Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/135 K.2025/964

... VEKİLİ : Av. ... : 2 -... -... ...

DAVANIN KONUSU

3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 20/05/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 20/05/2025

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/11/2024 tarih, 2024/... Esas ve 2024/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından diğer davalı ... aleyhine Adana 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... sayılı dosyası ile kambiyo takibi başlatıldığını, takip dosyasında davacı şirkete 12.07.2024 tarihinde birinci haciz ihbarnamesi gönderilmiş ve ihbara itiraza edildiğini, ancak davalı taraf haksız bir şekilde takip dosyasından tekrar 25.07.2024 tarihinde birinci, 12.08.2024 tarihinde ikinci ve 28.08.2024 tarihinde üçüncü haciz ihbarnamesinin (İİK 89/1 maddesine dayalı) gönderildiğini, davacı şirketin bu şekilde haksız bir şekilde takip dosyasına borçlu olarak eklenmiş olduğunu,

davacı şirketin her iki davalıya da herhangi bir borcunun bulunmadığı ileri sürülerek Adana 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... sayılı dosyası nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/11/2024 tarih, 2024/... Esas ve 2024/...

Karar sayılı kararında Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bir husustan kaynaklanması veya TTK 4. maddesinde belirtilen konulara (mutlak ticari dava) ilişkin olması gerektiği, bu nitelikte olmayan malvarlığı haklarına ilişkin davayı yargılama görevinin 6100 sayılı HMK 2 ve 6102 sayılı TTK 4-5. maddeleri gereğince asliye hukuk mahkemelerine ait olduğu, somut davada davacı şirket ile davalı takip borçlusu ve takip alacaklısı arasında ticari bir ilişki iddiası bulunmadığı, bu davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı,

bu nedenle davayı yargılama görevi asliye hukuk mahkemesine ait olduğu gerekçesi ile davacının asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğinden usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının iddialarının hiçbirini kabul etmemekle beraber kambiyo senedine bağlı bir borç olması, davalı ... Kocanın müvekkilinden aldığı maddi değerli edimleri ... Tekstilde kullandığından mütevellit görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu kanaatinde olduğunu, iş bu sebeple istinaf başvuru dilekçesinin kabulüne karar verilmekle dosyanın görülecek ise Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/11/2024 tarih, 2024/... Esas ve 2024/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, İİK'nın 89/3. maddesi gereğince açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı ... tarafından diğer davalı ... aleyhine Adana 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının haksız bir şekilde takip dosyasından 25.07.2024 tarihinde birinci, 12.08.2024 tarihinde ikinci ve 28.08.2024 tarihinde üçüncü haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, davacı şirketin bu şekilde haksız bir şekilde takip dosyasına borçlu olarak eklenmiş olduğunu, davacı şirketin her iki davalıya da herhangi bir borcunun bulunmadığı iddia edilerek, davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiş, mahkemece, davanın, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevine girdiği gerekçesiyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi ...nun 355. maddesi gereğince taraf vekillerinin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır" hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

2004 sayılı İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte 2004 sayılı İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gibi açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/3568 Esas, 2016/6425 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere "İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir."

01/10/2011 tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Somut olayda; taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık, davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde çıkarılan haciz ihbarnameleri nedeniyle borçtan davacının sorumlu olup olmadığının tespitine ilişkindir. İİK 89. maddesindeki özel düzenleme ile İİK 72. maddesindeki menfi tespit davasına ilişkin genel düzenleme gözetildiğinde genel düzenleme hükmünün İİK 89. maddesini işlevsiz bırakacak biçimde uygulanamayacağı da açıktır. Bu sebeple uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olup davalının göreve ilişkin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır