Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/2163 K.2024/288

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/06/2024 tarihli, ... D.İş Esas sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati tedbir isteyen vekili dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin kiracı sıfatıyla "... Mah. ... Sk.

No:6 B .../..." adresindeki iş yerini restoran olarak işlettiğini, müvekkili şirketin işbu iş yerinde kiracı sıfatıyla bulunduğu 2 yılı aşkın süre boyunca işletmenin elektrik faturasını her ay düzenli olarak ödediğini, davalı enerji firması tarafından 25.05.2024 tarihinde müvekkili şirketin kaçak elektrik kullandığı iddiası ile tutanak tutularak müvekkili şirketin elektriğinin kesildiğini, söz konusu tutanakta belirtilen kaçak elektrik kullanım iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirkette yapılan denetim sırasında, elektrik tesisatı tamamen yasal ve mevzuata uygun olmakla birlikte herhangi bir kaçak veya usulsüzlük içermediğini,

davalı enerji firmasının iddia ettiği şekilde bir kaçak elektrik kullanımı söz konusu olsa idi tesisatın düzenli olarak yetkili servis tarafından yapılan bakım ve kontrollerinde bu kullanımların ortaya çıkmasının gerektiğini, davalı enerji firmasının yapmış olduğu usul ve işlemlerin usulsüz olduğunu, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespitine dair yönetmeliğin 13/2.F fıkrasında belirtildiği üzere;

kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğunu, müvekkili şirketin bir restoran işletmesi olduğunu, davalı enerji firmasının haksız işlemi nedeniyle yüklü miktarda maddi zarara uğradığını, müvekkili şirketin bir restoran işletmesi olduğundan iş yerindeki buzdolabı ve dondurucularda kilolarca et, tavuk, balık, peynir, yumurta, süt, yoğurt, dondurma, sütlü tatlı, krema, yaş pasta, gibi gıdalar muhafaza edildiğini,

ancak davalı enerji firması tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde müvekkil şirketin elektriğinin kesilmesi üzerine bu gıdaların hepsinin bozulduğunu, mevcut durumda müvekkilinin ticari hayatını idame ettiremeyecek duruma düşürüldüğünü, tüm bu nedenlerle müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçmek adına elektriğinin kesilmesi işleminin ivedilikle tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İtiraz dilekçesinde özetle: Kaçak elektrik kullanımından kaynaklı borcunu ödemeyen bir tarafın mahkeme marifetiyle korunması sonucunu doğuran bir tedbir kararı verilmesinin ve yine tedbir kararına dayanarak müvekkili şirketin haklı alacağının tahsilinin önlenmesinin kabul edilemeyeceğini, müvekkili şirketin, karşı tarafın kaçak elektrik kullanımını tespit ederek bu kullanımları fatura ettiğini, bu kadar yüksek borç miktarının muhatabı bir iş yerinden cüz'i miktarda teminat alınarak ihtiyati tedbir kararının verilmesinin hatalı olduğunu,

... numaralı tesisata ait ... nolu kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağının nedeni laboratuvar incelemesi sonucuna göre sayaca müdahale ederek tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle kaçak enerji tüketimi olduğunu, tedbir talep eden tarafın dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmesi gerektiğini, ayrıca davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerektiğini, müvekkili kurumun somut delillerle davacı tarafça gerçekleştirilen kaçak kullanımı ortaya koyduğunu,

karşı tarafın iddiaları soyut iddialardan öteye geçemediğini beyanla verilen tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece 14/06/2024 tarihli D.iş Kararı ".... Somut olayda; ihtiyati tedbir talep edenin ticari işletmesine abonelik sözleşmesi tesis edildiği ve karşı taraf tarafından ... nolu tesisata kaçak elektrik kullanımı nedeniyle fatura kesildiğinin iddia edildiği, davacının davalı ile elektrik aboneliği yapma zorunluluğunun bulunduğu, ihtiyati tedbir talep edenin ticari işletmesi için elektriğe ihtiyacı olduğu,

karşı taraf tarafından elektrik enerjisi verilmemesi halinde HMK'nın 389. maddesinde belirtilen "gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi" halinin oluşacağı, böylece HMK'nun 389. maddesinde düzenlenen ihtiyati tedbir kararı verilmesi şartlarının mevcut olduğu,

kaldı ki HMK'nın 397/2. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde nihai kararın kesinleşmesine kadar devam edeceğinden, ihtiyati tedbir kararından sonraki döneme ilişkin fatura bedellerinin ödenmemesi halinde davalının elektriği kesme hakkının da baki olmasına göre ihtiyati tedbir talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin HMK 389 v.d maddeleri uyarınca KABULÜ ile; Davacı vekili tarafından takdiren 30.000,00TL nakdi veya süresiz kati teminat mektubu ibraz edilmesi halinde; ... Mah. ... Sk. No:6-B .../... adresindeki ... nolu tesisata TEDBİREN ELEKTRİK ENERJİSİ VERİLMESİNE,...." karar verilmiştir. Mahkemece 09/07/2024 tarihli ara karar ile " İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN KISMEN KABULÜ ile; -... Mah. ... Sk. No:6-B .../... adresindeki ... nolu tesisata tedbiren elektrik enerjisi verilmesine yönelik tedbir kararına yönelik itirazlarının reddine, -Tedbir kararında teminat olarak alınmasına karar verilen 30.000,00 TL'nin 135.494,76 TL'ye yükseltilmesine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati Tedbir İsteyen Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle : Müvekkili şirketin kiracı sıfatıyla "... Mah. ... Sk.

No:6 B .../..." adresindeki iş yerini restoran olarak işlettiğini, müvekkili şirketin bu iş yerinde kiracı sıfatıyla bulunduğunu 2 yılı aşkın süre boyunca işletmenin elektrik faturasını her ay düzenli olarak ödediğini, davalı firma tarafından bu yıllar içinde her ay nizamı şekilde yapılan sayaç sayım kontrollerinde de bu durumun sabit olduğunu, davalı enerji firması tarafından 25.05.2024 tarihinde müvekkil şirketin kaçak elektrik kullandığı iddiası ile tutanak tutularak müvekkili şirketin elektriğinin kesildiğini, söz konusu tutanakta belirtilen kaçak elektrik kullanım iddiasının gerçeği yansıtmadığını,

müvekkil şirkette yapılan denetim sırasında, elektrik tesisatı tamamen yasal ve mevzuata uygun olmakla birlikte herhangi bir kaçak veya usulsüzlük içermediğini, davalı enerji firmasının yapmış olduğu usul ve işlemlerin usulsüz olduğunu, davaya konu tespit tutanağında izlenmesi gereken usul ve yöntemler göz ardı edilerek ve usulsuz olarak,

yönetmelik, elektrik enerjisi düzenleme kurul kararın ve yargıtayın içtihadı da göz önüne alınmadan tutulduğunu, müvekkili şirket davalı enerji firmasının haksız işlemi nedeniyle yüklü miktarda maddi zarara uğradığını, haksız işlem nedeniyle tedbir kararı aldırmak için 30.000tl teminat ödemek zorunda kaldığını, elektriğin kesilmesi baskısı ile hiçbir dayanağı olmayan, hiç var olmamış borçları, davalı firmaya hala düzenli olarak ödemeye devam etmekte iken bu teminat miktarının 5 katı oranında arttırılması hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili şirketin bir restoran işletmesi olduğundan iş yerindeki buzdolabı ve dondurucularda kilolarca et,

tavuk, balık, peynir, yumurta, süt, yoğurt, dondurma, sütlü tatlı, krema, yaş pasta, gibi gıdalar muhafaza edildiğini, davalı enerji firması tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde müvekkil şirketin elektriğinin kesilmesi üzerine bu gıdaların hepsinin bozulduğunu, müvekkili şirketin ticari hayatını idame ettiremeyecek duruma düşürüldüğünü, tüm bu nedenlerle restoran işletmecisi olan müvekkil şirket her ay düzenli olarak elektrik faturasını ödemesine rağmen, davalı firma yetkilileri tarafından hiçbir haklı gerekçe gösterilmeden hukuk aykırı yöntemlerle işlem tesis edilmesi nedeniyle;

müvekkil şirket tarafından -haksız şekilde- ödenmiş olan teminat bedelinin yükseltilmesine ilişkin kararın hukuk ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkeme ara kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep kaçak kullanım nedeni ile davalı tarafından davacının kesilen elektriğinin tedbiren durdurulması kararında mahkemece taktir edilen teminat miktarı yönünden verilen kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve Re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 389 v.d. maddelerinde geçici hukuki korumalar arasında ihtiyati tedbir düzenlenmiş olup, HMK'nın 389. maddesinde "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeni ile hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebi ile bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Görüldüğü üzere kanun koyucu bu konuda hakime oldukça geniş bir takdir alanı bırakmıştır. Ancak ihtiyati tedbire karar verilmesi için mutlaka bir tehlikenin veya zararın doğmuş olması veya halen var olması da aranmaz. Dava konusu hak veya şey bakımından ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi için de her türlü tedbire karar verilebilir.

İhtiyati tedbir talep eden taraf, tedbire esas olan hakkını, ihtiyati tedbir sebep veya sebeplerini keza davanın esası yönünden de haklılığını ispat etmelidir. Ancak burada tam ispat aranmayıp yaklaşık ispatla yetinilecektir. (HMK m.390/3) Yani ispatı gereken hususların tam olarak değil kuvvetle muhtemel gösterilmesi yeterlidir.

Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının ticari işletmesine tedbiren elektrik verilmesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi nedeniyle davalının itirazına ilişkin yapılan inceleme sonucunda, davacının tacir olduğu ve ticari faaliyette bulunduğu, davacının aboneliğinin devamı ile idarenin yönetmelik gereği elektrik kesintisi yapma şartlarının oluşup oluşmadığının, tarafların haklılık durumunun yargılama sonucunda belirleneceği, diğer taraftan elektriğin günümüzde temel ihtiyaçlardan olduğu, davacı ticari işletmesi için elektriğe ve suya ihtiyacı olduğu,

davalı kurum tarafından elektrik enerjisi verilmemesi halinde HMK'nın 389. maddesinde belirtilen "gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi" halinin oluşacağı, böylece HMK'nun 389. maddesinde düzenlenen ihtiyati tedbir kararı verilmesi şartlarının mevcut olduğu,

kaldı ki HMK'nın 397/2. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde nihai kararın kesinleşmesine kadar devam edeceğinden, ihtiyati tedbir kararından sonraki döneme ilişkin fatura bedellerinin ödenmemesi halinde davalının elektriği kesme hakkının da baki olmasına göre, ihtiyati tedbire itiraz eden vekilinin ... Mah. ... Sk.

No:6-B .../... adresindeki ... nolu tesisata tedbiren elektrik enerjisi verilmesine yönelik tedbir kararına yönelik itirazlarının reddine, kaçak elektrik tutanağı/fatura ve tahakkuk hesap detayında fatura tutarının 903.298,46 TL olduğu anlaşıldığından tedbir kararında teminat olarak alınmasına karar verilen 30.000,00 TL'nin 135.494,76 TL'ye yükseltilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

6100 Sayılı HMK da yer alan ; "... İhtiyati tedbiri tamamlayan işlemler

MADDE 397- (1) İhtiyati tedbir kararı dava açılmasından önce verilmişse, tedbir talep eden, bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorundadır. Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.

(2) İhtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder.

(3) Tedbir kalkmış veya kaldırılmış ise bu husus ilgili yerlere bildirilir.

(4) İhtiyati tedbir dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır...." hükmü amirdir.

Somut olaya bakıldığında, mahkemece 19/07/2024 tarihinde tedbirin kaldırılması hususunda davalı şirkete müzekkere yazıldığı, bu müzekkere içeriği incelendiğinde HMK'nın 397 . maddesi gereği tedbir talep eden tarafından esas hakkında dava açılmadığından, 09/07/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının kanun hükmü gereğince kendiliğinden kalkacağından gereğinin yapılmasının rica edildiği, davalı şirketin ise 18/07/2024 tarihli müzekkere cevabında, davacı tarafından ... numaralı tesisattaki borcun 24/05/2024 tarihinde taksitlendirildiği ve 24/05/2024 tarihinde ilk taksit ödemesinin yapıldığı,

buna istinaden 25/05/2024 tarihli enerjinin açıldığının belirtildiği, ... numaralı tesisatta dava konusu olan CE ... seri numaralı tutanağa istinaden enerjinin kesilmemesine ilişkin 24/06/2024 tarihli blokaj eklendiği, tüm bu hususlar göz önünde bulundurulduğunda davacı tarafından esas hakkında dava açılmadığı, 6100 sayılı HMK Madde 397/2 uyarınca tedbir kararının kendiliğinden ortadan kaldığı, bu nedenle istinaf başvurusunun konusuz kaldığı anlaşıldığından, HMK'nın 352. maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır