Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/930 K.2022/21

Mahkememizde görülmekte bulunan rücuen tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili Mahkememize verdiği 14/02/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle;davacının maliki ve işletmekte olduğu "..." firmasının faaliyeti kapsamında davalı...tarafından 3 yıllığına kiralama sözleşmesi ile kiralanan... plakalı aracın,

29/10/2017 tarihinde dava dışı davalı ... idaresindeyken direksiyon hakimiyetini kaybederek park halinde bulunan araçlardan önce ... plakalı araca sonra ...plakalı araca çarparak durması nedeniyle üç araçlı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini,... plakalı araç için sigorta şirketi tarafından 70.000,00 TL için davacıdan rücuen tahsilat yapıldığını,... plakalı araç için davalılardan ... tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, araç başına maddi hasar teminatı 33.000,00 TL olduğunu, davalılardan ...'nin ise mezkur aracın İMMS sigortacı olduğunu, maddi-bedeni ayrımsız teminat bedeli 100.000,00 TL olduğunu,

davalı sigorta şirketlerine ihtarname gönderilmesine rağmen ödeme yapmadıklarını beyanla davacı tarafından ödenen 70.000,00 TL tazminatın ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte, sigorta şirketleri açısından teminat limitleri dahilinde olmak üzere, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili mahkememize verdiği 03/03/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle;davaya konu aracın hususi olduğunu, ticaret mahkemesinin görevsiz olduğunu, başvuru üzerine ...numaralı İMM dosyasının açıldığını, yapılan değerlendirmede davacının Kasko Sigortası Genel Şartlarına aykırı davranılması nedeniyle taleplerinin teminat dışında kaldığının tespit edildiğini beyanla kazaya karışan araç için kredi çekilen bankanın davaya konu tutarın davacıya ödenmesine muvafakat etmediği durumda aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddini, aksi kanaatte davanın esastan reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili mahkememize verdiği 04/03/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle;davacı tarafın talebinin zamanaşımına uğradığını, ... plakalı aracı kullanan şahsın teminat dışı bir sebepten dolayı olay yerinden firar ettiğini ve bu sebep ortadan kalktıktan sonra karakola giderek ifade verdiğini beyanla davanın usul ve esastan reddini talep etmiştir.

Dava, rücuen tazminat talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamından, malik ve işleteni olduğu ... firmasının faaliyetleri kapsamında davalı ... tarafından 3 yıllığına kiralama sözleşmesi ile kiralanan ... plakalı aracın dava dışı ... idaresindeyken park halinde bulunan ... plakalı araca ...plakalı araca çarpmak suretiyle zarar verdiğini, ... plakalı aracın sigorta şirketi tarafından 70.000 TL'nin davacıdan alındığını, ... plakalı aracın davalılardan ... tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, ayrıca diğer davalı ...nin ise aracı İMMS poliçesi ile sigortaladığını,

bu nedenle davacı tarafından ... plakalı araç için aracın sigorta şirketine ödemiş olduğu 70.000 TL'nin sıralı sorumluluk sistemi gereğince ZMMS poliçesi ile sorumlu olan ... 33.000 TL'nin bakiye kalan kısmın ise İMMS sigortacı ...'den tahsili için iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır.

Davalı ... vekili zamanaşımı definde bulunmuş ise de 21/11/2019 ödeme tarihine göre davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 2018/941 esas ve 2019/757 karar sayılı dosyanın incelenmesinde, davacının dava dışı ... davalının..., ihbar olunanın ... olup davanın 6102 sayılı TTK'nın 1472. Maddesine dayalı, kasko poliçesi gereği sigortalısı adına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, zarara sebep olan sigortalı araç malikinden rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, davanın kabulü ile; 44.176,00 TL alacağın 20/04/2018 tarihinden itibaren 295,00 TL alacağın 10/05/2018 tarihinden itibaren 472,00 TL alacağın 01/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği kararın 12/11/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davalılardan ...'nin davacıya ait ... plakalı aracın ZMM sigortacısı ...ise aynı aracın genişletilmiş kasko sigortacısı olduğu dosyadaki poliçe örneklerinden tespit edilmiştir. Kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağında kazanın oluşumunda davacıya ait araç sürücüsünün kusurlu olduğu tespit edilmiş, sürücünün alkol, uyuşturucu madde ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek durumda bulunduğuna dair delil bulunmadığından Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/17402 soruşturma sayılı dosyası ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan 09/11/2020 tarihli bilirkişi ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde davacı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu ve karşı ... plakalı aracın pert olarak değerlendirilmesinin uygun olmadığı, piyasa değerinin 120.000,00 TL olduğu, hasarın 46.515,26 TL olduğu bildirilmiş, rapor dosya kapsamına göre yasal ve yeterli görülmüştür. Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan 29/03/2021 tarihli makine mühendisi, nöroloji uzmanı ve sigorta hukukçusundan oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda ise sürücünün alkol kullandığına dair somut delil bulunmadığından kazanın oluşumunda alkolün etkisi olduğu veya olmadığı hakkında görüş ve kanaat bildirmenin mümkün olmadığı bildirilmiştir.

... plakalı araç üzerindeki ... ait dain-i mürtehin kaydının kaldırıldığı cevabi yazıdan tespit edilmiştir. İstenen tazminat mahkeme kararıyla belirlenmiş ve mahkememizce yaptırılan son bilirkişi incelemesiyle de miktarı teyit edilmiş olmakla bu yöne ilişkin itirazların reddi gerekmiştir

23/12/2020 tarihli sigorta hukukçusu tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda ise olay mahallini terk etmenin gerek ZMM gerekse kasko genel şartlarına göre tek başına sigortalıya rücu sebebi olmadığı ve teminat dışı hal olarak değerlendirilemeyeceği, davacının....'ne ödediği 70.000,00 TL'nin 33.000,00 TL'ni ZMM poliçe hükümlerine göre ...den, 37.000,00 TL'sini ise kasko poliçesi kapsamında ...'den talep edebileceği sonucuna varılmıştır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4 maddesinde sigortacının sigortalıya rücu hakkı düzenlenmiş olup, f bendine göre bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı alkol raporu gibi kazanın oluş koşullarına ilişkin belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigortacı sigortalıya rücu edebilecektir.

Madde metninden de anlaşılacağı üzere bu hükmün uygulanabilmesi için trafik kazasının bedeni hasara ilişkin olması gerekmektedir. Dosya kapsamından ise trafik kazası sonucu maddi hasarın meydana geldiği bedeni hasara ilişkin kayıt, bilgi ve belgenin bulunmadığı görülmektedir.

Öte yandan kazaya sebebiyet veren sürücü ...emniyette verdiği ifade de kazadan dolayı korktuğunu ne yapacağını bilmediğinden yardım bulmak için olay yerinden ayrıldığını beyan etmiş, aksine delil tespit edilmemiştir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karardan da olay sırasında alkol, uyuşturucu madde iz ve emaresine rastlanmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, kazaya sebebiyet veren kişinin poliçe genel şartlarında belirtildiği gibi tedavi ve yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olay yerinden ayrıldığının ispat yükü sigorta şirketine ait olup, bu yönde delil bulunmadığı ve kazaya sebebiyet veren araç sürücünün B sınıfı ehliyetinin bulunduğu anlaşılmakla, davacı tarafından ödenen tazminatta ZMM sigortacısı ...'nin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olması gerektiği kanaatine varılmıştır.

...'nin ise kazaya sebebiyet veren aracın kasko sigortacısı olduğu dosya kapsamıyla sabittir.

Kara araçları kasko sigortası genel şartlarının A.5 maddesinden teminat dışında kalan zararlar sayılmakta olup, 5.10 bendine göre zorunlu haller (tedavi veya yardım amaçla sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşma gibi) hariç olmak üzere maddenin 5.4 ve 5.5 nolu bendlerdeki ihlali nedeniyle sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılması teminat dışı olarak gösterilmiştir.

Madde de geçen 5.4 bendi sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından aracın kullanılması sırasında meydana gelen zararları 5.5 bendi ise uyuşturucu madde veya yönetmelikte belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararları kapsamaktadır. Bu maddenin uygulanması kaskolu aracın kendisinde oluşan zararın kasko sigortacısından hangi hallerde talep edilemeyeceğine yöneliktir.

Öte yandan maddede sayılan hususların ispat külfeti sigortacıya ait olup, davacı araç sürücüsünün ehliyetinin bulunduğu, alkollü olduğuna dair bilgi, belge bulunmadığı yani sigorta şirketinin teminat dışı kalan halleri ispatlayamadığı görülmektedir.

İhtiyari mali mesuliyet sigortası İMSS Poliçe Genel Şartları'nın 1. Maddesine göre motorlu araç işletenin bu araç işletilmesinden dolayı Karayolları Trafik Kanunu ve genel hükümlere göre oluşan zorunlu mali sorumluluk sigortası hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazılı azami hadlere kadar sigorta güvencesi altına almaktadır.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısının sorumluluğu ve sigorta ettirenin sorumluluğu ikinci dereceden bir sorumluluk niteliği taşıdığından trafik kazasında zarar gören üçüncü kişiler öncelikle trafik (ZMMS) sigortacısına eğer bu yoksa Güvence Hesabına başvurup artan zarar halinde İMSS'ye başvurması gerekmektedir.

Dosya kapsamından ... yönünden uyuşmazlığın Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları kapsamında değerlendirilmesi gerekmekte olup, teminat dışı kalan haller 4. maddede gösterilmiştir. Yukarıda izah edildiği üzere sigortalı araç sürücünün ehliyetinin bulunması, alkollü olduğuna dair herhangi bir delil bulunmaması ve diğer rücu şartlarının da mevcut olmaması sebebiyle davacının ödediği tazminatın ZMM sigorta poliçesi kapsamı dışında kalan kısmını yani ZMMS poliçesindeki limitin üzerinde kalan miktardan başlayarak poliçe limitine kadar davalı ...'den talep etmesi mümkündür.

Davacının yaptığı ödemeden davalıların hangi oranda sorumlu olduklarının tespiti gerekmektedir.

Toplam 70.000,00 TL ödemeden mahkeme ilamı ile tespit edilen 44.943,00 TL'nin mahsubu sonucu kalan 25.057,00 TL fer'iler olup, davalı ...'nin poliçe limiti 33.000,00 TL içerisindeki sorumlu olunan fer'ilerin tespiti için orantı kurulmuş (33.000,00 TL * 25.057,00 TL / 44.943,00 TL) 18.398,43 TL ...'nin sorumlu olduğu fer'iler olarak tespit edilmiş, poliçe miktarı 33.000,00 TL ile toplanması sonucu çıkan 51.398,43 TL'den davalı ...'nin, diğer davalılar ... ve ...'nin sorumlu olması gerektiği anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketlerinin meydana gelen zarardan müteselsilen sorumluluğunun söz konusu olmadığı, ZMMS ile İMSS arasında sıralı sistem bulunduğu dikkate alınarak müşterek ve müteselsilen sorumluluğun sigorta şirketleri arasında söz konusu olmayıp ZMMS ile diğer davalılar ... İMSS ve diğer davalılar ... arasında olmak üzere davalı ...

ZMMS poliçesi limiti üzerinde kalan 18.601,57 TL'den ise davalı ...'nin ve diğer davalılar ...'nin sorumlu olması sorumlu olması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Mahkememizin 2018/941 esas ve 2019/757 karar sayılı dosyasında ihbar olunan olarak davalı ...'nin olduğu, diğer davalıların bu davada yer almadığı anlaşılmakla istinaf başvurusu yapan tarafları istinaf dilekçesi ve istinaf ilamı dikkate alınarak kazanılmış hak ilkesine de dikkat etmek sureti ile davalı ... ve ... yönünden 22.11.2019, davalı ... Yönünden başvuru tarihi olan 29/11/2019tarihinden itibaren 8 iş günü sayılmak suretiyle bulunan 16.12.2019 tarihinden itibaren faiz yürütülmüştür.

Aracın ticari faaliyet kapsamında kiralanması sebebiyle davalı sigorta şirketleri yönünden tacir olmaları sebebiyle avans faiz, diğer davalılar yönünden aracın hususi olması sebebiyle yasal faize hükmedilmiştir.

7155 sayılı yasanın 23. maddesi ile değişik 6125 sayılı kanunun 18/A-13 maddesi gereği davadan önce davacının arabuluculuk başvurusu yaptığı, davalı sigorta şirketlerinin arabuluculuk görüşmelere katıldığı, anlaşma sağlanamadığı görülmekle, tespit edilen arabuluculuk ücretinin de davalıdan yargılama gideri olarak tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiş, aşagıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM;Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davanın KABULÜNE

1-70.000-TL'nin davalı ... ve ...yönünden 22.11.2019, davalı ... yönünden 16.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek davalı ... ile ... yönünden yasal ve sigorta şirketleri yönünden avans faizi ile birlikte (davalı ...nin 51.398,43-TL ve ...nin 18.601,57-TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gerekli 4.781,70 TL harçtan peşin alınan 1.195,43 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.586,27 TL harcın 2.633,27 TL'sinin ...den ve diğer davalılar ...'den, 953,00 TL'sinin ... Ve diğer davalılar ...'den alınarak hazineye irat kaydına.

3-Davacı tarafça başlangıçta peşin olarak yatırılan 1.195,43 TL ve 54,40 TL başvuru harcı toplamı 1.249,83 TL nin davalılardan 917,70 TL ...'den ve diğer davalılar ...'den, 332,13 TL'nin ... ,..., ...'den alınarak davacı tarafa verilmesine.

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan 7.269,21 TL'nin ... , diğer davalılar..., ...'den, 2.630,79 TL'nin ... diğer davalılar ...'den alınarak davacı tarafa verilmesine.

5-Davacı tarafça bozma öncesi ve sonrası posta masrafı 704,00 TL ve 1.880,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.584,00 TL yargılama giderinin 1.897,34 TL'sinin ... ,diğer davalılar ...'den ile sınırlı olmakla, 686,66 TL ... diğer davalılar ..., ...'den alınarak davacı tarafa verilmesine.

6-1.320,00 TL arabulucu ücretinin 477,72 TL'sinin ... ,'den geri kalan kısmın .... , diğer davalılar ...'den alınarak hazineye gelir kaydına.

7-Kararın talep halinde Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine.

8-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine.

Katip ... Hakim ...