Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/192 K.2026/223

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Usulsüz Elektrik Kullanımından Kaynaklanın) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafın iddiaları; Davacı hakkında işyerinde kaçak elektrik kullandığı iddiası ile tutanak düzenlenerek 887.139,06 TL tutarlı kaçak elektrik bedeli tahakkuk ettirilerek ... 2024/15318 esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davacının elektriğinin kesilmemiş olmasına rağmen davalı çalışanlarınca kesme işlemi yapılmış gibi bir tutanak hazırlandığını ve işlem yapıldığını, daha sonra davacı hakkında kesilen elektriğin usulsüz kullanımı gerekçesiyle kaçak tespit tutanağı düzenlenerek dava konusu borcun tahakkuk ettirildiğini, davalının işleminin yönetmelik hükümlerine aykırı ve usulsüz olduğunu, ara buluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek menfi tespit talebinde bulunmuştur.

Davalı tarafın savunmaları; Davacının elektrik faturasını ödememesi üzerine davalı şirket personelleri tarafından 24/10/2024 tarihinde ... nolu tesisatın elektriğinin kesildiğini, daha sonra yapılan araştırmalarda davacının bu tesisattaki elektriği usulsüz şekilde kullandığının belirlendiğini ve 404945 seri nolu 16/11/2024 Tarihli kaçak usulsuz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı düzenlendiğini, tekrar yapılan kontrollerde kesilen enerjinin kaçak olarak kullanımının devam ettiğinin belirlenerek bu kez ... seri nolu 05/12/2024 tarihli tutanağın düzenlendiğini, bu tespitlere istinaden kaçak kullanım bedellerinin tahakkuk ettirildiğini, davalının mevzuata uygun hareket ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Dava; takibe ve davaya konu faturaya yansıtılan usulsüz/kaçak elektrik bedelinin tahsili için başlatılan takipten sonraki menfi tespit talebine ilişkindir.

Uyuşmazlık; Davalı tarafça davacı adına yapılan usulsüz elektrik kullanım tespitinin ve bu tespit doğrultusunda yapılan tahakkuk işleminin mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı, davacının ... 2024/15318 Esas sayılı dosyasına konu yapılan bu borç sebebiyle davalıya borçlu olup olmadığı, varsa borç miktarı hususlarındadır.

Davaya konu icra takibine dayanak bilgi ve belgeler dosyamız arasına alınmış, ... 2024/15318 Esas sayılı icra takip dosyası incelenmiş, Dosyamız bir elektrik mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek uyuşmazlık konusunda bilirkişi raporu alınmıştır.

Bilirkişi Elektrik Mühendisi ... tarafından düzenlenen raporda:

"Dosyada yer alan belgelerde davacının borçlarından dolayı oluşturulan Kesme İş Emri belgeleri yer almakta olup, bu belgelerde mühür seri numaraları belirtilmiş ve tesisat durumu elektrik kesik şeklinde belirtilmiş ise de; davacının elektriğinin kesildiğine dair somut bir belge (kesme ihbarı, fotoğraf/video) bulunmamaktadır.

Yönetmeliğin ilgili maddesinde, kaçak kullanımının tespiti halinde “kaçak tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir” hükmüne istinaden söz konusu adreste önceki kaçak tutanaklarına istinaden kesim işleminin uygulandığına dair de herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılmamıştır.

... tan davacının elektriğinin kesildiğine dair somut bir belge (kesme ihbarı, fotoğraf/video) talep edilmiş ve tarafıma aşağıdaki fotoğraf gönderilmiş olup, fotoğrafta elektriğin kesildiğine dair herhangi bir mühür görülmemektedir. Ancak, davalı şirket tarafından yönetmelik hükümlerinde yer alan 42-1-ç de tarif edilen kaçak kullanım şekline göre değerlendirilerek fatura tahakkuk edilmiştir." şeklinde rapor sunmuştur.

30.05.2018 Tarihli ve 30436 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin md.42/1-ç maddesinde "Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir." şeklindedir.

Aynı yönetmeliğin 30.05.2018 Tarihli ve 30436 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin md.43/3 maddesinde "42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir. Denilmiştir.

Aynı maddenin 5. Ve 7. fıkrasına göre de "Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır. Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir."

Dava konusu kaçak elektrik kullanımı tespit tutanaklarının, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nin 204/2. maddesinde hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. (... 2024/818 Esas 2024/1368 Karar sayılı 03/10/2024 tarihli kararı) (... 2025/ 1937 Esas 2026/361 Karar sayılı 05/03/2026 tarihli kararı) (..., 21/10/2021 tarihli ve 2021/4894 E., 2021/10580 K.) (... , 28.05.2025 tarihli ve 2024/4162 E. 2025/3138 K.)

Davaya konu borcun dayanağı olan kaçak tespit tutanaklarında Yönetmeliğin 42-1-ç maddesine dayanılmıştır. Buna göre Dağıtım lisansı sahibi davalının ilgili mevzuata uygun olarak elektrik enerjisini kesmiş olması ve buna rağmen açılarak usulsüz elektrik kullanılmış olması gerekmektedir.

Yönetmelik 43/3 maddesinde "42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir." Davalı yaptığını iddia ettiği kesme işlemine ilişkin (EK-5) olarak tanımlanan kaçak elektrik tespit tutanağını düzenlemeli ve bu tutanakta elektriğin hangi seri nolu mühürle mühürlediğini belirtmelidir.

Davalı taraftan tutanaklara dayanak yapılan bu kesme işlemlerine ait belge ve bilgiler istenmiş ancak usulüne uygun kesme yapıldığına dair bir delil sunulmamıştır. Yönetmeliğin 43/5 ve 43/7 maddelerinde ifade edildiği üzere. Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir. Alının bilirkişi raporunda da davalı tarafça yapılan kaçak tespit ve tahakkuk işlemlerinin yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı ifade edilmiştir. Somut olayda davalının yapmış olduğu kaçak tespit ve tahakkuk işlemleri yönetmelik hükümlerine uygun değildir.

Bu sebeple davanın kabulüne karar verilmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun 67. maddesinin 2. fıkrası uyarınca alacaklının kötü niyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir. Alacaklının icra takibini kötü niyetli olarak yaptığı hususu, borçlu tarafından kanıtlanmalıdır.

Öğretide ve Yargıtay’ın yerleşik uygulamalarına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu hâlde, icra takibine girişen alacaklının kötü niyetli olduğu kabul edilmektedir.

Anılan yasa hükmünde düzenlenen ve kötü niyet tazminatı olarak adlandırılan tazminat, yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde takibe girişmekte kötü niyetli bulunduğu borçlu tarafından açıkça kanıtlanmış olan ya da öyle olduğu ayrıca kanıtlanmasına gerek bulunmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılabilen alacaklıya yönelik bir yaptırım niteliğindedir.

Önemle vurgulamak gerekir ki, alacağının varlığına maddi hukuk kuralları çerçevesinde inanarak icra takibine girişen, ancak bunu usul hukuku kurallarına uygun şekilde kanıtlayamadığı için itirazın iptali istemi reddedilen bir alacaklı, İİK’nın 67. maddesi anlamında haksız ise de kötü niyetli olarak kabul edilmesine ve dolayısıyla, bu iki koşulun birlikte gerçekleşmesini açıkça şart koşan söz konusu hüküm çerçevesinde, tazminatla sorumlu tutulmasına hukuken olanak yoktur. (...

2017/(19)11-950 Esas 2021/1125 Karar) Dosya kapsamına göre davalının kötü niyeti sabit görülmediğinden tazminata hükmolunmamıştır.

Katip ... · e-imzalıdır Başkan ... · e-imzalıdır