Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/344 K.2025/561

Mahkememizce verilen 05/10/2022 tarih ve 2021/1031 Esas 2022/1405 sayılı kararı Yargıtay, 11. Hukuk Dairesi'nin 13/03/2025 tarih ve 2024/3461 Esas 2025/1178 Karar sayılı ilamıyla bozulmakla, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ile aralarında yapılan anlaşma gereği davalı firmanın hesabına 1.162.500,00-TL ödeme gerçekleştirdiğini, davalının anlaşma gereği önlükleri teslim etmediğini, önlükler teslim edilmediğinden 69.000,00-TL bedelin iade edildiğini, kalan paranın iadesinin gerçekleşmediğini, bunun üzerine Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2020/10240 Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, şirket yetkilisinin itirazı üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk sonucu anlaşma sağlanamadığını, icra dosyasına yapılan asıl alacak ile işlemiş faiz yönünden itirazın iptalini, davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf cevap vermemiş vakıaları inkar etmiş sayılmıştır.

Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2020/10240 sayılı dosyasıincelenmiştir.

... dava konusu ödemeye ilişkin dekont suretleri celp edilmiştir.

Davacı taraf davalı ile 500.000 adet cerrahi önlük satışı hususunda anlaştıklarını ve bu kapsamda davalıya 1.162.500,00 TL avans ödemesi yaptıklarını ancak malın teslip edilmeyip paranın sadece 69.000,00 TL sinin iade olduğunu belirterek bakiye kısmın iadesini talep etmektedir.

Taraflar arasındaki ödeme ve iade dekontlarından aralarında cerrahi önlük satışı konulu bir sözleşmenin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Türk Ticaret Kanununun 23.maddesinde de tacirler arasında yapılan ticari satımlara ilişkin özel bir düzenleme bulunmaktadır. Türk Borçlar Kanununun 212.maddesi gereğince ticari satımda satıcının temerrüdü hakkında borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümlerin uygulanacağı öngörülmektedir. Anılan maddenin ikinci fıkrasında "Zilyetliğin devri için belirli bir süre konulmuş olan ticari satışlarda, satıcı temerrüde düşerse alıcının, devir isteminden vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının giderilmesini istediği kabul edilir." denilmiştir. Teslim için belirli süre konulmamış olan ticari satımlarda satıcının temerrüdüne, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde borçlunun temerrüdünü düzenleyen TBK.m.123-125 maddeleri uygulama alanı bulacaktır.

TBK Madde 123- Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde diğeri, borcun ifa edilmesi için uygun bir süre verebilir veya uygun bir süre verilmesini hâkimden isteyebilir.

TBK Madde 124- Aşağıdaki durumlarda süre verilmesine gerek yoktur:

1. Borçlunun içinde bulunduğu durumdan veya tutumundan süre verilmesinin etkisiz olacağı anlaşılıyorsa.

2. Borçlunun temerrüdü sonucunda borcun ifası alacaklı için yararsız kalmışsa.

3. Borcun ifasının, belirli bir zamanda veya belirli bir süre içinde gerçekleşmemesi üzerine, ifanın artık kabul edilmeyeceği sözleşmeden anlaşılıyorsa.

TBK Madde 125- Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir.

Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir.

Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.

Yargıtay bozma ilamında belirtildiği üzere:

Taraflar arasındaki alım-satım ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talep edilmektedir. Davacının sunmuş olduğu banka dekontundan anlaşıldığı üzere davacının davalıya 1.162.500,00 TL avans gönderdiği sabittir.

Davacı, icra takip tarihine kadar avansın karşılığı mal teslim edilmediği için avans olarak ödenen paranın iadesi için 1.093.500,00 TL asıl alacak üzerinden takip başlatmış olup davacı takip talebinde bulunmakla ve paranın iadesini talep etmekle TBK m.125/3 uyarınca sözleşmeden dönmüştür. Esasen davalı da internet üzerinden davacı hesabına "... önlük için verilen paranın iadesi" açıklaması ile 69.000,00 TL'lik EFT yapmak suretiyle sözleşmeden dönme iradesini ortaya koymuştur.

TBK'nın 125/3.maddesinde. "Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir. " hükmü yer almaktadır.

Sözleşmenin fesih ya da dönme suretiyle sona ermesi halinde geriye etkili sonuç doğuracağı yani, sözleşme hiç yapılmamış gibi başa dönüleceğinden, taraflar sözleşme ile üstlendikleri borçlarını ifa etme yükümlülüğünden kurtulacakları gibi, daha önce ifa ettikleri edimleri, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebileceklerdir.

Somut olayda taraflar, karşılıklı olarak sözleşmeden dönmüş olduklarından davacının davalıya yapmış olduğu bakiye 1.093.500,00 TL ödemenin iadesi gerekmektedir. Davacının 1.093.500,00 TL ödemenin iadesi için yapmış olduğu takibe davalı tarafından yapılmış olan itiraz haksız olup iptali gerekmektedir. Davacı ödeme tarihinden itibaren takip tarihine kadar işlemiş avans faizi talebinde de bulunmuştur. Sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre zenginleşme (ödeme) tarihinden itibaren faiz talep edilmesi mümkündür. Yapılan hesaplamaya göre istenen 70.897,00 TL avans faizi miktarının doğru olduğu kabul edilmiştir. Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne ve itirazın iptaline karar verilmiş, ve iade borcunun miktarı belirli olmakla alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına hükmolunmuştur.

Başkan ... · e-imza Üye ... · e-imza Üye ... · e-imza Katip ... · e-imza