Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/1883 K.2024/2107

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/12/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi müteveffa ...'in 20/10/2019 tarihinde ... plakalı araç ile seyir halindeyken meydana gelen tek taraflı ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası sonucu vefat ettiğini, ...'in, müvekkillerinin annesi olduğunu ve müvekkillerinin ...'in tek mirasçıları olduğunu, müvekkillerinin ikisinin de Üniversite öğrencisi olduğunu, anneleri ...'in maddi desteğiyle okuduklarını ve İstanbul'da anneleri müteveffa ...'in masraflarını, kirasını karşıladığı kiralık evde yaşadıklarını, müvekkillerinin herhangi bir geçim kaynadığı olmadığını,

meydana gelen kaza sonucu anneleri ...'in vefatı sebebiyle müvekkillerinin annelerinin maddi ve manevi desteğinden mahrum kaldıklarını, kazaya karışan ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortalı olup, davalı ... Sigorta A.Ş.

Tarafından sigortalandığını, HMK’nun 107. maddesinde tanımlanmış belirsiz alacak ve tespit davasının içeriğine uygun bir şekilde, tahkikat aşamasında alacağın miktar ve değeri tam ve kesin bir şekilde belli olduktan sonra talep sonucunu artırmak kaydı ile şimdilik, ... ... için10.000,00- TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, ... ... için şimdilik 10.000,00- TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine,

yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Vefat edenin aracında boş bira şişeleri bulunduğu soruşturma dosyasında emanet eşya makbuzunda delil poşetine konulduğunun belirtildiği, vefat edenin kazayı gerçekleştirme şekline de bakıldığında alkollü araç kullanılması neticesi direksiyon hakimiyetinin gerçekleştiği durumlarda 3. Kişilere ödenecek tazminat nedeniyle müvekkili sigorta şirketi vefat eden sigortalının mirasçılarına ödemek zorunda kalacağı tüm tutarları rücu hakkına sahip olduğunu,

bu durumda destekten yoksun kaldığını iddia eden mirasçılar eğer ki dava kabul edilirse diğer taraftan da açılacak rücu davasının davalıları yani hem alacaklı hem borçlu sıfatı uhdesinde birleşen kişiler olacaklarını, vefat tarihinde davacılardan ...'un 22 ...'nın 20 yaşını tamamlamış olduğunu, destekten yoksunluğun ve vefat edenin gelirinin ispatının gerektiğini, davanın reddine, yargılama giderleri vekâlet ücretinin davacılara yüklenmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacılar vekili.

AYM kararı sonrası KTK md. 92’de destek görenlerin tazminat taleplerini doğrudan teminat dışı bırakan bir düzenlemenin bulunmadığını, dolayısıyla AYM’nin iptal kararından sonra mahkemeler tarafından tazminat talepleri değerlendirirken “Trafik Sigortası Genel Şartları”na göre değerlendirme yapmasının mümkün olmadığını, taraflarınca 19.03.2021 tarihinde dava açıldığını, yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre davacı müvekkillerinin dava tarihinde destekten yoksun kalma talepleri bakımından sigorta şirketinin sorumlu olduğunun açık olduğunu,

20.10.2019 kaza tarihi itibariyle uygulanması gereken yasal mevzuat ve Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamaları dikkate alındığında, sürücünün destek ister kendi kusuru, ister bir başkasının kusuru ile ölmüş olsun, ölüm destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğuran bir sonuç olduğundan, desteğin kusurunun destekten yoksun kalanlara yansıtılmasının mümkün bulunmamasına, araç sürücüsünün veya işleteninin tam kusurlu olması halinde dahi 3.kişi konumunda olan destekten yoksun kalan kişinin sigorta şirketinden tazminat isteme hakkına sahip olduğu konusunda duraksama bulunmamasına;

bu durumda 3.kişi sıfatıyla dava açan destekten yoksun kalan kişiler bakımından TBK'nun 135. maddesinde düzenlenen alacaklı-borçlu sıfatlarının birleşmesi durumunun da gerçekleşmemiş bulunmasına, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının ''Teminat Dışında Kalan Haller'' başlıklı A.6 maddesinin (d) bendinin,

kaza tarihinde yürürlükte bulunan ve uygulanması gereken 2918 sayılı KTK'nun 90. maddesine aykırı olmasına ve anılan yasanın poliçe genel şartlarına atıf yapan 2918 sayılı kanunun 90. ve 92.maddelerinin ilgili hükümlerinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş bulunması sebebiyle müvekkillerimin mevcut hukuki uyuşmazlıkta destekçinin kusurunun müvekkillerine yansıtılamayacağını, her hâlükârda müvekkillerinin destekten yoksun kalan 3. Kişi sıfatına haiz olduklarının aşikar hale geldiğini,

kaldı ki kazada muris dışında 3.kişinin(3.kişi,Karayolları Genel Müdürlüğü,Belediye Başkanlığı gibi) kusuru mevcut olup olmadığı noktasında kaza yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi de yapılmayarak hüküm tesis edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, tek taraflı trafik kazasına dayalı açılan destekten yoksun kalınmasına ilişkin maddi tazminat davasıdır.

İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş, karar davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatının kapsamı, poliçe ve poliçenin ayrılmaz bir parçası olan genel şartlara göre belirlenir.

01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları, yürürlüğe girmesinden sonra düzenlenen poliçelerde geçerli olacağından, poliçenin düzenlendiği tarih itibarı ile (poliçe bulunmadığı durumlarda sigortanın sorumluluğunu üstlenen Güvence Hesabı yönünden kaza tarihi itibarı ile) Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası’nın kapsamı tüm taraflarca bilinmektedir. Sigortacı, işletenin sorumluluğunu poliçe ve genel şartlar kapsamında üstlendiğine göre, sonradan bir değişiklikten bahsetmek mümkün olmayacaktır.

01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.6. maddesinin (c) bendinde “İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri” ve (d) bendinde “Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatının dışında kalan hallerden sayılmıştır.

Yeni Genel Şartların C.11. maddesine göre; yeni genel şartlar, genel şartların yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların, yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.1. maddesi, A.3. maddesi, A.5. maddesinin (ç) bendi, yine A.6. maddesinin (c) ve (d) bentleri birlikte değerlendirildiğinde bir motorlu aracın işletilmesi sırasında destekten yoksun kalınan zararın, zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamında olması için motorlu aracın işletilmesinden dolayı ölen kişinin üçüncü kişi olması gerekir.

İşleten ve işletenin sorumlu olduğu şahısların dışında bir üçüncü kişinin ölümü neticesi, destek zararlarından sigortacının sorumluluğu bulunmaktadır. Bunun sonucu olarak, poliçede taraf olan işleten (sigortalı) ya da işletenin eylemlerinden sorumlu bulunduğu kişilerin ölmesi durumunda ölen kişi, üçüncü kişi sayılmayacağı için desteğinden yoksun kalanların zararından sigortacı sorumlu olmayacaktır.

Yine sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı teminat kapsamı dışındadır. (Yargıtay 17.HD'nin 2020/42E-2020/9098K. 2019/3464E-2020/8123K. 2019/4178E-2020/7984K. 2018/1163E-2019/12097K;2018/1316E-2019/12413K;HGK'nun2017- 17/1315E-2017/1239K)

Somut olayda, davacılar, desteklerinin %100 oranında kusurlu olarak sebebiyet verdiği kaza sonucunda vefat etmesi nedeniyle tazminat talebinde bulunmuşlarsa da, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 93. Maddesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edileceği ve Resmi Gazetede yayımlanacağının düzenlendiği, buna dayalı olarak 01.06.2015 tarihinde ZMMS Genel Şartlarının yürürlüğe girdiği, kazanın bu tarihten sonra 20/10/2019 tarihinde meydana geldiği, poliçenin 15.03.2019 tarihinde düzenlendiği, davalı ...

Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun poliçe tarihindeki şartlara göre belirlenmesi gerektiği, KTK'daki değişikliğin daha sonra olmasının durumu değiştirmeyeceği, Genel Şartlar'ın A.6/b maddesi uyarınca "Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri"nin teminat dışı bırakılması karşısında davacıların davalıdan destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunamayacakları ortadadır.

Davaya konu kazaya ilişkin düzenlenen kaza tespit tutanağında, kazanın müteveffanın seyir halindeyken direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan çıkması ve takla atması neticesinde gerçekleştiği, kazanın oluşumunda sürücü ...'in KTK'nun "Aracın hızını aracın yük ve teknik özelliğine görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak" kuralını ihlal ettiği kanaatine varıldığının belirtildiği, dava dilekçesi ile dahi kazada 3. Kişilerin kusuru bulunduğunun iddia edilmediği anlaşılmakla kaza tespit tutanağı esas alınarak müteveffanın kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun kabul edilmesi yerinde görülmüştür.

Açıklanan sebeplerle davacılar, desteklerinin %100 oranında kusurlu olarak sebebiyet verdiği kaza sonucunda vefat etmesi nedeniyle tazminat talebinde bulunmuşsa da, müteveffa ... 20/10/2019 tarihinde kendi kusuruyla kazaya ve ölüme sebebiyet verdiğinden yukarıda belirtilen açıklamalar gereğince davacılar, müteveffanın kusuruna dayalı olarak davalıdan destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunamayacaklarından davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmekle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davanın reddine karar verilmiş olmasında, usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.