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 4.642,27-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 9.298,00-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 32.652,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 4.642,27-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 4.722,97TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

6-Davacı tarafından yapılan; 4.550,00-TL Bilirkişi ücreti, 320,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.870,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak (%75,07 Kabul, % 24,93 Red) 3.656,04-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Artan gider avansın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,

8-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL'nin kabul ret oranına göre (%75,07 Kabul, % 24,93 Red) 990,92-TL'sinin davalıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına, 329,08-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,

Katip Hakim