Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/439 K.2025/448

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle.

Davacının gıda sektöründe faaliyet gösteren üretim ve satış yapan bir firma olduğunu, davacının ticaretinin bulunduğu ve cari hesap olarak aktif çalıştığı isimli tacirden alacağı olan bakiyesini tahsil etmek üzere 4 adet toplamda 850.000,00 TL bedelli çekleri 02.06.2025 tarihinde DHL commerce kargo firmasıyla gönderildiğini, çeklerin Seyhan/ADANA şehrine göndermek için kargoya verildiğini, çeklerin kendilerine ulaşmadığını, Kargo takip numarası sorgulandığında kargonun ulaştığı sistemde gözükmesine rağmen çeklerin ellerine ulaşmadığını, bu sebeple dava konusu edilen seri no.lu, 06.07.2025 tarihli, 250.000,00 TL bedelli, Seri No.lu,

03.08.2025 Tarihli, 200.000,00 Tl Bedelli , Seri No.lu, 07.09.2025 Tarihli, 200.000,00 Tl Bedelli, seri no.lu, 05.10.2025 tarihli, 200.000,00 TL bedelli çeklerin üzerine öncelikle ödeme yasağı konularak iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, çek iptali istemine ilişkin davadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 647/1. maddesine göre; "(1) Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır." senet ciro edilmiş olmasına rağmen ciro edilen kişiye teslim edilmediği sürece devir gerçekleşmez. Kıymetli evrak alacak hakkı içermektedir ve bu hakkın devredilmesi için senedin de devredilmesi gerekir ( Kıymetli Evrak Hukuku 8. Baskı, Ankara 2018, s. 119).

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."

Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir ( Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/06/2012 tarih 2011/4524E. 2012/9838K. sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır. Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir..." denilmiştir.

Somut olayda, davacı vekili davacının lehtarı olduğu çekin henüz davacıya teslim edilmeden kaybolduğunu belirterek çek iptali istemi ile dava açmıştır. Davaya konu çek davacı lehtar olarak düzenlenmişse de, davacı çeke zilyet olamadan, çekin kargoda kaybolduğu iddia olunduğuna göre davacı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesinin göndermesi ile aynı kanunun 757. maddesi gereğince, "İradesi dışında çek elinden çıkan kişi" olamayacaktır. Başka bir ifade ile teslim söz konusu olmadığından, davacı yetkili hamil olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim