Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/717 K.2018/15

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İSTEM

Davacı vekili 24/02/2014 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, İş Bankasına ait ... seri numaralı 15/08/2013 vadeli 100.000,00 TL bedelli çeki, hatır çeki olarak ... yetkilisine 2012 yılının Aralık ayında teslim ettiğini, çekin... gibi bankalarda vadeleri içerisinde kullanıldığını, vadeleri bitmiş olmasına rağmen, çeklerin teslim edilmemesi üzerine müvekkilin 30/08/2013 tarihinde ... borçlu olmadığına dair ibraname aldığını, davaya konu çekin, ...'ın ... şubesinde tahrifat yapılmış şekilde ortaya çıktığını, ...e bu durum sorulduğunda, kendi cirosunun dahi çekte bulunmadığını,

bu sebeple çeklerin muhasebel hata ile bankaya verilmiş olabileceğini aktardığını, müvekkilince ... seri numaralı çeke 15/08/2013 vade yazılırken, ...tarafından çekin tarihinin 04/03/2014 olarak değiştirildiğini, bankalarda bunun dışında 3 adet çekinin de bu şekilde kullanıldığını, davaya konu çeke ilişkin müvekkilinin dava dışı ...'ne borcunun bulunmadığını, düzeltme paraflarının, adli tıp incelemesinde müvekkiline ait olmadığının ortaya çıkacağını, tahrif edilmiş çekin, kambiyo vasfını yitirdiğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu belirterek dava konusu çeke ilişkin borcunun olmadığının tespitini,

çekin yazılmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, açılacak icra takiplerine ve ihtiyati haciz kararlarına ilişkin durdurma kararı verilmesini mahkememizden talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili 10/03/2014 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle.

30/08/2013 tarihli ibranemenin her hangi bir hukuki değeri olmadığını, müvekkilinin 3. şahıs olup ciranta ile davacı keşideci arasındaki ilişkiyi bilmesinin mümkün olmadığını, hatır çeki iddiasının iyi niyetli yetkili hamillere karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını, davacının çekin keşide tarihi ve miktarı üzerinde tahrifat yapıldığı iddialarının tamamen asılsız olduğunu, yapılan düzeltmede davacının parafının olduğunun açıkça görüldüğünü, davacı tarafından keşideci imzasına yönelik bir itirazın söz konusu olmadığını,

dolayısıyla keşideci imzasını inkar etmeyen ve ödeme idiasında da bulunmayan davacının çek bedeli kadar sorumluluğunun olduğunu, keşide tarihinin üzerindeki değişikliğin davacı tarafından yapılmadığının ortaya çıkması halinde çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğinin kabulü gerekeceğini ve keşideci imzasını inkar etmeyen davacının Yeni T.T.K'nun 732 ve devamı maddeleri gereği sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sorumlu olacağını, yine keşideci imzasını inkar etmeyen davacının çek bedelini ödediğini ispat etmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Çek, Adli Tıp Kurumu raporu, imza incelemesine esas belge asılları, ibraname, ihtarname, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE

Dava, tahrifat iddiası nedeni ile menfi tespit davasıdır.

Davacı taraf kayden 04/03/2014 keşide tarihli gözüken çekin keşide tarihinin gerçekte 15/08/2013 olduğunu, keşide tarihinin tahri edilmek suretiyle 04/03/2014 olarak değiştirildiğini, değiştirilen bu tarih nedeniyle atılan değişiklik imzasının kendilerine ait olmadığını, ayrıca lehtar gözüken dava dışı ...nden ibraname alındığını iddia ederek menfi tespit davası açmış olup, davalı taraf özetle, kendilerinin iyi niyetli hamil olduklarını tahrifat iddiasının doğru olmadığını ve davacının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre de sorumluluğu bulunduğunu savunmaktadır.

Davaya konu çek incelendiğinde, ... Şubesine ait, kayden 04/03/2014 keşide tarihli, 100.000,00 TL bedelli, ... numaralı çek olduğu, keşidecisinin davacı, lehtarın dava dışı ... olduğu, davalının son hamil olduğu, 04/03/2014 tarihinde ibrazında tahrifat nedeniyle iade edildiğinin şerh düşüldüğü, çekin üzerinde bulunan 15/08/2013 tarihinin çizildikten sonra, 04/03/2014 tarihinin atıldığı ve düzeltme imzasının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacının çekin keşide tarihinin tahrifat yoluyla değiştirildiğine ilişkin iddiası nedeniyle, davacı şirket yetkilisinin imza örnekleri alınmış, başka amaçlarla resmi kurumlara atılmış imzalarını içeren belge asılları celp edilmiş, ilgili çek aslı getirtilmek suretiyle bu konuda Adli Tıp Kurumunca imza incelemesi yapılmıştır.

Adli Tıp Kurumunun17/02/2015 tarihli raporunda özetle; keşide tarihinin altında atılı düzeltme imzası ile keşideci şirket yetkilisinin mukayese imzaları arasında tersim biçimi, işlerlik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından aynı elden çıktıklarını gösterir yeterlilik ve nitelikte bulgu saptanamadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 27/05/2015 tarihli karar ile davanın kabulüne karar verilmiş olup, davalı vekilinin kararı temyiz etmesi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/11934 Esas 2017/4509 Karar sayılı ve 05/06/2017 tarihli ilamında;

"Çekin keşide tarihinin 15.08.2013 olduğu, düzeltmenin keşideci imzası taşımadığından geçersiz olduğu anlaşılmaktadır. Çek bu haliyle süresinde bankaya ibraz edilmediğinden yazılı delil başlangıcı niteliğindedir. Keşidecinin, ciro suretiyle hamil olan bankaya karşı TTK. 732. maddesinden kaynaklanan sebepsiz zenginleşme sorumluluğu bulunmaktadır. Mahkemece, bu husus üzerinde durularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir" denilmek suretiyle mahkememiz kararı bozulmuştur.

Bozma ilamı doğrultusunda mahkememize iade edilen dava dosyası 2017/717 Esas sırasına kaydedilmiştir.

Bozmadan sonra yapılan duruşmada davacı vekili; " Beyanlarımızı tekrar ederiz. Benzer mahiyette üç farklı dava açtık. Davalardan biri davaya konu çek takibe konu edilmediğinden lehimize sonuçlandı. Eldeki dosyada da aynı durum söz konusudur, bu nedenle bozma ilamına uyulmayarak eski hükümde direnilmesini talep ederiz," demiştir.

Davalı vekili; "Yargıtay ilamına uyulmasını ve davanın reddini talep ederiz," demiştir.

Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyularak yeniden yargılamaya devam edilmiştir.

Davaya konu alacak davalı banka tarafından ...'ye alacak temlik sözleşmesi ile 31/05/2017 tarihinde temlik edilmiş olup davayı bu aşamadan sonra temlik alan vekili takip etmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davaya konu çekin keşide tarihinde tahrifat olduğunu, bu nedenle kambiyo vasfını yitirdiğini, çeki lehtara hatır çeki olarak verdiklerini, çek nedeniyle lehtara ve davalıya borçlu olmadıklarını, lehtardan bu hususta ibraname aldıklarını iddia ederek işbu menfi tespit davasını açtığı, alınan 17/02/2015 tarihli ATK raporuna göre keşide tarihinde yapılan düzeltmenin altına atılan paraf imzasının davacı şirket temsilcisine ait olmadığının sabit olduğu, bu durumda çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğinden yazılı delil başlangıcı hükmünde olduğu,

davacı keşidecinin, ciro yoluyla çeke hamil olan davalıya karşı TTK.

732. maddesinden kaynaklanan sebepsiz zenginleşme sorumluluğunun bulunduğu, anılan yasa hükmü gereği ispat yükünün sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden davacıda olduğu, davacı tarafça lehtardan alınan 30/08/2013 tarihli İbraname dışında bu hususu ispata yarar delil sunmadığı, söz konusu ibraname eski tarih atılmak suretiyle her zaman düzenlenebilecek adi yazılı bir belge olduğu gibi üzerinde yazılı tarihte düzenlenmiş olsa bile tek başına davacının çekin bedelini ödememekten ötürü sebepsiz zenginleşmediğini ispatlamaya yetmeyeceği kanaatine varıldığından ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...