Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/3169 K.2025/108

.... Asliye Ticaret Mahkemesi Mahkemesinin 07/12/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ...'in maliki ve adına tescilli olan ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı yarı romörkor müvekkilin çalışanı ... idaresinde davalılardan ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... Uluslar arası Taşımacılık Petrol Ürünleri Otomotiv inş. Gıda san. Tic. Ltd şti adına tescilli olan ve davalılardan SS ... Kooperatifi tarafından Trafik sigortalı, davalılardan ... olan davalılardan ...

Sigorta A.Ş tarafından Kasko poliçeli olan ... plakalı yarı römork'un kendi şeridinden çıkarak, (şerit ihlali sonucu ) müvekkile ait aracın şeridine tecavüz etmiş ve neticesinde kaza meydana geldiğini,

kaza neticesinde Müvekkilin adına tescilli olan ... plakalı çekici ve arkasında takılı olan ... plakalı yarı römorkör ağır hasar gördüğü ve müvekkilin maddi anlamda zarara uğradığını belirterek şimdilik 300,00 TL maddi tazminatın (fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydı ile) kaza sonrasında dökülen ve sağlam kalan çuvallardaki unun kaza yerinden alıp alıcıya teslim edilmesi için kiralanan kamyon ücreti olarak şimdilik 200,00 TL maddi tazminatın, dökülen un çuvallarını toplamak için hamaliye ücreti 100,00 TL,

kaza sonrasında onarım için hasar gören müvekkilinin aracının serviste kalması ve çalışmaması sonucunda oluşan kazanç kaybı için 300,00 TL maddi tazminat, kaza sonrasında çalışmadığı halde şoföre ödenen yaklaşık 3 aylık ücret için 400,00 TL maddi tazminat olmak üzere toplamda fazlaya dair hakların saklı kalmak kaydıyla 4.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, hükmedilecek tazminatlara kaza tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde 07/02/2016 07/02/2017 başlangıç ve bitiş tarihli ... nolu genişletilmiş Kasko sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkil sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapılmış olup şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, ekspertiz raporunda belirtilen değer kaybı tutarı olan 4.809,00 TL davacıya 27/12/2016 tarihinde ödenmiş ve müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunu yerine getirdiğini, davacının talebi müvekkil şirketçe karşılanmış olduğundan haksız davanın reddi gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu,

kazanç kaybı talepleri gibi dolaylı zararlar teminat dışında olduğunu, davacı delillerine karşı delil sunma ve beyanda bulunma hakkının saklı kalmak kaydı ile; haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilinin kusursuz olduğu iddiası ile açmış olduğu tazminat davasını kabul etmediklerini, kaza tespit raporuna dayanılarak tüm kusur müvekkile addedilemeyeceğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Uluslararası Taş. Petrol Ürün oto. İnş. Gıda san. Ve tic. Ltd.şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açılması gerektiğini, kaza sonrası tutulan tespit tutanağında atfedilen kusurları kabul etmediklerini, davacı tarafın istemlerinin tümüyle dayanaksız olduğunu, davacı tarafın müvekkil firmadan talep ettiği tazminat miktarı haksız kazanç elde etmeye yönelik usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın öncelikle usule ilişkin itirazların nedeni ile davanın reddine, davacının hukuki dayanaktan yoksun taleplerinin müvekkil şirket yönünden reddine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece davanın kısmen kabulüne, 2.950,00 TL çekici bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın davalılar ... ve ... Uluslararası Taşı.Petrol Ürün.Oto.İnşaat Gıda Sanayi ve Tic.Ltd.Şti.'den kaza tarihinden, ... Sİgorta A.Ş'den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 9.000,00 TL Kazanç kaybından kaynaklanan maddi tazminatın davalılar ... ve ...

