Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/56 K.2025/566

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacılar vekili tarafından mahkememize ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle. Müvekkili ile karşı taraf arasında “2024 model ford transit okul paketi aracı” sözlü alım-satım sözleşmesi yapıldığını, kaparo olarak da davacının, davalı şirketin banka hesabına 08.03.2024 tarihinde 40.000,00-TL. “2024 ford transit okul paket aracının kapora parası” açıklaması ile bağlanma parası göndermiş bulunduğunu.

2024 model ford transit okul paketi aracı, davalının, davacıya teslim etmesi gerekmekte iken davalı şirketin bu kararlaştırılan özelliklerde araç teslimi yapamamasından dolayı taraflar arasındaki sözleşme feshedildiğini, davalı yanca davacıya her hangi bir araç terslimi olmaadığını; davalı şirkete sözleşme yapılırken önden 40.000,00-TL. bağlanma bedelinin iade edilmediğini; davalı tarafa keşide edilen Samsun 6.Noterliğinin 23.09.2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarın tebliğ edildiği halde ödeme gerçekleşmediğini.

Noter ihtarından da netice alınmayınca bunun üzerine önce Samsun İcra Dairesinin 2024/77409 Esas sayılı dosyası tahtında ilamsız icra takibi yapıldığını, ancak davalı şirket vekili aracılığı ile takipteki yetkiye ve borca itiraz ettiğini;Karşı tarafın yetki itirazının kabulü ile davalı/borçlu şirketin merkez adresine göre icra dosyanın Kocaali İcra dairesine gönderilmesini talep ettiklerini;

dosyanın Kocaali İcra Dairesine gönderildiğini, ancak Kocaali İcra Dairesinin 2024/189 Esas sayılı icra dosyasına davalı şirket, vekili (avukatı) aracılığı ile takipteki borca tekrar itiraz ettiğini belirterek davalının icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını, takibe itiraz eden davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; davalı tarafından teslim edilmesi gerektiği iddia edilen aracın davalı tarafından teslim edilmemesi sebebi ile ödenen bedelin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasında sözlü sözleşmenin varlığı ve 40.000,00 TL ödeme yapıldığı, aracın teslim edilmediği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktır.

Uyuşmazlık; davalının aracı teslim etmemesinin haklı sebebinin olup olmadığı, teslimi yapılmayan araç için yapılan ödemenin iadesi gerekip gerekmediği hususlarında toplanmaktadır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Kocaali İcra Dairesinin 2024/189 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhinde bağlama parası 40.000,00.-TL alacaktan dolayı ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine süresinde borçlu vekili tarafından icra dairesine sunulan itiraz dilekçesiyle borcun tamamına itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durdurulduğu ve yasal 1 yıllık süre içerisinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

... davaya konu dekontun bir sureti istenerek dosyamız arasına alınmıştır.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun,

177/1. maddesi; “Sözleşme yapılırken bir kimsenin vermiş olduğu bir miktar para, cayma parası olarak değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır.

Aksine sözleşme veya yerel âdet olmadıkça, bağlanma parası esas alacaktan düşülür.” hükmünü

178. maddesi ise; “Cayma parası kararlaştırılmışsa, taraflardan her biri sözleşmeden caymaya yetkili sayılır; bu durumda parayı vermiş olan cayarsa verdiğini bırakır; almış olan cayarsa aldığının iki katını geri verir.” hükmünü içermektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/09/2022 Tarih, 2020/3-551 Esas 2022/1147 Karar Sayılı ilamında, "... 16. Bağlanma parası (pey akçesi), sözleşme yapılırken bir kişinin vermiş olduğu paradır. Kaparo olarak da adlandırılan bu para cayma parası değildir. Sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır. Aksine sözleşme veya yerel adet olmadıkça bu para, alacaktan düşülür (Türk Hukuk Lûgatı, Ankara 2021, s. 119, 120).

17. Bağlanma parasının (pey akçesi) amacı, hem sözleşmenin yapıldığına delil oluşturmak hem de kısmi ifadır (..., ... ... ... : Tekinay Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul 1993, s. 338). Bağlanma parası, sözleşmenin geçerli olması için gerekli bir şekil şartı olmayıp sözleşmenin kurulduğu yönünde ispat aracıdır.

18. Sözleşme yapılır yapılmaz taraflardan birinin diğerine bir miktar para vermesinin ne gibi bir maksada dayandığı açık bir şekilde anlaşılamıyorsa verilenin bağlanma parası (pey akçesi) olduğu karine olarak kabul edilir (... , s. 339). Verilen paranın cayma parası olduğunu iddia eden taraf bunu ispatlamak durumundadır.

19. Borçlar Kanunu’nda, aksi sözleşmede belirtilmedikçe veya yerel âdet aksini göstermedikçe, bu paranın esas alacaktan düşülmeksizin alacaklıya bırakılacağı düzenlenmiş olmasına karşın TBK’da, BK’daki bu düzenlemeden vazgeçilerek bağlanma parasının asıl alacaktan mahsup edileceği belirtilmiştir [(BK m. 156/2), ... , ... : Borçlar Hukuku, Ankara 2018, s. 525)].

20. Sözleşmenin butlan veya iptal gibi nedenlerle geçersiz hâle gelmesi durumlarında ise verilmiş olan bağlanma parasının akıbetini ortaya koymak gerekir. Bu durumda, bağlanma parası olarak parayı alan kişinin, aldığı parayı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre (TBK m. 77-82) iade etmesi gerekecektir. Çünkü bağlanma parası tahakkuk etmeyen bir sebep dolayısıyla verilmiş olacaktır. Bağlanma parası fer’î (yan) bir hak olması nedeniyle bağlı olduğu asıl sözleşme geçerli değilse, yan hak olan bağlanma parası da geçerli olmayacaktır (... , s. 525; ... , s. 340)...." belirtilmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki SebeplerTaraflar arasında, yapılan ödemenin iadesi gerekip gerekmediği, yani bağlanma parası olarak mı yoksa cayma parası olarak mı değerlendirileceği hususu ihtilaf konusu olduğu, tarafların kabulünde olan sözleşme yazılı olmadığı, davacı tarafından, davalıya ödenen paranın hangi maksada dayandığı açık bir şekilde anlaşılamadığı ve ayrıca çelp edilen dekontta havale nedeninin "kapora parası" olarak belirtildiği, dolayısıyla da verilenin bağlanma parası (pey akçesi) olduğu, bu karinenin aksini davalı tarafın ispat edemediği,

bu durumda, bağlanma parası olarak parayı alan davalı tarafın, aldığı parayı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davacıya iade etmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne, likit olan alacağın %20’si oranında tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):

1-Davanın KABULÜ İLE,

Davalının Kocaali İcra Dairesinin 2024/189 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 40.000,00.-TL asıl alacak, 1.457,83.-TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 41.457,83.-TL üzerinden devamına,

40.000,00.-TL asıl alacağın %20'sine tekabül eden icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Yürürlükte Bulunan Yargı Harçları Tarifesi gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.831,98-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 708,00-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.123,98-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 708,00-TL Peşin/nisbi Harcı, 98,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.421,90-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,

6-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

7-Gerekçeli kararın HMK 321/2 md. gereği talep aranmaksızın taraflara tebliğine,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı