Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/255 K.2026/302

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı kurum tarafından davalı ,....aleyhine Sakarya ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı / borçlunun yerleşim yeri göz önünde bulundurulduğunda Sakarya İcra Müdürlüğü ve dolayısıyla Mahkemelerinin yetkili olduğunu, borçlu / davalı tarafın 28.03.2025 tarihinde sunduğu dilekçe ile "talep edilen alacak gerçek ve mevcut bir alacak olmadığı ve davacı kuruma herhangi bir borç bildiriminde bulunmadığı" gerekçeleriyle borcun tamamına, faize, yetkiye faiz oranına ve ferilerine yönelik itirazda bulunduğunu, Kaçak Su Kontrol Şube Müdürlüğü saha ekipleri tarafından Hacımercan Mahallesi,

Harmanlık 1 Sokak No: 64 Sapanca / Sakarya adresinde bulunan 2 adet bungolaw niteliğindeki havuzlu yapıda 28/07/2023 tarihinde yapılan kontrolde abone olmaksızın ve herhangi bir sayaçtan geçirmeksizin su kullanımı yapıldığının tespit edildiğini, tespitler usulsüz / abonesiz su kullanımı tespit tutanağı ile tutanak altına alındığını, abonelik için gerekli belgeleri de içerir iş bu tutanağın 28.07.2023 tarihinde Hacımercan Mahallesi Muhtarlığına imza karşılığı tebliğ edildiğini, açıklanan nedenlerle;

davalı / borçlunun itirazının iptali ve takibin devamına, davalıya haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle takip konusu alacağın %20 sinden aşağıda olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, Sakarya ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyaya yatırılan harç mahsup edilerek iş bu davanın harç miktarının belirlenmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davalı aleyhine Sakarya .. İcra Müdürlüğünün 2025/...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine süresi içerisinde itiraz ettiklerini, dava dilekçesinin davalıya 06.04.2026 tarihinde elektronik tebligat yolu ile tebliğ edildiğini, süre uzatım taleplerinin kabulü doğrultusunda süresinde cevap dilekçesi ibraz ettiklerini, davacı kurum tarafından açılan itirazın iptali davasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini, tarafların sıfatı ve uyuşmazlığın kaynağı dikkate alındığında Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girmediğini, bu nedenle görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini,

Davacı kurumun davasını ve icra takibini 28.07.2023 ve 24.08.2023 tarihli iki adet tutanağa dayandırdığını, ancak her iki tutanağın da davalı .... ile hukuki veya fiili hiçbir bağ taşımadığını, fahiş ve mesnetsiz bir tahakkuk yapıldığını, açıklanan nedenlerle usule ilişkin görev, yetki ve zamanaşımı itirazlarının kabulüne, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Açılan dava, itirazın iptali davasına yöneliktir.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 18.03.2026 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Somut olayda;

Sapanca Vergi Dairesi Müdürlüğünün 08.04.2026 tarihli cevabi yazısından davalının işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu , bildirilen matrahın VUK 177. maddesinde belirtilen limitleri aşmadığı, esnaf odasının cevabi yazısına göre kaydının olduğu, Ticaret Sicil Müdürlüğünde ve Ticaret ve Sanayi Odasında kaydının bulunmadığı, alınan tüm cevabi yazılara ve dosya kapsamına göre davalının tacir sıfatına haiz olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda eldeki davada, davalının tacir sıfatına haiz olmadığı, uyuşmazlığın ortaya çıktığı tarih de dikkate alınarak davanın konusunun mutlak ticari dava olmadığı gibi davalının tacir olmaması nedeniyle de nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

(Emsal: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2026/833 Esas, 2026/780 Karar, 06.05.2026 tarihli ilamı)

Katip · e-imza Hakim · e-imza