Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/2260 K.2024/529

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden verilen 07/04/2023 tarihli karar aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davalı ...'ın ... Vergi Kimlik Numaralı ... ...

Turizm Emlak Otomotiv ve Sanayi Limited Şirketi'nin işletmecisi olup uhdesinde bulunan ... numaralı elektrik tesisatlarında müvekkili şirket görevlilerince 01.09.2020 - 09.01.2024 tarihleri arasında yapılan incelemelerde kaçak elektrik tüketiminde bulunulduğu tespit edilmiş olup buna istinaden düzenlenen tutanaklardan kaynaklı olarak tahakkuk eden fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine de müvekkili şirket tarafından farklı dönemlerde her bir borca istinaden 290 adet icra takibi açıldığını, davalı ...'ın daha şirket kurulmadan önce abileri ... ve ... ile birlikte söz konusu adreslerde günübirlik ev kiralama ve pansiyon hizmeti verdiğini,

daha sonra şirketleşme sürecine girilerek 15.09.2020 tarihinde ... ... Turizm Emlak Otomotiv ve Sanayi Limited Şirketi'ni kuruklarını, kuruluşta ...'ın çalışanı ...'nin şirketin tek hissedarı olarak gösterildiğini, akabinde ise 27.01.2023 tarihinde ...'nin tüm hisselerini davalı ...'a devrettiğini, ... yönünden ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Karşılıksız Yararlanma Suçu kapsamında yürüttüğü ... sayılı soruşturmada ...'ın işbu davanın konusu kaçak elektrik kullanımlarını gerçekleştirildiği, kaçak tüketimde bulunulan oteli ...'ın işlettiği, kalacak yer temini karşılığında otelin kira sözleşmesini abisi ... adına düzenlettirdiği ancak fiili kullanıcının her zaman ... olduğunun açıklığa kavuştuğunu ayrıca davalının yetkilisi olduğu ... ...

Turizm Emlak Otomotiv ve Sanayi Limited Şirketi'nin müvekkil şirkete karşı İİK md.99'a göre ....İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esasında açmış olduğu istihkak davasındaki dava dilekçesinde de kaçak tüketimin gerçekleştirildiği adreslerdeki apart otellerin işletmecisinin ... ...

Turizm Emlak Otomotiv ve Sanayi Limited Şirketi ve ... olduğu ikrarına da yer verildiğini, bu sebepledir ki müvekkili şirket tarafından davalılar aleyhine tahsilde tekerrürlük olmamak kaydıyla ....İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile şirket kuruluş tarihi itibariyle muaccel hale gelen borçlar yönünden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı-borçluların ise takipte belirtilen borçlarına haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve itirazları üzerine icra takibini durduğunu, yıllar boyu müvekkili şirket görevlileri tarafından yapılan kontrollerde perakende satış sözleşmesiz/ikili anlaşmasız şekilde kaçak elektrik tüketiminde bulunulduğunun tespit edildiğini,

davalılar hakkında daha önce de kaçak elektrik kullanımı tespit tutanağı düzenlenmiş olduğundan ve dava konusu kaçak tutanağının davalıların ilk kaçak elektrik kullanımı olmadığından aynı Yönetmeliğin 46/3 hükmü gereğince tarifenin 2 katı üzerinden faturalandırma gerçekleştirildiğini, borçlunun borçtan kurtulmak amacıyla mallarını gizlemekte olduğunu, mallarını kaçırmaya ve kendisinin kaçmaya çalıştığını, davalı ... hakkında suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu kapsamında ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyasında soruşturma yürütüldüğünü, davalı şirketin kuruluş tarihi itibariyle gerçekleştirmiş olduğu kaçak elektrik kullanımına istinaden tahakkuk eden ve talep tarihi itibariyle 4.860.271,36-TL'yi geçen fatura alacağı nedeniyle davalı-borçlulara ait menkul ve gayrimenkul mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etme gerekliliği hasıl olduğunu talep ve dava etmiştir.

DAVALILAR VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Dava konusu uyuşmazlıkta görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, müvekkilinin fiili kullanıcı olmadığından müvekkilinin sorumlu olduğundan bahsedilemeyeceğini, müvekkilinin davacı tarafa karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, ispat yükünün davacı taraf üzerinde olduğunu ancak davacı tarafından herhangi bir delil sunulamadığını, müvekkili ... ve ... ... Turizm Emlak Oto. ve San. Ltd.

Şti. nezdinde davacı tarafa karşı borç doğuracak herhangi bir hukuka aykırı eylem de gerçekleştirilmediğini, ilgili tutanaklarda belirtilen bedellerin hizmet niteliğinde herhangi bir karşılığı bulunmadığını, bir an için davacı tarafından müvekkili aleyhine başlatılan icra takibine dayanak olan bilgi ve belgelerin doğru olduğu düşünülse bile söz konusu belgeler için usulüne uygun bir tebligat dahi yapılmadığını,

davalılar hakkında daha önce de kaçak elektrik kullanımı tespit tutanağı düzenlendiği iddiasıyla yeni tahakkuk edilen bedelin 2 katı üzerinden faturalandırılması gerektiğine dair iddiada bulunulmuşsa da davacının söz konusu iddiasının asılsız olduğunu, müvekkilinin abonelik sözleşmesi bulunmayan bir tesisatın ödenmemiş faturalarından sorumlu tutulmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, tutanaklarda ne müvekkil ...'ın imzası ne de davacı şirket çalışanlarının müvekkilin imzadan imtina ettiğine dair bir şerhi bulunduğunu, söz konusu tutanakların hiçbirinin müvekkiline tebliğ edilmediğini, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma dosyasının müvekkili nezdinde herhangi bir hukuki bağlayıcılığının olmadığını, yine aynı amaçla .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde de müvekkiline sorumluluk atfedilecek ve ikrara yarar hiçbir ibare mevcut olmadığını, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası ile suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçundan soruşturma gerçekleştiği iddia edilmişse de bu iddiaların soyut bir gerekçeden öteye gitmediğini, henüz belirli bile olmayan bir alacak yönünden %20 icra inkar tazminatı talep edilmesinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, davanın reddi ile davacı tarafın asıl alacak tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece "Dava konusu alacağın, haksız fiil iddiasından kaynaklanması, alacağın varlığı yokluğu, var ise meblağ ve muacelliyetinin yapılacak yargılama içinde değerlendirilecek olması nedeniyle ihtiyati haciz talebinin reddine" karar verilmiştir.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Yerel mahkeme kararında her ne kadar dava konusu alacağın haksız fiil iddiasından kaynaklanması, alacağın varlığı yokluğu, var ise meblağ ve muacelliyetinin yapılacak yargılama içinde değerlendirilecek olduğunu belirtilerek ihtiyati haciz talebimizin reddine karar verilmiş ise de ....İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasındaki takibe konu alacağın talep dilekçesinde de bahsi geçtiği üzere kamu hizmeti ifa eden müvekkili şirketin kaçak elektrik tüketimi tespit işlemlerine mahsus bir alacak olduğu, somut uyuşmazlıkta da kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağının Yargıtay kararlarında da bahsi geçtiği üzere aksi ispat edilinceye kadar kesin delil hükmünde resmî evraklardan olduğu,

bunun yanı sıra dava dilekçesinde de belirtildiği üzere ...'ın daha şirket kurulmadan önce abileri ... ve ... ile birlikte söz konusu adreslerde günübirlik ev kiralama ve pansiyon hizmeti verdiğini, daha sonra ilgili şahısların işletmelerinde şirketleşme sürecine girişerek 15.09.2020 tarihinde ... ...

Turizm Emlak Otomotiv Ve Sanayi Limited Şirketi'ni kurduklarını, kuruluşta ...'ın çalışanı ...'nin şirketin tek hissedarı olarak gösterildiğini, akabinde ise 27.01.2023 tarihinde ...'nin tüm hisselerini davalı ...'a devrettiğini, görüleceği üzere muvazaalı işlemle ... isimli dava dışı üçüncü şahsı paravan olarak kullanıp arkada ise aile şirketi olarak hareket eden ...'ın hem şirketi devralmış olması hasebiyle TBK md.202 kapsamında hem de özel hukuk tüzel kişisinin haksız fiili ancak organları aracılığıyla işleyebilmesi sebebiyle yetkili gerçek kişi sıfatıyla da söz konusu kaçak elektrik tüketiminden sorumlu olduğunu, kaldı ki ... yönünden ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Karşılıksız Yararlanma Suçu kapsamında yürüttüğü ... sayılı soruşturmada ...'ın işbu davanın konusu kaçak elektrik kullanımlarını gerçekleştirildiği, kaçak tüketimde bulunulan oteli ...'ın işlettiği, kalacak yer temini karşılığında otelin kira sözleşmesini abisi ... adına düzenlettirdiği ancak fiili kullanıcının her zaman ... olduğunun açıklığa kavuştuğunu ayrıca davalının yetkilisi olduğu ... ...

Turizm Emlak Otomotiv ve Sanayi Limited Şirketi'nin müvekkil şirkete karşı İİK md.99'a göre ....İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esasında açmış olduğu istihkak davasındaki dava dilekçesinde de kaçak tüketimin gerçekleştirildiği adreslerdeki apart otellerin işletmecisinin ... ...

Turizm Emlak Otomotiv ve Sanayi Limited Şirketi ve ... olduğu ikrarına da yer verildiğini, bu sebepledir ki müvekkili şirket tarafından davalılar aleyhine tahsilde tekerrürlük olmamak kaydıyla ....İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile şirket kuruluş tarihi itibariyle muaccel hale gelen borçlar yönünden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı-borçluların ise takipte belirtilen borçlarına haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve itirazları üzerine icra takibini durduğunu, yıllar boyu müvekkili şirket görevlileri tarafından yapılan kontrollerde perakende satış sözleşmesiz/ikili anlaşmasız şekilde kaçak elektrik tüketiminde bulunulduğunun tespit edildiğini,

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42.maddesinin 1.fıkrasının a bendinde düzenlenen "Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi" haline ilişkin faturalandırmada yine aynı yönetmeliğin 44.maddesinde düzenlendiği üzere sayaç endeks değerleri gözetilerek tahakkuk işlemleri gerçekleştirildiğini, dolayısıyla nasıl ki dönemsel tahakkuk eden elektrik faturası alacağında miktar ve mevcudiyet yönünden ihtilaf bulunmamakta ise somut olayda tahakkuk eden faturalarda da yine aynı şekilde ihtilaf bulunmadığını,

alacağın varlığı ve alacak miktarı hususlarının tartışmaya mahal vermeyecek şekilde açık olduğunu, davalı ... hakkında suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu kapsamında ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyasında soruşturma yürütüldüğünü, hem bu dosya kapsamında müsadere, hem de müvekkili şirkete olan borçlarından kaynaklı olarak haciz tehlikesinden kurtulmak maksadıyla borçlunun hem kendi üzerindeki hem de şirket üzerindeki malları kaçırdığını, alacaklı müvekkilinin alacağının muaccel olması ve rehinle teminat altına alınmamış olması sebebiyle alacağın güvence altına alınması için ve borçlu tarafların mal kaçırdığı hususu taraflarınca ve Savcılık makamınca tespit edildiğinden ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasından verilen red ara kararının istinaf incelemesi neticesinde bozularak kaldırılmasını, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla kaçak elektrik kullanımına istinaden tahakkuk eden müvekkili şirketin alacağı nedeniyle öncelikle teminatsız olarak aksi kanaatin hasıl olması halinde ise yüksek mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında davalı borçlu aleyhine ihtiyati haciz kararı verilerek borçlu tarafların sahip olduğu menkul, gayrimenkul mallarının, banka hesaplarının, trafikte adlarına kayıtlı motorlu vasıtaların, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczedilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan fatura bedellerinin tahsili istemi ile başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali davasında ihtiyati haciz istemine ilişkindir. HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

Davacı ... ... tarafından davalılar hakkında kaçak elektrik tespit tutanaklarının düzenlendiği ve yapılan tahakkuk işlemi sonucu ortaya çıkan borcun ödenmemesi nedeni ile borçlular ... ve ... ... Turizm Emlak Otom. Ve San. Ltd. Şti. hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden toplam 4.296.654,58 TL alacağın tahsili istemi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçluların ödeme emrinde belirtilen borca itirazları üzerine davacı şirketin ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali davası açtığı ve ayrıca ihtiyati haciz isteminde bulunduğu, mahkemece yapılan değerlendirme sonrasında 07/04/2023 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz isteminin reddine karar verildiği, davacı vekilinin süresi içinde istinaf kanun yoluna müracaat ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda ihtiyati haciz kararı verilmesi isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;

"Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde belirtilmiştir.

Yaklaşık ispatta hâkim, ispat edilmek istenen olayı muhtemel görmelidir. Diğer bir ifadeyle, iddia edilen olayın doğru olma ihtimali, doğru olmama ihtimaline göre ağır basmalıdır. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat kuralı gereğince mahkemenin İİK'nun 258/1.maddesi uyarınca alacaklının alacağı hakkında kanaat sahibi olması yeterlidir. Başka bir anlatımla, ihtiyati haciz talebini inceleyen mahkeme alacağın gerçekte var olup olmadığı konusunda araştırma ve inceleme yapmakla yükümlü değildir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar.

Özel hukuk tüzel kişisi olan davacı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. (Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.; 2022/8164 E-2023/954

sayılı ilamları da aynı yöndedir.)

Güncel Yüksek Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2024 tarih ve 2024/83 Esas, 2024/1218 Karar sayılı ilamında gerekçeleri belirtilmek suretiyle kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğu, ispat yükünün kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden şirkete ait olduğu,

kaçak elektrik kullanımının çeşitli yöntemlerle yapılabilmesi nedeniyle tespit işlemleri için farklı usuller ve buna bağlı olarak yapılacak çeşitli işlemler öngörüldüğünden her uyuşmazlıkta somut olayın özellikleri ile bildirilen delillerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, kaçak elektrik kullandığı tespiti üzerine ilgili mevzuat uyarınca tahakkuk ettirilen faturalar nedeniyle yapılan ihtiyati haciz başvurularında;

somut olayın özellikleri ile bildirilen delillerden, alacağın ve 2004 sayılı Kanun’un 257 ve devamı maddelerinde öngörülen ihtiyati haciz koşullarının varlığı kanaatine varan mahkemenin, ölçülülük ilkesine uygun düşecek şekilde ihtiyati haciz kararı verebileceğini belirtmiştir.

Yukarıda belirtilmiş olduğu üzere haksız fiile dayalı davalarda alacağın haksız fiil tarihinde muaccel olması nedeni ile koşulları bulunması halinde ölçülülük ilkeleri de nazara alınarak talep edilen alacağın tamamı üzerine olmasa da bir miktar alacak için ihtiyati haciz kararı verilebileceği tartışmasızdır.

Somut uyuşmazlıkta, ihtiyati haciz talep eden elektrik dağıtım şirketi olan alacaklının kaçak tespit tutanaklarına dayanarak yaptığı hesaplamalar kapsamında tahakkuk eden fatura alacağına dayalı talepte bulunduğu, sunulan kaçak/usulsüz tespit tutanakları, hesap bülteni gibi belgelerin takdiri delil niteliğinde olduğu, gerek kaçak kullanım, gerek süre, gerekse alacağın miktarı yönünden ispat yükünün talep eden üzerinde olduğu noktasında duraksama olmadığı,

gerek takip dayanağı tutanak sayısının ve borç miktarının fazlalığı ve gerekse uyuşmazlığın kaçak elektrik kullanımından kaynaklanması nedeni ile alacağın yargılama yapılmasını gerektirmesi nedeni ile ihtiyati haciz koşullarının mevcut uyuşmazlıkta oluşmadığı, dosyanın bulunduğu aşama itibariyle İİK 257. madde gereği ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı gözetilerek talebin reddine karar verilmesinin isabetli olduğu anlaşıldığından davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır