Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/622 K.2026/50

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf; Ortağı olduğu davalı şirketin faaliyetinin bulunmadığını, ortaklar arasındaki güven ilişkisinin sona erdiğini, şirket yetkilisinin şirketi borçlandırdığını ve hacizler uygulandığını, şirket müdürüne ulaşamadıklarını, ayrılma akçesi taleplerinin olmadığını belirterek şirketin ortaklığından çıkmalarına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf; Tebliğe rağmen cevap vermemiş dolayısıyla tüm vakıaları inkar etmiş sayılmıştır.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Davacının davalı şirket ortaklığından çıkması için haklı sebep koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarındadır.

Davalı şirketin UYAP üzerinde borçlu olarak göründüğü, icra takip dosyalarının (8 takip dosyası) ilgili dosya olarak eklenmiş ve incelenmiştir.

İlgili vergi dairesinden; davalı şirketin faal olup olmadığı sorulmuş, güncel yoklama bilgileri ve şirketin son iki yıla ait vergi beyannameleri istenmiştir.

Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davalı şirketin genel kurul toplantı bilgileri ve ayrıca ortak/yönetici bilgileri getirtilmiştir.

Diğer ortaklardan ......'nin yine şirket ortaklığından çıkma talepli açtığı davaya ilişkin Mahkememizin 20.../... Esas sayılı dosyası incelenmiştir.

Dava TTK 638/2 md. göre şirket ortaklığından haklı sebeple çıkma talebine ilişkindir.

TTK nun 638 md "Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkını tanıyabilir, bu hakkın kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir. Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Mahkeme istem üzerine, dava süresince, davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına veya davacı ortağın durumunun teminat altına alınması amacıyla diğer önlemlere karar verebilir." şeklindedir.

TTK’nun da haklı sebebin tanımı yapılmadığı gibi haklı sebep teşkil eden örneklere madde metninde yer verilmemiştir.

Ancak öğretide ve yargısal içtihatlarda; genel kurulun birçok kez kanuna aykırı bir şekilde toplantıya çağrılmış olması, azlık hakları ile bireysel hakların devamlı ihlalî, özellikle bilgi alma ve inceleme haklarının engellenmesi, şirketin sürekli zarar etmesi, dağıtılan kâr payının düzenli azalması, şirketin kötü yönetilmesi ve ortaklar arasında ciddi anlaşmazlıklar bulunması, şirketin kuruluş gayesini gerçekleştirmesinin imkânsız olması, şirket varlıklarının yanlış kullanılması veya israf edilmesi, azınlığa karşı fiili veya manevi güç baskı uygulanması,

azınlığın meşru taleplerinin devamlı olarak reddedilmesi ve pay sahiplerinin şirketteki hareket kabiliyetinin ortadan kalkması, şirketin gelirlerinin diğer ortaklar tarafından şahsi menfaatler için kullanılması, şirket mallarının elden çıkarılması ve bu nedenle şirketin faaliyetlerini yürütememesi halleri haklı sebeplere örnek olarak sayılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 08/10/2019 tarih 2028/1739 Esas-2019/6288 Karar sayılı ilamında, şirketin amacının gerçekleşmesinin imkansızlığı haklı neden kabul edilmiştir. Yine aynı Daire'nin 25.02.2014 tarih 2013/13701 Esas-2014/3468 Karar Sayılı ilamında şirketin 2 yıldır faal olmaması ve ortakların bir araya gelememesi haklı neden kabul edilmiştir. (aynı yönde 26/01/2022 tarih 2020/6103 Esas- 2022/667 Karar,11.07.2023 tarih 2022/645 Esas- 2023/4364 Karar).

İsviçre öğretisinde, çok önemli ve esaslı sebeplerin varlığı (wichtige Gründe) haklı sebep olarak kabul edilmiştir.

(H.Pulaşlı, Şirketler Hukuku, 7.Bası, s.616, yönleşi: Forstmaster/Mayor- Hayoz/Nobel, 55/59 N.) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 531 inci maddesi gerekçesinde, İsviçre öğretisine atıfla; genel kurulun birçok kez kanuna aykırı bir şekilde toplantıya çağrılmış olması, azlık hakları ile bireysel hakların devamlı ihlali, özellikle bilgi alma ve inceleme haklarının engellenmesi, şirketin sürekli zarar etmesi, dağıtılan kâr payının düzenli olarak azalması haklı sebepler arasında sayılmıştır.

Haklı sebeplere; genel kurulun uzun süredir toplantıya çağrılmamış olması, şirketin uzun süredir organsız kalması, şirket yönetiminin sistematik şekilde şirket menfaatleri ya da azınlık menfaatlerini ihlal edici tavır ve davranışlar içerisinde bulunması, haklı gerekçesi olmadığı halde uzun süredir kâr payı dağıtılmaması veya göstermelik olarak düşük oranda dağıtılması, buna karşılık şirket yöneticilerine huzur hakkı adı altında örtülü kazanç aktarımı, hakim ortak yöneticilerin şirket imkanlarından kendileri yararlanıp azınlık pay sahiplerini yararlandırmamaları gibi sebeplerin eklenmesi gerekir.

(Yargıtay 11 HD 2022/7419 Esas 2024/1381Karar)

Hakim her somut olayda haklı sebep bulup bulunmadığını durumun özelliğine göre ortaklığın yapısını gözeterek takdir edecektir. Çamoğlu’na göre haklı sebep; hukuki ilişkinin sürdürülmesini çekilmez hale getiren ve bozucu yenilik doğuran bir bildirim veya dava ile hukuki ilişkiyi sona erdirmek ve değiştirmek yetkisinin kullanılmasını adil gösteren hukuki olgudur..

Limited şirket, anonim şirkete nazaran kişisel niteliklerin de gözetildiği bir özelliğe de sahiptir. Bu anlamda ortaklar arasındaki uyumsuzluk gibi şahsi sebeplerde haklı sebep olarak ileri sürülebilir. Haklı sebep kavramı kanunda çoğul olarak belirtilmiş ise de tek bir sebep bile niteliği ve ortaya çıkardığı soncular gözetildiğinde haklı sebep oluşturabilir.

Önemli arz eden husus, haklı sebeplerden dolayı ortaklık ilişkisinin çıkma isteyen ortak yönünden çekilmez hâle gelmiş olmasıdır. Zira hiç bir ortaktan haklı nedenlerle çekilmez hâle gelen bir ortaklık ilişkisini devam ettirmesi beklenemez (Ünal Tekinalp, Sermaye Ortaklıklarının Yeni Hukuku, İstanbul, 2015, s. 561). Aksi hâlde, ortak, onu ortak olmaya yönelten şartlar ortadan kalktığında şirkette kalmaya mahkum edildikten başka, şirketten ayrılmasını gerektiren sebepler doğduğu hâllerde de şirketten ayrılamaz duruma düşürülür (madde gerekçesi).

Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; üç ortaklı olan davalı şirketin 5100 payının davacıya 9600 payın .....'ye 15300 payın ise aynı zamanda şirket müdürü olan ....'a ait olduğu, 12/10/2023 tarihinde kurulan davalı şirketin 2024 yılı genel kurulunun yapılmadığı, vergi dairesinin yaptığı yoklama sonucuna göre şirketin faal olmadığı ve işletmesinin bulunduğu taşınmazdan icra marifetiyle ( Sakarya .... İcra Dairesi'nin 20.../...

Esas sayılı dosyası) tahliye edildiği ve mülk sahibi tarafından kiralık ilanının asıldığı, işletmedeki menkullerinin haczedildiği, elektrik borçlarının ödenmemesi sebebiyle davalı şirket hakkında derdest takiplerin bulunduğu, bu haliyle davalı şirketinin faaliyetinin kalmadığı ve kuruluş amacını gerçekleştirme imkanının kalmadığı, şirketin adresine yapılan tebligatların dahi ulaşmadığı ve TK 35 maddesine göre tebligat yapılabildiği, bu tespitlere göre davacı açısından haklı sebebin gerçekleştiği anlaşılmakla;

ayrıca bir bilirkişi incelemesine gerek görülmemiş ve davanın kabulü ile davacının davalı şirket ortaklığından çıkmasına karar verilmiştir. Davacı taraf ayrılma akçesini bu aşamada istemediğini açıkça bildirdiğinden taleple bağlı kalınarak ayrılma akçesine hükmolunmamıştır. Kararın kesinleşmesi sonrasında ayrılma akçesinin ayrıca talep edilmesi mümkündür.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır