Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/3165 K.2024/3207

2- ... - VEKİLİ : Av.

DAVALI : TÜRKİYE SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 30/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 31/12/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/06/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin müşterek çocukları 26/09/2016 doğum tarihli ...'nun 20/11/2019 tarihinde evlerinin önünde oyun oynadığı sırada sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çöp kamyonunun altında kalması sonucu olay anında hayatını kaybettiğini, söz konusu aracın ... Temizlik Hizmetleri .....

Şirketi adına kayıtlı olup davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, kaza sonucu müvekkillerinin yoksun kalmış oldukları desteğin tazmini için davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, başvuru neticesinde davalı şirket tarafından 24/12/2019 tarihinde 32.080,12 TL ödeme yapıldığını, söz konusu miktarın müvekkillerinin yoksun kalmış oldukları desteğin tazmini açısından yetersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı baba ... yönünden şimdilik 1.000,00 TL,

davacı anne ... yönünden şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden tazmin ve tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 12/04/2022 tarihli dilekçesi ile dava değerini baba ... için 110.754,99 TL'ye, anne ... için 191.594,21 TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Savcılık aşamasında alınan kusura ilişkin bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, raporun ... Adli Tıp ya da Karayolları Fen heyetinden müteveffanın kaza tarihinde 3 yaşında yaya konusunda olması ve davacı anne ve babanın ebeveyn olması nedeniyle kusurları da dikkate alınarak alınması gerektiğini, dava konusu olay nedeniyle ....Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas nolu dosyada sürücü ve işletene karşı açtığının görüldüğünü, bu dosyanın da derdestlik, mükerrer ödemeye neden olmama ve maddi olguların değerlendirilmesi bakamından bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece dava konusu kazanın desteğin ölümüyle sonuçlandığı, zarar gören 3.kişi konumundaki davacıların desteğinin zararın artmasından mütarafik kusurundan söz edilemeyeceği anlaşılmakla, belirlenen tazminattan herhangi bir indirim sebebi bulunmadığının mahkemece kabul edildiği, müterafik kusur indirimi yapılmasını gerektirir bir durumun mevcut olmadığı, davacıların destek zararlarının poliçe teminatı kapsamı ve sınırları yer aldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile; davacı ... için 110.754,99 TL, ... için 191.594,21 TL olmak üzere toplam 302.349,20 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 18/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davalılara ayrı ayrı ödenmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacılar vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; Dava dosyası kapsamında davalı sigorta şirketinin temerrüde düşürülmüş olduğu hususu net olmasına rağmen, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Karara karşı davalı vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; Kusura ilişkin raporu kabul etmediklerini, davacı tarafın işbu davayı belirsiz alacak davası olarak açmayıp kısmi dava olarak açtığından, işbu davanın kısmi dava olarak sonuçlandırılması gerektiğinden ıslahla arttrılan miktara ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilebileceğini, müvekkili şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın trafiğe ticari bir araç olarak kaydedilmiş olabileceğini, fakat bu araç Belediye tarafından temizlik işleri için kiralanmış bir araç olması ve temizlik işlerinde kamu için kullanılan bir araç olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasına dayalı destekten yoksun kalınmasından doğan maddi tazminat davasıdır.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili ve davalı vekili istinaf etmiştir.

Davacılar vekilinin ve davalı vekilinin faizin başlangıç tarihine yönelik istinaf başvurularının incelenmesinde;

Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

Sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu süre sonra erdikten sonra 9.gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilir.

Davacı tarafın davadan önce sigorta şirketine bir başvuruda bulunmaması halinde yada başvuru ispatlanmadığı hallerde davalı sigorta şirketinin dava tarihi itibari ile temerrüte düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmolunması gerekmektedir.

Davacılar vekili davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulmuş olduğunu belirtmiş, dosyaya sunulan evrak ve deliller incelendiğinde davacılar vekilince davalı sigorta şirketine 04/12/2019 tarihli başvuru dilekçesinin dosyada mevcut olduğu görülmüştür.

Ancak dosya kapsamına alınan deliller içerisinde başvuru dilekçesi ve ekinde bulunan belgelerin davalı şirkete hangi tarihte tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ-tebellüğ belgesi vb evrakların bulunmadığı anlaşılmış, davalı şirketçe davacı tarafa 24/12/2019 tarihinde 32.080,12 TL ödeme yapılmış olduğu tespit edilmekle, davalı şirketin bu tarih itibariyle temerrüde düşmüş olduğunun kabulü gerekmiştir.

Mahkemece ıslah edilen kısma, dava tarihinden itibaren faiz hükmedilmiştir. Davacılar vekili, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı tutarak iş bu davayı açmış olup alacağın saklı tutulan ve ıslah ile arttırılan kısmının temerrüt tarihi de aynı tarihtir.

Alacağı doğuran sebebin esasen haksız eylemden kaynaklanmış olmasına göre, ıslah ile istenilen tazminat için de, aynı tarihten itibaren temerrüt faizi uygulanması gerekir. (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/4099 E- 2017/9935 K, 2015/4364 E-2017/10458 K, 2016/4327 E- 2017/10897 K nolu içtihatları)

Tüm bu nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmüş, davalı vekilinin istinaf başvurusunun ise reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı vekilinin tazminata uygulanacak faizin türüne yönelik istinaf başvurularının incelenmesinde;

Dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çöp kamyonu ile ... Mahallesi .... sokak üzerinde .... sokak istikametine doğru seyir halindeyken olay mahalli yolun sol tarafında kamyonun durakladığı ve bu alandan çöpleri ilgili personel ile aldıktan sonra ileri doğru hareketine başladığı esnada idaresindeki kamyonun sol arka tekerlek kısımlarıyla; seyir istikametine göre sol tarafında bulunan boş araziden kaplamaya giren davacıların murisi 2016 doğumlu yaya ...'nun üzerinden geçmesi sonucu ölümlü trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.

