Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1118 K.2024/894

Taraflar arasındaki davada Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ve İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

.Davacı vekili dava dilekçesinde, Müvekkili ile davalı-borçlu ... arasında akdedilen ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile yine davalı ... adına tescil edilmiş olan ... plakalı hafif ticari aracın sigortalandığını, söz konusu hafif ticari araç 04/12.2019 tarihinde geçerli sürücü belgesi olmayan ...'ın sevk ve idaresinde iken karşı tali yoldan anayola çıkarken anayolda seyir halindeki ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet çarparak yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasını meydana geldiğini, olay sonrası davalının olay yerinden kaçtığını, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı... Nolu soruşturma dosyasında davalının kusurlu olduğunu ve asli kusurlu olduğunu, müvekkili ... Sigorta A.Ş'nin üçüncü Kişilere yapmış olduğu ödemeleri Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları B.4.

Maddesi kapsamında sigortalı-davalı hafif ticari araç sürücüsü ... 'a rücu hakkının bulunmadığını, müvekkil şirkettin ödemek zorunda kaldığı 106.233,53 TL nin davalıdan tahsiline arz ve izah olunan ve re’sen takdir edilecek sebeplerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile müvekkil şirketin ödemek zorunda kaldığı 106.233,53TL nin davalı ... tan yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Hatay 3.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından "04/12/2019 tarihinde davalının sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç ile yaralamalı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davacı ...

Sigorta A.Ş.'nin meydana gelen kazada hasar masraflarını karşıladığı, davalının kusurlu olması sebebiyle rücu talebinde bulunduğu, sigorta hukukunun TTK'nın 6.kitabında m.1401 ve devamı hükümlerinde ve zorunlu sorumluluk sigortasının ise m.1483 ve devamı hükümlerinde düzenlendiği, bu itibarla TTK m.4 hükmü kapsamında davanın ticari dava sayıldığı,

yine davaya konu hususlarda TTK m.5 hükmüne göre aksine hüküm bulunmadığından değer veya tutara bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu ve yine aynı maddeye göre asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğunun ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağının düzenlendiği, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı ile,

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Hatay ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ve yargı çevresine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, mezkûr kararın 08/07/2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olduğu, dolayısıyla dava konusu uyuşmazlık bakımından görevli mahkemenin İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu,

6100 sayılı HMK'nın 114/c hükmüne göre mahkemenin görevli olmasının dava şartlarından olduğu ve aynı Kanunun 115.maddesinde, mahkeme tarafından dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında kendiliğinden araştırması gerektiği de dikkate alındığında davanın HMK'nun 114/c ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine, Mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine"dair karar verilmiştir.

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından " davacının sigortaladığı aracın ruhsatında hususi olarak kullanıldığının belirtildiği, poliçenin de özel kullanıma ilişkin yapıldığı, davalı hakkında yapılan araştırma da vergi dairesi tarafından bildirilen cevabi yazıda davalının işletme esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği ve davalının tacir olmadığı, davacı sigorta şirketi ile davalı arasında ticari bir ilişkinin bulunmadığı, davacı ve davalı arasında TTK hükümlerine göre düzenlenen herhangi bir sigorta ilişkisinin olmaması ve davacının halef olduğu kişinin tacir olmaması nedenleriyle görevli mahkemenin genel yetkili Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından dava dilekçesinin görev yönünden reddine" gerekçesiyle görevsizlik kararı verdiği görülmüştür.

Mahkemeler arasında oluşan görev uyuşmazlığının çözümü için dosya merci tayini ile dairemize gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava davacı sigorta şirketinin sigortaladığı aracın karışmış olduğu kaza nedeniyle dava dışı üçüncü kişiye ödediği tazminatın sigortalısı olan davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda "sigortacının halefiyete dayalı açtığı davanın aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.

6100 sayılı HMK'nun 2. maddesine göre, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesi'dir. Bu kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğu belirtilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/I maddesinde de, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

Ticaret Mahkemelerinin görev alanı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/1 maddesinde; "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." ifadesi ile ticari davalar ile sınırlandırılmıştır. Ticari davalar ise TTK 4. maddesinde sayılmıştır. Buna göre 4/1 maddesinde nispi ticari davalar 4/1-a fıkrasından f fıkrasına kadar sayılan hususlar ise mutlak ticari davalar olarak sayılmıştır.

Bir davanın nispi ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesi birinci fıkrasında belirtildiği gibi her iki tarafında tacir olduğu ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir dava olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar ise TTK 4/1-a maddesinde her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususlar ile yine TTK 4/1 f fıkrasına kadar sayılan yasalarda belirtilen davalar olarak sayılmıştır.

Somut olay değerlendirildiğinde; davacının sigortaladığı aracın ruhsatında hususi olarak kullanıldığının belirtildiği, poliçenin de özel kullanıma ilişkin yapıldığı, davalı hakkında yapılan araştırma da vergi dairesi tarafından bildirilen cevabi yazıda davalının işletme esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği ve davalının tacir olmadığı, davacı sigorta şirketi ile davalı arasında ticari bir ilişkinin bulunmadığı, davacının halef olduğu kişinin tacir olmaması nedenleriyle görevli mahkemenin genel yetkili Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından Hatay 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Başkan Üye Üye Katip