Uluslararası Taşı.Petrol Ürün.Oto.İnşaat Gıda Sanayi ve Tic.Ltd.Şti.'den kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Değer kaybı bedelinden kaynaklanan maddi tazminat, kiralanan kamyon ücreti nedeni ile maddi tazminat, hammaliye ücretinden kaynaklanan maddi tazminat, çalışmadığı halde şoföre ödenen ücretten kaynaklanan maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili ; değer kaybı bedelinden kaynaklanan maddi tazminat, hamaliye ücreti, kiralık kamyon ücreti ve kullanılmaz hale gelen un masrafı ve aracın kazada hasar görmesi sebebiyle çalışmadığı halde şoföre ödenen ücretten kaynaklanan maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili; kusura ilişkin rapor alınmadan hüküm kurulduğunu, kusur durumunu kabul etmediklerini, kazanç kaybının davacının sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vereceğini, hükmedilen çekici bedeli tazminatının çok yüksek olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle uğranılan maddi zararın (araç değer kaybı, çekici ücreti, yola dökülen ve kullanılamaz hale gelen undan kaynaklı zarar, sağlam kalan un çuvallarının alıcıya nakli için kamyon ücreti, hamaliye ücreti, kazanç kaybı ve şoföre ödenen 3 aylık ücret) davalılardan tazmini talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili ve davalı ... vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Davacı vekili, araç değer kaybı tazminatının, hamaliye ücretinin, şoför ücretinin, kiralık kamyon ücretinin reddine dair kararın hatalı olduğunu, kullanılamaz hale gelen unlara ilişkin zararın tazmini talebi hakkında mahkemece herhangi bir karar verilmemiş olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini savunmuştur.

Davacının araç değer kaybı tazminatı talebi yönünden dosya incelendiğinde, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararından sonra genel şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan tazminat hesabının yasal dayanağı kalmamıştır. Bu durumda Yargıtay yerleşik içtihatları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Buna göre, davacının aracının değer kaybı Anayasa Mahkemesinin 2019/40 E.2020 740 K. 17.07.2020 tarihli kararı sonrasında verilen Yargıtay 17. Hukuk dairesinin 2016/14600 E. 2019/6626 K. sayılı “. Dairemizce değer kaybının belirlenmesi hususunda aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmaktadır.

Hükme esas alınan raporlarda bu kritere göre hesaplama yapılmadığı anlaşılmakla, dosyadaki fotoğraflar, kaza tespit tutanağı ve tüm belgeler incelenerek, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine göre değer kaybının tespiti için yeniden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir…” içtihatına uygun olarak piyasa değerine ilişkin yetkili bayi,

galericiler ve internet 2.el araç satış sitelerinde yapılan araştırmalar sonrasında, aracın, marka ve modeli, yaşı, kilometresi, kullanım amacı, donanımı, aracın hasar aldığı bölgeler, geçmiş hasar kayıtları, vs değer kaybına etki edecek faktörler dikkate alınarak belirlenmesi gerekmektedir.

Dosya kapsamında alınan 04/02/2019 tarihli kök raporda ve ek raporda yapılan hesaplamaların her iki ihtimali de içerir şekilde yapılmış olduğu görülmüş, mahkemece araç değer kaybı tazminatının reddine dair kararın hangi gerekçeyle verilmiş olduğu hükmün gerekçe kısmından anlaşılamamıştır. Öte yandan davalı ... Sigorta tarafından araç değer kaybı olarak davacıya 27/12/2016 tarihinde 4.809,00 TL'lik ödeme yapıldığına dair ödeme belgesi de dosyada mevcut olmakla, varsa bakiye alacağa ilişkin yukarıda belirlenen hususlar nazara alınarak hüküm kurulması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Öte yandan davacı vekilince dava dilekçesinde yola dökülen ve kullanılamaz hale gelen un masrafı olarak 300,00 TL, sağlam kalan un çuvallarının alıcıya nakli için kamyon ücreti olarak 200,00 TL, dökülen unları toplamak için 100,00 TL ödenmiş olduğu belirtilerek bu kalem zararların tazmini talep edilmiştir. Mahkemece bu hususta gerekçe yazılmamıştır.

Dosya kapsamı ve kaza tespit tutanağı incelendiğinde, davacının ... plakalı çekici ile ... plakalı yarı römork üzerinde un taşımakta olduğu, yaşanan trafik kazası sebebiyle bir miktar unun zayii olduğu iddiasının hayatın olağan akışına ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla,

zayii olan un miktarının ve dolayısıyla bu yöndeki zararın tespiti açısından davacı tarafça dosyaya sunulan kaza öncesi ve sonrası kantar/ tartı ölçümlerine ilişkin deliller değerlendirilmek üzere uzman bir bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılması ve zarar miktarının belirlenmesi gerekirken bu hususta herhangi bir hesaplama yapılmaksızın talebin reddine karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir.

Bu nedenle dosyanın alanında uzman Gıda Mühendisi veya Ziraat Mühendisi bir bilirkişiye tevdii ile davacının yukarıda belirtilen talepleri ve dosyaya sunulan tüm deliller incelenmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden dosyada belirtilen eksikliklerin giderilmesi için sair istinaf sebepleri incelenmeksizin dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Tüm bu sebeplere göre yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.