Davalıya sigortalı olan aracın ruhsat bilgileri incelendiğinde kullanım amacının ticari olduğu ancak dosya kapsamı incelendiğinde davalıya sigortalı olan ... plakalı aracın ... Belediyesi tarafından kiralanmış olup kamu hizmetinde çöp kamyonu olarak kullanıldığı anlaşılmakla yasal faize hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmış, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davalı vekilinin kusur raporlarının çelişkili olduğuna yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Olay tarihli kaza tespit tutanağı incelendiğinde; Yaya ...' nun 2918 sayılı K.T.K' nun 68/c maddesinde belirtilen " yaya yollarında, geçitlerinde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların, trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunmaları veya buraları saygısızca kullanmaları yasaktır." kuralını ihlal ettiği, ... plakalı çöp kamyonu sürücüsü ...' ın ise 2918 sayılı K.T.K' na bağlı Karayolları Trafik Yönetmeliliğin 137/2-a maddesinde belirtilen "sürücülerin duraklama ve park edilen yerden çıktıklarında araçlarının etraflarını kontrol ettirmek zorundadırlar." kuralını ihlal ettiği belirtilmiştir.

...

Cumhuriyet.Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasında aldırılan 02/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda; ... plakalı Kamyon sürücüsü ...' ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda yer alan Araç Manevralarını düzenleyen kurallar konulu 67. maddesine bağlı Karayolları Trafik Yönetmeliğinde karşılığı olan 137. maddesinde B bendinin 2. fıkrasında açıklanan "Araç sürücülerinin; parketmiş araçlar arasından çıkarken, taşıf yolunun sağına veya soluna yanaşırken, şerit değiştirirken, sağa, sola, geriye dönerken, geri giderken ve bunlara benzer hallerde; karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamaları gerekmektedir.

Yine 137. maddenin B bendinin 2. fıkrasında, duraklanan ve parkedilen yerden çıkılırken, araçlarını ve araçlarının etrafını kontrol etmeleri, sakıncalı bir durum olmadığını gördükten sonra araçlarını çalıştırmaları, görüş alanları dışında kalan yerler varsa veya araçları kamyon, çekici, otobüs veya römork takılı bir arüç ise, tehlikesizce hareket edebilmeleri ve uyarılmaları için bir gözcü bulundurmaları mecburidir." kuralını ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğu,

Yaya ...' nun ise 2918 sayılı Karayolları "Trafik Kanununda yer alan yayaların uyacakları kurallar konulu 68. maddesinin C fıkrasında açıklanan "Yaya yollurmua, geçitlerde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların, trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunmaları veya buraları saygısızca kullanmaları yasaktır. " kuralını ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğu, ... plakalı kamyon sürücüsü ... ve yaya ...' nun eşit oranda asli kusurlu oldukları belirtilmiştir.

Mahkemesince alınan 08/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda, ... plaka sayılı çöp kamyonu sürücüsü ...' ın % 50 oranında eşit oranda kusurlu olduğu, yaya ...' nun ise % 50 oranında eşit oranda kusurlu olduğu kanaati belirtilmiştir.

....Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu'nun 30/06/2021 tarihli ve ... sayılı raporunda ihtimalli olarak rapor tanzim edilmiş, 1.ihtimalde; sanık sürücünün çöp kamyonu ile harekete geçtiği sırada müteveffa yayanın kaplamaya girip aracın sol yan arka kısmının sadmesine maruz kalması ile kazanın meydana geldiğinin kabulü halinde.

Sanık ...'ın kusursuz olduğu, 2016 doğumlu mütevetfa yaya ...'nun yaşı nedeniyle davranış faktörleri sonuç üzerine asli derecede etken olduğu, 2.ihtimalde; sanık sürücü yönetimindeki kamyonu ile harekete geçtiği sırada yol içerisinde hareket halinde olan müteveffa yayaya çarpmasıyla kazanın meydana geldiğinin kabulü halinde; sanık sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu, 2016 doğumlu mütevcifa yaya ...'nun yaşı nedeniyle davranış faktörleri sonuç üzerinde tali derecede etken olduğu kanaati belirtilmiştir.

Raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi amacıyla Mahkemesince aldırılan Karayolları Fen Heyeti bilirkişilerinden oluşan bilirkişi kurulunun 02/02/2022 tarihli raporunda.

Sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç (çöp kamyonu) 2918 sayılı KTK'ya bağlı olarak çıkarılmış olan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 137, 137/a-3, 137/b-2 maddelerini ihlal ettiğinden % 50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, yaya ...'nun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı olarak çıkarılmış Trafik Yönetmeliğinin 138/d maddesini ihlal ettiğinden % 50 oranında kusurlu olduğu belirtilmiş, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmiş olduğu,

alınan raporun dosya kapsamı, olayın oluş şekli ve birbiri ile uyumlu ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmakla mahkemece hükme esas alınması yerinde görülmüş, davalı vekilinin bu yönlü istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Yukarıda açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaati ile heyete sunulur.