Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/80 K.2025/248

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden verilen 22/11/2024 tarihli kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVACI VEKİLİNİN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... DEĞİŞİK İŞ SAYILI DOSYASINA SUNMUŞ OLDUĞU TALEP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;

Davacı şirketin taahhütlü olarak iş teslimi yaptığını, davacı şirketin elektriğinin kesildiğini ve faaliyetinin durduğunu, bunun üzerine davalı şirketin tek elektrik tedarikçisi olması nedeni ile bir an önce elektriği açtırmak amacıyla davalı şirket ile taksitlendirme yapılarak kısmi ödemede bulunulduğunu, sonrasında da söz konusu faturaya ilişkin dava ikame edileceğinden ve elektriğin faturanın son ödeme tarihinden hemen sonra kesilme ihtimali bulunduğundan elektriğin kesilmesinin tedbiren önlenmesi ve yine icra takibinin durdurulmasına yönelik olarak tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 21/08/2024 TARİHLİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece ... Değişik iş sayılı dosya üzerinden "....davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile dava konusu tahakkuk eden fatura miktarının %15 tutarında (876.448,82 TL) nakdi teminat yatırıldığında veya kesin banka teminat mektubu sunulduğunda dava konusu ... tesisat numarasında 30.07.2024 tarihli ... seri nolu kaçak elektrik tutanağı nedeniyle aboneliğe ait elektriğin kesilmesinin tedbiren durdurulmasına,

(ihtiyati tedbir kararının yalnızca dava konusu edilen bedele ilişkin olduğu bunun dışındaki fatura bedellerinin ödenmemesi halinde ilgili kurumun elektriği kesme hakkının baki olduğunun davacı ve davalı tarafça göz ardı edilmemesine) ve dava konusu tahakkuk eden fatura miktarının %15 tutarında (876.448,82 TL) nakdi teminat yatırıldığında veya kesin banka teminat mektubu sunulduğunda dava konusu ... tesisat numarasında 30.07.2024 tarihli ... seri nolu kaçak elektrik tutanağı nedeniyle dava konusu tahakkuk konusu 5.842.992,17 TL tutarındaki alacağa ilişkin olarak yapılacak icra takibinin durdurulmasına dair tedbir kararı verildiği,

her ne kadar iki ayrı ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve iki ayrı teminat yatırılması gerekli ise de davacı tarafça sadece elektriğin kesilmesinin tedbiren durdurulmasına..." şeklinde karar verilmiştir.

Talepte bulunan vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davasının açıldığı ve ... Değişik İş sayılı dosya üzerinden verilen ihtiyati tedbir isteminin kabulü kararına itiraz edildiği, itirazın esas dava dosyasında duruşmalı yapılan incelemesi neticesinde;

.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN DEĞERLENDİRİMESİNE İLİŞKİN 22/11/2024 TARİHLİ ARA KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece "Mahkememizin ... D.iş dosyası kapsamında verilen 21/08/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının (A) bendine konu elektiriğin kesilmesinin tedbiren durdurulmasına dair tedbir kararına ve bu tedbire ilişkin teminat miktarına yönelik itirazların reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbire hükmedebilmenin kanuni şartı olan davacının davasını yaklaşık olarak ispat etme yükümlülüğü bulunduğunu, talepte bulunan tarafından tedbire hükmedilmesi amacıyla yaklaşık ispat şartı yerine getirilmediğini, müvekkili şirketçe davacının faaliyetini sürdürdüğü işyerinde yapılan denetimde ... numaralı tesisatta müvekkili şirket personelleri tarafından yapılan denetimde laboratuvar sonucuna istinaden kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespit edildiğini, ... seri nolu Baylan marka sayacın laboratuvar sonucuna istinaden tutanak tutulduğunu, 30/07/2024 tarihli ... seri numaralı kaçak tespit tutanağı düzenlendiğini,

kaçak elektrik tüketiminden kaynaklı olarak 5.842.992,17 TL tutarlı kaçak tahakkuk detayı ile ... nolu faturanın düzenlendiğini, kaçak elektrik tüketim miktarının Yönetmelik hükümleri gözetilerek usul ve yasaya uygun olarak hesaplandığını, kaçak elektrik tüketimine ilişkin faturanın %15'i oranında teminat yatırılarak tedbirin ifasına ilişkin olarak hüküm kurulmuş ise de teminat oranının yetersiz olduğunu, öncelikle tedbirin kaldırılmasını aksi kanaat hasıl olması halinde alacağın %20-25 i oranında teminat ile tedbirin devamı yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF DİLEKÇESİNE CEVAP VEREN DAVACI VEKİLİ DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davalı kurum personelinin 30/07/2024 tarihinde müvekkiline ait işletmeye gelerek müvekkilinin elektrik aboneliği olduğu ve borcu olmadığı halde elektriğini kestiğini, kurum görevlileri tarafından verilen evrakta sayacın laboratuvar sonucuna istinaden kesme işlemi yapıldığının belirtildiğini, müvekkilinin kesme işleminin yapıldığı tarihe kadar ne laboratuvar raporundan ne de herhangi bir borç bildiriminden haberi olduğunu, ... seri No'lu Baylan marka sayacın laboratuvar sonucuna istinaden tutanak tutulduğu belirtilmiş ise de iş yerine ait sayacın baylan marka ... nolu sayaç olduğunu,

bozuk olan ve laboratuvar sonucu kesildiği iddia edilen sayacın 26/03/2024 tarihinde yine davalı kurum tarafından söküldüğünü, usulsüz kullanım olmadığı gibi kuruma herhangi bir borcunun da bulunmadığını, müvekkili şirketin ihracata yönelik üretim yaptığını, işletmenin elektriğin olmaması halinde kapanacağını, elektriğin kesik kalması halinde makine ve teçhizatların çalışmayacağını ve sanayi faaliyetinin duracağını, ihtiyati tedbirin şartlarından olan telafisi mümkün olmayan zararların doğacağını, kararın usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen kaçak elektrik kullanım bedeli borcundan dolayı borçlu olunmadığının tespiti, elektrik enerjisinin verilmesi ile icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir istemlerine ilişkindir. İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek tedbir istemine yönelik yapılmıştır.

Davacı ...'ın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası üzerinden ...

Edaş tarafından hakkında tahakkuk ettirilen 30.07.2024 tarihli ve ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı nedeni ile aboneliğe ait elektriğin kesilmesinin durdurulması ve yine aynı tutanaktan kaynaklanan alacak nedeni ile yapılacak icra takibinin durdurulması isteminde bulunduğu, mahkemece yapılan inceleme neticesinde 21/08/2024 tarihinde "davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile;

dava konusu tahakkuk eden fatura miktarının %15 tutarında (876.448,82 TL) nakdi teminat yatırıldığında veya kesin banka teminat mektubu sunulduğunda dava konusu ... tesisat numarasında 30.07.2024 tarihli ... seri nolu kaçak elektrik tutanağı nedeniyle aboneliğe ait elektriğin kesilmesinin tedbiren durdurulmasına,

(ihtiyati tedbir kararının yalnızca dava konusu edilen bedele ilişkin olduğu bunun dışındaki fatura bedellerinin ödenmemesi halinde ilgili kurumun elektriği kesme hakkının baki olduğunun davacı ve davalı tarafça göz ardı edilmemesine) ve dava konusu tahakkuk eden fatura miktarının %15 tutarında (876.448,82 TL) nakdi teminat yatırıldığında veya kesin banka teminat mektubu sunulduğunda dava konusu ... tesisat numarasında 30.07.2024 tarihli ... seri nolu kaçak elektrik tutanağı nedeniyle dava konusu tahakkuk konusu 5.842.992,17 TL tutarındaki alacağa ilişkin olarak yapılacak icra takibinin durdurulmasına" karar verildiği, davacının ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden 30.07.2024 tarihli ve ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı nedeni ile davalı şirkete borçlu olunmadığının tespiti ile taksitlendirme nedeni ile yapılan 716.842.992,17 TL'nin iadesi isteminde bulunduğu, ayrıca verilen tedbir kararının teminatsız olarak verilmesini istediği, mahkemece bu talebin 30/09/2024 tarihli ara karar ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu kez davalı vekilinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası üzerinden teminat ile vermiş olduğu elektriğin kesilmesinin ve icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararına 09/10/2024 tarihli dilekçesi ile itiraz ettiği, mahkemece ihtiyati tedbir kararına itirazın murafaalı olarak incelenmesine karar verilerek murafaa duruşma tarihinin 22/11/2024 olarak belirlendiği, itirazın değerlendirilmesine yönelik duruşma neticesinde itirazın reddine karar verildiği, gerekçeli ara kararın yazılarak kararın taraflara tebliğ edildiği ve davalı vekilinin süresi içinde istinaf kanun yoluna müracaat ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.

Geçici Hukuki Koruma tedbirlerinden olan “ihtiyati tedbir” 6100 Sayılı HMK’nun 389-399. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK’nun 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları, 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararının kapsam ve içeriği, 393. maddesinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması, 394. maddesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ve uygulanacak usule yer verilmiştir. HMK’nun 391/3. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin reddi halinde kanun yoluna başvurma olanağı getirilmiştir.

İhtiyati tedbir öğretide "Kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca, davacı veya davalının (dava konusu ile ilgili olarak) hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte, geniş veya sınırlı olabilen hukuki korumadır." şeklinde tarif edilmiştir (Medeni Usul Hukuku 12.Baskı Sh.714-Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez, Prof. Dr. Oğuz Atalay, Prof. Dr. Muhammet Özekes). Anılan tariften de anlaşılacağı üzere, ihtiyati tedbirin diğer fonksiyonları yanında davanın devamı sırasında ve verilecek hükmün kesinleşmesine kadar olan süreç içerisinde dava konusu şey üzerinde yeni bir takım ihtilafların çıkmasını da önleyici niteliği itibariyle geçici bir hukuki korumadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. maddesinde “ (1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

(2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu maddede ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir.

Mahkemece, ihtiyati tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır.

Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin sadece uyuşmazlık konusu hakkında verileceği düzenlemiştir.

6100 sayılı HMK'nın ihtiyati tedbirle ilgili 390. maddesinin gerekçesinde geçici hukuki korumalarda ispat hususu üzerinde durulmuş, "yaklaşık ispat" kavramından bahsedilerek kabul edilmiştir. Yaklaşık ispat durumunda hakim, o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Yaklaşık ispatta tam ispat aranmamakla beraber basit bir iddia da yeterli kabul edilemez.

Karşı tarafı riskle karşı karşıya bırakacak veya onun ticari hayatını ya da yaşantısını zora sokacak nitelikte verilecek tedbir kararının amacına uygun düşeceğinin kabulüne olanak bulunmamaktadır.

Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Somut olayda. Davacının hakkında düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağı nedeni ile davalı şirkete borçlu olmadığına yönelik menfi tespit isteminde bulunduğu, kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlediği adresin ihracata yönelik üretim yapan bir ticarethane olduğu dikkate alındığında elektriğin faaliyetin devamı için zorunlu ihtiyaç olduğu, kullanılacak elektriğin bedelinin davalı şirket tarafından tahsilinin mümkün olduğu,

dava sonunda davanın reddine karar verilmesi ihtimalinde ise elektrik kullanımının davacı yönünden bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği, tüm bu nedenlerle HMK'nın 389.maddesinde düzenlendiği üzere hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı yada tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâlinin mevcut olayda gerçekleştiği anlaşıldığından uyuşmazlık konusu alacağın % 15'i oranında teminat alınması koşulu ile ihtiyati tedbir talebinin kabulüne ve davalının tedbir kararına itirazı üzerine bu itirazın reddi ile tedbirin devamına yönelik karar verilmesinde

hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 md gereğince reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır