Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/200 K.2026/275

Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özet: ... numaralı boş çek yaprağının kaybolması sebebi ile iptalini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Dava dilekçesi ve ekindeki çek fotokopileri incelendi.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Keşidecinin senet üzerinde ileri sürebileceği bir hakkı mevcut değildir. Kaldı ki, çek iptali davası hasımsız olup, dava sonunda verilecek iptal kararı çek hamili 3. kişileri bağlamaz. Çekin iptal kararından sonra takibe konu olması halinde de, keşidecinin yine menfi tespit davası açarak bu çekten dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir.

Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (..., ... ; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11/05/2016 T. 2015/10788 E. 2016/5360 K. Sayılı ilamında "...davacılardan ... 'ın çeklerin keşidecisi veya hamili olmadığı, çeklerin keşide edilmediği, dolayısıyla kıymetli evrak niteliğini kazanmadığı, davacılardan ... 'ın davaya konu çeklerin keşidecisi olduğu, keşidecinin çek iptal davası açma hakkının bulunmadığı...." denilmiştir.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 03/03/2026 T. 2025/2101 E. 2026/362 K. Sayılı ilamında "...Zayi nedeniyle çek iptali davasının dinlenebilmesi için, ortada hukuken geçerli, tedavüle elverişli ve kambiyo vasfını haiz bir senedin bulunması gerekmektedir. Oysa, eldeki dava konusu edilen çekin zorunlu unsurları tamamlanmamış bir çek yaprağı olduğu görüldüğünden davaya konu çekin zayi nedeniyle iptalinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.

Öte yandan, keşideci tarafından yalnızca imzalanarak boş şekilde verilen çek yaprağı, taraflar arasındaki güven ilişkisine dayalı olarak düzenlenmiş olduğu anlaşıldığından, henüz hukuki anlamda tamamlanmış bir kambiyo senedi olarak da kabul edilemez.

Bu nedenle, böyle bir belgenin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi, kambiyo hukukunun amacı ve sistematiği ile bağdaşmayacağından, ilk derece mahkemesince yukarıda belirtilen tüm bu hususlar gözetilerek davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır...." denilmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Davamıza gelince; davacı taraf, keşideciyi hasımlı göstererek davayı ikame ettiği, dava konusu keşideci tarafından sadece imzalanan ve sair kısımları boş bırakılan ... ... Şubesi ... seri numaralı çekin kaybolduğunu belirterek çek iptali istemi ile dava açmıştır.

Çekin sadece imzalandığı ve diğer kısımlarının boş bırakıldığı anlaşılmaktadır. Bedel çekte zorunlu unsurlardır. Bedel içermeyen bir belgenin çek vasfında kabulü mümkün değildir. Kıymetli evrak niteliğinde olmayan belgenin TTK 757 maddesi uyarınca iptaline ya da zayi olduğunun tespitine karar verilemeyecektir. Kıymetli evrak niteliğinde bulunmayan imzalı boş çek yaprağının üçüncü kişi tarafından doldurularak kullanılması halinde bu durum onlara karşı açılacak bir menfi tespit davasında ileri sürülmelidir. Bu nedenlerle, kıymetli evrak iptal koşullarının gerçekleşmediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza