Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/1889 K.2024/969

: Av. ..... DAVANIN KONUSU : Tazminat KARAR TARİHİ : . GEREKÇE TARİHİ :........

...... Karar sayılı kararı aleyhine davalı sigorta şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1.DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;..........plaka sayılı traktör ile seyir halinde olan mağdur.........nun aracına yine aynı istikamette........plaka sayılı tır ile seyir halinde olan şüpheli . .. arkadan çarptığını, çarpma neticesinde mağdur . ile traktör ve traktöre bağlı römorkta yolcu olarak bulunan . .. yaralandığını, .......... vefat ettiğini, ....... tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen kazada mağdur ..... kusursuz, şüpheli . .. asli ve tam surlu olduğunun tespit edildiğini bu kazaya ilişkin yargılamanın..........Karar sayılı dosyası ile yapıldığını, müvekkilinin annesi . . .tarihinde geçirdiği kaza sonucu vefat ettiğini,

geriye küçük . .. kaldığını, belirsiz olan maddi tazminat talebi açısından fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile tedavi giderleri, cenaze giderleri ve destekten yoksun kalma nedeniyle şimdilik ... TL tazminatın kaza tarihi olan 19/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen,.

TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan alınmasını talep ve dava etmiş, davacı vekili...... tarihli dilekçesiyle dava değerini toplam ...... TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı.......... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zaman aşımına ve hak düşürücü süreye uğradığını, dosyanın dava şartı yokluğu ve husumet yokluğu nedeni ile davanın reddini talep ettiklerini, kazanın oluşumuna davacının sebep olduğunu, trafik kazası sonucu hayatını kaybeden........ için haksız fiil şartlarının oluşmadığını, traktörün yolcu taşıma vasıtası olmadığını, traktör sürücüsü ve traktör üstünde yolculuk edenlerin yaralanma ve ölümü engelleyici tebirlerin hiç birini almadıklarını, (kask, emniyet kemeri,

korucu römork(kanuni şartlar gereği olması gereken ölçü standartlarına uygun) asli ve tam kusurulu olarak hareket ettiklerini, keşif yapılmasını talep ettiklerini, akabinde ise . .........ve mahkemece dosyanın.......... gönderilerek tüm dosya kapsamı ve beyanlar dikkate alınarak kusur bilirkişi raporu tanzim edilmesini, kaza sonucu hayatını kaybeden ....yaşındaki . .. 'nun ailesine maddi destek sağladığının gerçek dışı olduğunu, vefat eden . .. ise ev hanımı olduğunu, ailesine herhangi bir maddi desteğinin olmadığını, bu kişilerin sosyal ekonomik durum araştırmalarının yapılması gerektiğini,

davacı tarafın maddi tazminat talebini sigorta şirketinden karşılaması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

2.Daval.......... vekili cevap dilekçesinde özetle; aynı kazaya ilişkin olarak müteveffanın babası . .. tarafından açılan mahkemenin ... Esas sayılı davasına konu dava dilekçesinde sigortalı araç sürücüsünün kasten öldürme suçunu işlediği hususunda iddialar mevcut olduğunu, bu iddianın ispatlanması halinde tazminat talebinin teminat dışı kalacağını, bu sebeple ceza mahkemesi tarafından verilecek kararın ve mahkemenin........

Karar sayılı kararına ilişkin müvekkili şirketçe yapılan istinaf talebi incelemesinin de bekletici mesele olarak kabulünü gerektiğini, davacı tarafından, kusur ile zarar arasında illiyet bağı bulunduğunun usulen ispat edilmesi gerektiğini, davacı tarafın kusura ilişkin iddialarının açıkça gerçek dışı olup kusur oranının tespiti bakımından dosyanın .........gönderilmesi gerektiğini, tedavi giderlerine ilişkin istemin reddine karar verilmesini, cenaze ve defin masraflarının trafik sigortası teminatı kapsamına girmediğinden bu taleplerin de tümden reddi gerektiğini,

gelir paylaşımı bakımından farazi destek kapsamında olması sebebiyle müteveffanın dava dışı eşi ve anne-babasının payının da ayrılması gerektiğini, dava dışı baba . .. müvekkili şirket tarafından ......

TL ödeme yapıldığını, hesaplanacak tazminattan müterafik kusurun tenzili gerektiğini, zira dava konusu trafik kazasında bile isteye yolcu taşımaya uygun olmayan açık araç kasasında yolculuk eden müteveffanın müterafik kusuru olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu zarardan azami olarak kaza tarihindeki poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, faiz başlangıç tarihinin başvuru tarihinden.. iş günü sonrası olması gerektiğini belirterek davanın esastan ve usulden reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı . .. vekilinin cevap dilekçesi özetle; yaşanan kazada müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin aracı ile arasında oldukça kısa bir mesafe bulunan traktör sürücüsünün dikkatsiz bir şekilde şerit değiştirmeye çalışmış olup şeritteki araçları kontrol dahi etmeden kazaya sebebiyet verdiğini, kazaya sebebiyet veren aracın traktör olduğu göz önüne alındığında içerisinde yolcu taşıması yapılması yasak olmasına rağmen herhangi bir güvenlik önlemi almaksızın traktör römorkunda fazla sayıda insan taşıması yapıldığını, tırın bu kadar yakın mesafeden frene basmış olsa dahi durmasının belli bir zaman alacağını,

gerekli önlemleri almayan traktör sürücüsünün asli ve tam kusurlu kusurlu olduğunu, araç sürücünün dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı nedeniyle müvekkil ile kusur bakımından herhangi bir illiyet bağı bulunmadığını, meydana gelen trafik kazası nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumlarıyla birlikte olayın meydana geliş şekli, davalıların sorumluluğunun niteliği, kusur oranları da göz önüne alınarak,

olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen miktarda, hak ve nefaset kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesini, davacı tarafın maddi tazminat talebininin sigorta şirketinden karşılaması gerektiğini belirterek açılan davanın usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince, davanın maddi tazminat talebi yönünden kısmen kabul kısmen reddine,...... TL olarak belirlenen destekten yoksun kalma tazminatı üzerinden %..... müterafık kusur indirimi yapılarak, ... TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı .......yönünden temerrüt tarihi olan....... tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan.......arihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Davanın manevi tazminat talebi yönünden kabulüne, ..... TL manevi tazminatın kaza tarihi olan........ tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılar . .. ile . ....den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı sigorta şirketi süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı sigorta vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının tedavi ve cenaze giderlerini istediğini, bu taleplerin reddedilmesine rağmen müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin ve yargılama giderinin davacıya yüklenmemesinin hatalı olduğunu, davacının babası . .. tarafından açılan ...Esas sayılı dosyada dava dilekçesinde sigortalının kasten öldürme suçunu işlediği iddia edildiğini, bu nedenle ceza dosyasının akıbetinin beklenmesi gerektiğini, hesaplamada davacı çocuk ve dava dışı baba için fazla pay ayrıldığını, müteveffanın ileride tekrar evleneceği, çocuk sahibi olacağı hesaba katılmadığını,

bilirkişi tarafından aktüeryal mantığa ve mevzuata aykırı şekilde irat katsayıları belirlendiğini, fahiş tazminat hesaplandığını, progresif rant yöntemine göre.......... teknik faiz uygulanması gerektiğini, avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yasal faiz uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı........... vekili kararı istinaf etmiş ise de mahkemece gönderilen muhtıraya rağmen harç ve masraflarını yatırmadığı için istinaftan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş ve tebliğ edilen bu kararın istinaf edilmediği anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:

Uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı, manevi tazminat, tedavi giderleri ve cenaze giderleri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk:

6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları

3. Değerlendirme:

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1..... Tablosuna göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, .. teknik faiz uygulanmadan hesaplama yapılmasında bir usulsüzlük bulunmadığı, yine avans faizi uygulanmasının hatalı olduğu ileri sürülmüş ise de mahkemece yasal faize hükmedildiği anlaşılmakla bunlara yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

3.2.Medenî Hukuk yargılamasına hâkim olan ilkelerden biri taleple bağlılık ilkesidir. Bu ilke 6100 sayılı HMK’nın 26’ncı maddesinde açıkça ifade edilmiştir. Buna göre, hâkim tarafların talepleri ile bağlıdır. Talepten fazlasına veya talepten başka bir şeye karar veremez. Bunun anlamı tarafın talep etmediği husus hakkında mahkemenin karar veremeyeceğidir. Buna göre hâkim, tarafların dilekçelerinde talep edilen hususları karşılar. Hâkimin, tarafların talep etmediği bir hususta karar vermesi mümkün değildir. Tarafın neyi talep edip etmediği ve hâkimin ne hakkında karar verip veremeyeceği dava dilekçesine bakılarak tespit edilir. Bu tespitin konusunu, istenilen hukukî sonuç oluşturur. Bu itibarla hâkimin karar verme sınırı dava dilekçesi ile belirlenmiş olur.

6100 sayılı HMK'nun 297/2. maddesinde "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre, davacı tarafın, davaya konu ettiği her bir talebin hüküm altına alınması hakim için bir zorunluluktur. ..

Davacı vekili dava dilekçesinde destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat yanında tedavi giderleri ve cenaze giderleri talebinde de bulunmuş, mahkemece taleplerini açıklaması istenildiğinde destekten yoksun kalma talebinde bulunduklarını dile getirmiş, tedavi giderleri ve cenaze giderlerini sehven yazıldığı belirtilmiş ise de, HMK'nın 123. maddesi uyarınca davanın ancak davalının açık rızası ile geri alınabileceği ve açık bir feragatte bulunmadığı gözetildiğinde bu talepler bakımından olumlu ve ya olumsuz bir karar verilmemiş olması hatalı olmuştur.

3.3.Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarında sahip oldukları sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmeleri için muhtaç oldukları paranın ödettirilmesidir. Yani, haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse, TBK'nun 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.

Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Eylemli ve düzenli olarak bir kimsenin geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde ona yardım eden veya olayların olağan akışına göre eğer ölüm gerçek1eşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir.

İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse ... uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir.

Davacının annesi olan müteveffa . ... nüfus kaydına göre bekar olduğu anlaşılmakla müteveffanın evlenme yaşının belirlenerek evlenme yaşına kadar normal hesap yapılması, evlendikten sonra eşi ve muhtemel çocuğu için de pay ayrılarak hesaplama yapılması gerekirken bu hususlar gözetilmeksizin düzenlenen rapor esas alınarak karar verilmesi hatalı olmuştur.

3.4.Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı sigorta vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde, istinaf edenin sıfatı, istinaf itirazları uyarınca kazanılmış haklarda dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.