Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/189 K.2025/773

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle: Davacı şirket tarafından işletilen Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu’ndan, davalıya ait araçlarla yapılan ve geçiş ücretleri yasal süresi içinde ödenmeyen ihlalli geçişler nedeniyle, Sakarya 1. İcra Müdürlüğü’nün 2025/467 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalıya tebliğ edilmesine rağmen borcun tamamına itiraz edildiğini, bu itirazın takibi durdurduğunu beyan etmiştir.

İtirazın haksız ve dayanaktan yoksun olduğu, davalının geçişleri inkâr etmediği gibi geçişlerin fotoğraf ve sistem kayıtlarıyla sabit olduğu, geçiş ücretinin 6001 sayılı Kanun ve Uygulama Sözleşmesi uyarınca tahakkuk ettiği, davacının özel hukuk hükümlerine tabi anonim şirket olup alacakların da özel hukuk hükümlerine göre tahsil edilmesi gerektiği, araç sahiplerinin ödeme yükümlülükleri, yasal süreler ve bildirim koşulları da açıklanarak, dava şartı olan arabuluculuk sürecinin tamamlandığı, anlaşma sağlanamadığı,

bu nedenle davalı itirazının iptali ile icra takibine devam edilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Cevap dilekçesinde özetle: dava konusu alacağın Karayolları Genel Müdürlüğü ile yapılan otoyol geçişlerinden kaynaklandığını, bu ilişkinin kamu hizmetinden yararlanmaya dair sözleşmesel nitelikte bir tüketici işlemi olduğunu, uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin içtihatları doğrultusunda görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu beyanla, görevsizlik kararı verilmesini talep etmiştir.

Ayrıca davacının alacak talebine dayanak geçişin müvekkil tarafından gerçekleştirilmediği, somut ve açık delil sunulmadığı, geçiş gerçekleşmiş olsa dahi bedelin banka aracılığıyla ödenmiş olması gerektiği, temerrütü doğuracak usulüne uygun bir bildirim yapılmadan faiz ve fer'ilerinin talep edilmesinin hukuka aykırı olduğu, talep edilen bedelin fahiş olduğu, davacının hiçbir uyarı yapmaksızın doğrudan icra takibine giriştiği, bu haliyle kötü niyetli hareket ettiği, bu gerekçelerle davanın öncelikle görev yönünden, olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesi ileri sürülmüştür.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, otoyol geçiş ücretinden kaynaklı davalı aleyhine başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Sakarya 1. İcra Müdürlüğü’nün 2025/467 Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, davalıya ait araçların ihlalli geçişler kapsamında davacı şirkete borcunun bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarının ne kadar olduğu , icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarındadır.

Mahkememizce Sakarya 1. İcra Müdürlüğü’nün 2025/467 Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden ilgili dosya olarak eklenmiş, bir sureti dosyamız arasına alınmıştır.

Sakarya 1. İcra Müdürlüğü’nün 2025/467 Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacının 44.450,00 TL asıl alacak üzerinden takibin başlatıldığı, ödeme emrinin tebliği üzerine süresi içerisinde davalının itirazda bulunduğu ve takibin durduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açılmış olduğu tespit edilmiştir.

Tarafların tacir olması, ihlalli geçiş yaptığı ileri sürülen araçların davalının ticari işi mahiyetinde kullanılması nedenleriyle nispi ticari dava mahiyetindeki mevcut davaya bakmaya mahkememizin görevli olduğunun tespitine, davalının görev itirazının reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce PTT'den ve Karayolları Müdürlüğü'nden davaya konu edilen araçların 01.09.2024-31.12.2024 tarihleri arasındaki tarihleri arasındaki HGS ve OGS hesap hareketleri istenmiş ve sunulan cevaplar incelenmiştir.

Mahkememizce araçların malik bilgileri UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına celp edilmiştir.

Mahkememizin 14.07.2025 Celse Tarihli duruşma zaptı (7) Nolu ara kararı uyarınca; "Dosyanın .....'a tevdi ile, takip nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, ihlalli geçiş yapmış ise iddia edilen dönemlerde hesabında para bulunup bulunmadığı, cezalı geçiş ücretinin ne olduğu hususları ile tarafların beyan ve savunmaları doğrultusunda bilirkişi raporu sunulmasının istenmesine," şeklinde karar verilmiş olup, istenilen hususlarda rapor tanzim edilmek üzere dosya aslı .....'a tevdi edilmiştir.

Muhasebeci Bilirkişisi ..... 25.09.2025 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... ihlalli geçiş tutarının rapor içerisinde plaka bazlı belirtilen toplam tutarının 8.890,00 TL olduğu, ihlalli geçiş tutarına ilişkin kesilmesi gereken ceza tutarının 35.560,00 TL olduğu " şeklinde rapor sunmuştur.

6001 sayılı Kanunun “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

(Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…)...” Aynı maddenin 7. fıkrası ise, “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.

(Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.” şeklindedir.

Somut olayda, davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait araçların- 13.10.202417.11.2024 tarihlerinde ihlalli geçiş yaptığı, davalıya ait araçların ihlalli geçişleri nedeniyle ihlalli geçiş bildirim tutanağı tanzim edildiği,

dava dilekçesi ekinde yer alan ihlalli geçiş bildirimi tutanaklarında davalıya ait araçların davacı tarafça işletilen köprü ve otoyoldan geçiş ücretini ödemeden çıkış yaptığı, geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde ücretin cezasız ödenebileceği, ödenmediği takdirde hukuki süreç başlatılarak geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki ceza ve oluşacak yargılama ve takip masrafları, avukatlık ücretleri,

işleyecek yasal faiz ve diğer her türlü yasal giderinde takip ve tahsil edileceğinin bildirilmesine rağmen davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle davacı tarafça ise 8.890,00-TL geçiş ücreti ile 35.560,00-TL para cezası olmak üzere toplam 44.450,00-TL'nin ödenmesi için davalı hakkında icra takibi başlatıldığı anlaşıldığından itiraz edilen cezanın 6001 sayılı Kanun'un 30/5. maddesindeki şartlara uygun olarak düzenlendiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek davalının Sakarya 1. İcra Müdürlüğü’nün 2025/467 Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden aynen devamına,

alacak likit olduğundan alacağın %20'si oranında icra-inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Davalı tarafın bildirim yapılmadığı yönünde itirazda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, Esas: 2017/166, Karar: 2018/8 sayılı kararında da ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup, ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir..... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenecek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bildirim koşulunun yer almadığı, yaptırıma neden olan eylemin ihlali geçiş anında tamamlandığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla davalıya ait aracın geçiş ücreti ödemeden davacının işlettiği yoldan geçiş yaptığı, davalının söz konusu geçiş ücretini ve ceza bedellerini henüz ödemediği, 4 katı şeklinde idari para cezası verileceğine dair yasal düzenlemenin yürürlükte olduğu, yargılama sırasında yürülükte olan mevzuata göre de bildirim koşulunun yer almadığı anlaşılmaktadır. (Emsal bkz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2022/7451 Esas ve 2022/8964 Karar, 28.11.2022 tarihli ilamı).

Davalı tarafın ihlali geçiş bildiriminin yapılmadığı itirazı yerinde görülmemiştir.

Davalı taraf, geçiş ücretini ödediğini iddia etmemektedir. Otomotik ödeme talimatı verildiğini, ödemenin yapılmış olması gerektiğini ileri sürmektedir. Ancak bu hesaplardan para çekildiği de iddia edilmemektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Kaldı ki; davalının araçların da kendisine ait olmadığı yönünde bir itirazı da bulunmamaktadır. Bu nedenle ödemeden sorumlu olduğu sonucuna varılarak itirazı yerinde görülmemiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · E-imzalıdır. Hakim · E-imzalıdır.